Ozcan KAPLAN

Ziman Hebna Gelan e

 

Ziman hebna neteweyek nan dike ango netewe hebna zimanek diyar dike. Ew rast ji aliy droknas zimanzanan ve j hatiye pejirandin. Di heman dem de, di tevahiya chan de pirsgirekeke wiha d qet nemaye. Di destra her dewlet de dervay ziman ferm, ziman kmnetewan di aroveya qann de serbest azad e. Ji ber ku her dewlet pir reng gelek zimanan ji xwe re weke dewlemendiyeke mezin dibne. L bel li Tirkiy rew berovaj w rastiy ye. Li Tirkiy qao zimann kmnetewan di destra bingehn de hene, herkes dikare bi ziman dayik perwerdey bibne dikare xwe vegotin bike L her tit weke di qannan de hatiye nandan ne wisa ye. Nzka 25 milyon Kurdn ku di areewa snorn dewleta Tirkiy de dijn hn j nikarin ziman xwe di her warek jiyan de bi kar bnin.

Beriya her tit ziman Kurd hn ji heyama neolitk de ziman and hilbern ye. Lewra ziman Kurd zimanek her kevnar dewlemend e. Li Mezopotamyay di van pen hezar saln derbasby de gelek ziman netewe hebn, l mirov ro dinre, ku piraniya wan heliyane an j tine bne. L ziman Kurd heta niha tev b dewletbn j neheliya bi awayek pir xurt xwe parastiye. Ziman Kurd iqas iyay be j ewqas and wjey ye. Heta niha ji strann ku bi sed salan tn gotin, bi rya dengbjan bi wazeke devk hatiye heya roja me ya ro. Ziman Kurd bi gelek zarava weyn xwe ve j, ji me re nan dide, ku ew zimanek iqas dewlemend e.

Dibe ku hinek kes v rastiy nikarin qabl bikin. Heke di welatek de ziman qedexe be, li wir aloz pevn derdikeve hol. ro reweke wiha li Tirkiyey diqewime. Helwesta Komara Tirk bi wazeke hovane derdikeve pber me. Ji ber v yek hebna gel Kurd ji her aliyan ve t nkarkirin.

Bgman, li Tirkiyey siyaseta ku li ser nkarkirin ro t meandin j nzk 85 sal ber toxuma w hatib avtin. Komara Tirkiy di gotin de pergaleke demokratk pket ye. Ji bo bikeve Yektiya Ewropa li gor xwe di qannn destra bingehn de hinek guhartin kirin, l bel di pratk de rew ne wisa ye. Heta niha Komara Tirk ji axaftina ziman Kurd re nikare bhn fireh bibe, ango dema ku bibne hineke Kurd bi hev re diaxivin bhna w teng dibe nehaqiyan dike.

W dem wek Kurd em helwestn wiha tu car nikarin qabl bikin. Div em li hember v away pwendiy bi gel Kurd re bi git helwestn xwe yn tund bidin nandan. Weke din j bi awayek mafdar her tim dijber w derbikevin. Ji bo siyaseta asmilasiyon vala derbixin, pwst e em di her qada jiyan de bi ziman xwe biaxivin. Bila herkes bizanibe, ku em neteweke cda ziman me j cda ye. V dem bila Komara Tirk ziman me qabl neke. Bgman, rojek were ji ber helwestn ku ji dervay mirovatiy pk anbn, w di nava ermiy de poz wan biewite. Drok hertim ji me re ba dide nandan, n ku zordar kirine daw li ser wan i t !?.

L bel ji bo dij helwesteke wiha raberbikin gelek lawaziyn gel Kurd hene. Bi taybet ev lawaz, di Kurdn Bakr Kurdn bajern ku li Tirkiye de dijn akere xuya ye. Gelek ciwann Kurd ji xwe re em Kurd in dibjin l ziman xwe y dayk nizanin. Ev nakokiyek e. L bel em di vir de ciwann Kurd tawambar nakin. Ji ber ku pergala Tirkiy ji pketina ziman Kurd re r venekir her tim axaftina bi kurd qadexe kiriye. L dsa j rastiyeke bi v reng em ji xwe re nikarin hincet bibnin. ro di tevah chan de dema ku em l binrin, di gelek welatan de geln cda cda dijn; di qannn wan de mafek xwezay heye, ku bi ziman xwe biaxivin. Ti kes ji wan re astengiy an j nehaqiy nake. Perwerdeya bi ziman dayk n ku dixwazin, bi dirvek azad perwerdeya xwe dibnin. Li bakur Kurdistan gel Kurd di jiyana xwe ya rojane de piran bi ziman Tirk bi hev re dipeyvin. Heke ji niha ve tedbrn xurt neyn girtin, gengaz e, ku pit end salan nde, nifn n bi ziman kurd nikaribin biaxivin. Lewma div her Kurdek bi ziman xwe biaxive. Ber her tit di ser de d bav bi zarokn xwe re bi Kurd bipeyivin. Ji her dem zdetir ro, bar giran dikeve ser miln zimanzanan. Div zimanzann Kurd j werin li gel hev bi awayek dilnizim yekgirt bi hev re di derbar ziman njen de xebat bikin.

Ziman Kurd, hebna Gel Kurd e...

Pwst e Kurdn li Kurdistan dervay Kurdistan dijn di jiyana xwe ya rojane de her tim bi kurd biaxivin. Bi taybet Kurdn siyasetmedar, nivskar, hunermend, rojnamevan, bazirgan, karker n ku saziyn civak bi rve dibin, ziman Kurd bi kar bnin. Heke bi wan kesan re Kurd p bikeve w dem ziman wje huner j di nava dewlemediyeke pir mezin de d pde bie. Bi v re nifn peroj xwe ji br nakin ew bi Kurdtiya xwe j serbilind ahnaz bibin.

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2005 info@pen-kurd.org