XEYALA BAV XAN

 

Nusret Kurt

 

Eger li v din rojek xweziyek ji min were xwestin, misoger ez xweziya xwe ya agirtiya dibistana Bav Xan bnim ser ziman. Ji ber ku Xan flozof zanayek her mezin droka mirovahiy ye. Bi felsefe ramann xwe ve, bi afiranr berhemn xwe ve Ehmed Xan di nava flozofn navdar de cihek giranbiha rzdar digre.

Dema mirov hindek li ser Xan dixwne lkoln dike, bi rast mirov ji wan ramann w yn mezin chana w ya zana tr nabe. Xan di dema xwe de (PZ 1650-1720) xwed gelek taybetmendiyn cewaz e. Bi bergeha xwe ya zana dewlemend ve her wiha xwed xeyalan e j. Xan gelek xeyal di chana xwe ya zann de hunandine. Ji welatek demokratk bigrin hetan laktiya ol gelek raman di hin xwe de afirandine ji bo gihandina van j gelek xebat dane meandin.

L xeyala her balk ya ku her zde ji bo w ked rijandiye xeyala xwe ya neteweke kurd a zana ye. Bav Xan destpk bi armanca tniya xwe ya zann bikne ketiye sefern dr hetan li Heleb Kirmanah di zanngehan de hindek dil xwe bi zann hnik kir v car ji bo ku deriy hin zarokn Kurdan ji derya zann re vebike hema li seranser welat Kurdan mamostey kiriye. Ji welat Serhedan bigrin hetan bi Botan Xerza li gelek devern Kurdistan xizmeta zanakirin daye meandin

Bav Xan di temen xwe de weke zanayek mezin tevgeriya, belk temen w tra pkanna xeyala w ya neteweke zana, ron krhat nekir, l ev yek weke mrate hitiye ji neviyn xwe re.

Bav Xan evndarek zanistiy b gelek ji hza zann ewle b. Lewra di xeyaln w de neteweke kurd a zana her dem zind b. Bi hza xurt a v xeyal ve j Bav Xan hnkariya s nifan kif kir ji bo perwerdeya zarokan Nbar afirand. Ji bo ciwanan Eqdeya mam afirand ji bo mirov kamilby j ew berhema bhempa Mem Zn afirand.

Gelo roja ro ma dil me kjan rewenbr Kurd de opn xeyaln Bav Xan tune ne? Bguman her kes ji me welatek demokratk neteweyeke zana dixwaze. L ji bo pkanna van em iqas xwed ked in, xwed hewl in xwed berhem in? Bguman her kesek ji aliy xwe ve xwediy hewlek ye, gelek kes ji bo van armancan kedn biha j didin, l ma tr dike?

Em neviyn Bav Xan ne, lewra xeyaln w xeyaln me ne, xweziyn me j gihandina asta zanna w ya pak zelal e. Li gor hizra min bar xeyaln Bav Xan li stuy me ye. Lewma div em li van xeyalan xwed derbikevin ji bo zanakirina gel me y ji gelek kifn jiyan bpar maye hewleke awarte raber bikin. Em v yek ba dizanin, gelek ne zane weke mihiya ber tava havn ye, l gelek zana di hem ertan de riya xwe ya jiyandin gihandin dibne.

Xeyala Bav Xan gelek Kurd ron zana b, bi v evn Mem Zn afirand. Weke neviyn Flozof zanay mezin bi v evn ve div em j berheman biafrnin hem berhemn xwe diyariya zarokn Kurdan bikin, da ku ew zana bin, jr bin xwed jiyaneke ron bin. Weke birz Abdulah Ocalan j dibje; gel me hewceyiya xwe bi Xaniyan heye, lewra hna gelek destann me yn weke Mem Znan werin kifkirin hene.

Ma Bav Xan j bi xwe ji we re nabje?

...

Ger d hebya me j xudanek, Alkeremek letfedanek

lm hiner kemal izan, ihr xezel kitab dwan

Ev cins biba li ba w mamul, ev neqd biba li nik w meqbl

Min d ilm kelam mewzn, al bikira li ban gerdn

Bna ve riha Meley Cizr

P hey biqra El Herr

Keyfek we bida Feqiy Teyran

Heta bi ebed bimaya heyran

...

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org