ZAGROS AN J ROJ ZA

 

Nusret Kurt

 

Weke t zann axn di navbera iyayn Zagros Toros de weke kevana zrn t bi navkirin. Bguman ev nav vala nehatiye l kirin. Ji ber ku v ax di avadaniya aristaniya yekem de rolek bingeh serek lystiye ev nav girtiye. Lewma quntarn iyayn Zagros ji ber v taybetmendiy xwed andeke pir kr dewlemend e. Her wiha iyay Zagros bi xwe j di nava pln van aristaniyan de xwed cihek cewaz giranbiha ye.

Di roja me ya ro de li ser Zagros gelek rok serphat tn vegotin. Mnak li ser nav Zagros hindek tgnn cewaz hene. Gelek kes wisa qaneh in ku nav Zagros bi hatina skender mezin (makedon) a v qad ve ketiye ser van iyan. Lewma rok v j wisa vedibjin. dema ku arta mezin a skender t van deran di zivistaneke xedar a iyan de xwe li Zagros didin bi deh hezaran leker li ber pk sira Zagros diqefilin dimirin. Van hemyan li dola kr a biniya ltkey mezin a Zagros Dalampr dicivnin (ku niha hna j nav dol weke xedar t binavkirin). W dem skender t ser terman li Zagros temae dike dibje ev iyay Zagros e.

Wisa da dikin ku Zagros di mtolojiya Yewnanan de xwaday sir seqem ye. Di v mijar de me j hindek lkoln kirin l em di mtolojiya Yewnanan de li tu nav Zagros xweday sir seqem rast nehatin. Ev vebj dibe ku ji bo iyayn Kato derbasdar bin. Ji bo ku wateya Kato di ziman Makedoniyan de lenete. Weke ku min bi avn xwe dtine cihn ku lekern skender Makdon avakirine hna j ji piyan in. Bel di mtolojiya Yewnanan de Zagros derbas dibe roka w j wisa ye. Zagros kurek pir eleng xweday mezin Zeus e, ku ji Hera xwedewanda bin erd bye. Ji ber ku kfa Zeus gelek ji kur xwe re t, Hera gelek diheside. Zeus v yek dizane kur xwe di cihek ewle de vedire. Mixabin Hera bi Ttanan re peyman dike ku ew Zagros bikujin. Ttan di encama lgernn xwe de di ikefteke veart de Zagros dibnin dikujin. Dema ku Zeus bi ser v yek de t, gelek hrsdar dikeve. Li w der Ttanan dikuje, hevr Zagros Ttanan bi hev re distr ji wan mirovan dike.

ro j t bawerkirin ku aliyn mirovan n xirab Ttan in, aliy mirovan n ba j Zagros e. Ger em li gor v mnak j tevbigerin ekere ye ku nav iyay Zagros esas ne navek xwed bingeh mtolojiya Yewnan e. Bguman arta skender mezin hatiye v qad, hindek navn ku li hindek nwaran kirine hna j tn bikarann. Mnak nav Diyana ku niha bajarokek girday bajar Hewlera Baur Kurdistan li Baur rojhilat Zagros dikeve. Dsa nav gund Helena ku bi ser naveya emznan ve ye li bakur quntarn Dalamper (ltkey her bilind Zagros) dikeve.

Li gor tghitina me ya rast ew e ku nav Zagros esas bi xwe kurd ye. Me di ser de j got ku quntarn Zagros qadn destpk n aristaniya mirovahiy ne. Li van deran gelek kom komikn Mezopotamyay jiyane. L yn her diyarker kurd in pwendiya kurdan a bi iyan re hetan roja ro j gelek ekere ye. Yan kurdan her dem xwe spartine iyan iya ji xwe re kirine jngeh. Lewma li gor tghitina me Zagros xwed wateya zayna roj ye. Za weke ku niha j di devoka kurd ya kurmanc de bi kar t jixwe her zayn e. Ros j dsa di wateya roj de ye bi kurd ya kevin e ku ro j di devok Dimilk de ev yek bi kar t. Yan by ku em herin nav Zagros di mtolojiyn biyaniyan de bigerin bnin li ser Zagros bikin mal, wateya Zagros di ziman me kurdan a resen de peyda ye. Yan roj ji ser ew iyay bilind semyan ve diz ser kevana zrn di ser Torosan re j die ava. To - ros roj-.

Ev navn wisa ku bi serdema neolotk re li qadn kevana zrn hatine kirin hna j peyda ne. Mnak di quntarn Zagros bi xwe de ji ber xwe, delal lihevhatiya w cih weke Xakurk hatiye bi navkirin. Wateya xwe kur xweda ye. Ev rast leheya kurd ya Soran t. Xa xwed, kurk j kurik e. Lewma dibe kur xwed. Ev nav j ber bedew elengiya xwe girtiye. Dsa di quntarn Zagrosan de qada Xiner heye. Esas ev j bi devoka Soran ye wateya xwe hem nr e. Xir bi devoka Soran hem ye, nr j jixwe nr e. Yan li v erd zde tu tit n nay yan j ji bo andiniy dest nade. Lewma erdek nr e.

Di Kurdistan de her qadek, cihek, avek an j iyayek xwed navek Kurd ye. Ev nav j misoger xwed wateyek ye. awa ku Agir ji ber wolqan xwe bye Agirn, awa ku arela ji ber ar eln xwe bye arela her wiha Zagros j ji ber ku roj l diz bye Zagros.

Pir mixabin Zagrosa ku ber ji mirovan re roj dizand jiyan dida mirovan. ro ar aliyn quntarn w bi mayinan ve hatiye rapan. Betonek qerase (skua snorn Tirkiye, ran Iraq ye) li ser eniya w ikandine weke birna s devn uran hatiye parekirin. Ev birn her roj xwn diavjin. Ev dilopn xwn ewqa ge a roja Zagros dinuxumnin.

Bel Zagros zayna roj ye, ne mezin sir seqeman e. L ro ji ber ev s birnn devxwn li hrsa zemheriya seqem ye. Hetan ku ev xwna ji s birnn xedar raneweste j, d Zagros her rber babelsk pukn giran be. Ji kerema xwe hetan hun van birnan sax nekin xwe nz Zagros nekin, an j d Dalamper bi ser ser we de birxe.

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org