Ji hin zaravayên me re lêvegerîn divê

 

Pîr RUSTEM, Pirrustem@amude.com

 

Ji berî ku em nêzîkî ewan zaravan dibin û vedikolînin, em dixwezin hinek bîrwerî û helwestên xwe ji xwendevanan re bînin zimên; Li gor dîtin û baweriyên me, ti tiþt di jiyanê de ku, nayê guhartin tine ye. Ango pêgirt û yasa, sinc, vewînî û.. her tiþt di jiyanê de wek xwe namîne û jiyan bi xwe jî wek berê namîne û ev guhartin yeke ji yasayên sirûþtê ye.

   Helwesta din; Her tim jiyan ji ewê çêtir û bi hêztire ye, ewê dikare xwe li gor merc û heyama dinyayê biguhêre, da ku çêroka Dînesoran bi seriyê wî/wê de jî neye. Bi gotineke din em dikarin bibêjin ku, ti tiþtî pîroz di jiyanê de tine ye, lew re dive em bê tirs û dudilî guherînên nuh bi pejirînin û li gor ewan guhertinan sinc û konevaniyeke nuh deynin.

   Vêca û li gor evan dîtinan yek dikare bi bêje: Em bi heceyî guherîna pir tiþtane di jiyana xwe de, da ku em ne dûrî hevdema îro bin û li dervayî dîrokê nejîn û yek ji van zaraw û têgihêþtan, zarava “Welatparizî” ye; Ewa ku yekî bi cigrafiyekê ve girê dide û dihêle, ew nîgar, bibe yek ji “pîrozî” yên me û em di ber wê de mirovan bikin qurban; Bi melyonan xwîna xwe weke “martîr”, di ber de, rijandine û hîne jî dirjînin.

   Em di wê baweriyê de ne ku bi sedan, eger em ne bêjin: bi sed hezaran, dê li hember me derkevin û bi bêjin: Ev çi bê hiþî û hêçiye û nemaze di roja îro de ku, em li hêviya bidestxistina welatekî serbixwe ne û çima ew yeka ji hemû xelkên cîhanê re tiþtkî pêwîst û sirûþtiye û waye tu bi xwe jî dibêjî: Xwîna xwe ji bo wê yekê dirjînin û çima ewê ji me re ne tiþtekî pîroz be.

   Belê ji mafê her yekî ye ku, wilo bêje û pirsên xwe bîne zimên û em bi xwe jî ligel wî radiwestin û doza mafên xwe, di hundirê cigrafiyekê de dikin da ku, weke mirovekî aza û xwedî rûmet bijîn û ne weke koleyekî tazî û birçî. Welatekî ku, ez newêribim têde serbest biramim û hertim ji sîka xwe bitirsim ne gerekî min e û nave ku, di ber de ti xebat û çalakiyan bikim, ne hîne xwînê birjînim; Tevî ku çênabe ti carî xwîna mirovan bête rijandin û ne ji bo yek tiþtî jî.

   Ango çênabe em mirovan bikin qurban ji yek tiþtî re û eger ku, tiþtek bi navê pîroziyê, di jiyanê de, hebe dê mirov be; Lew re dive her tiþt bibe qurbana wî û ne ew bibe qurbana her tiþtî din. ? ev yeke dine, ji dîtin û bîreweriyên me, yên ku nêzîkî rasteqînan e; Tevî ku ti tiþt, di jiyanê, weke rasteqîn tine ye.

   Me got: Cigrafiyek ku bihêle ez wekî mirovekî aza û bi rûmet bijîm. Lê eger ku em li jiyana xwe, di van welatan de, binirin û kiryarên evan rijîman bidin ber çavan, emê têbighên ku pir caran “jiyana” me ji ya koleyan zor û kambaxtir e û gihêþtî pileya ji ya sewal û dewaran jî nizim û erzantir be.

   Belkî yek bêje me: Lê dive hûn ji bîr nekin ku, miletê me di rewþeke awarte de dijî; Di rewþ û heyama bindestiyê de, yek nikare cigrafiya wî welatî, ji xwe re, weke welat bijmêre da ku, di ber de xwîna xwe birjîne. Em jî bi wê gotinê re ne, lê divê em ji bîr nekin ku, îro gotina “hevwelatî” gelekî tête gerandin û heya di nav Partiyên me de jî û ji me dixwezin ku, em van welatan weke yên xwe bibînin û ne weke welatin zordest.

   Vêca welatekî ku, ev reng û nihadên xwe bin, dê çawa bihêle em di ber de “xwîna” xwe birjînin. ~awa, di welatekî wilo de, yek þerm û fedî nake û ji “leþkerên xwe” yên tazî û birçî, ewên “jiyan” eke nizimtirî ya sewalan dijîn; Mîna yên <raq ê, dixweze ku ew ji bo rijîm û serokê komarê xwe bide kuþtin. ? ev çi nemerdiye, ji aliyê evan rewabêjên van rijîman ve ku, her roj em wan li ber xwe dibînin û ji me dixwezin; Gereke em di riwê leþkerên dijmin, ên “Hêzên Hevben” ê de rawestin û li hember wan þer bikin.

   Di baweriya me de û dema ku, wê yekê ji me dixwezin, ew û ji bilî yên me gotine pir tiþtên din jî ji bîr dikin, an jî ya rast naxwezin bibînin. Tevî ku em dizanin, ew xwestekên wan, ne dîtin û baweriyên wanin û “camêran” li nanê bi rûn digerin; Bi hezarê Dolaran dikete hesabê wan ên Bangên li der ve.

   Tiþtê herî pêþîn ku, ew naxwezin bibînin û xwe têde ji bîr ve dikin; Guherîna konevaniya berê bi yeke nuhe ku, pir zaraw û li gor rewþ û heyama îro gerke werin avêtin û bi hineke nuh bêtin guherîn û yek ji wan zaraw û têgihêþtan, zarava “welatparzî” ye; Ewa bi me dide fêmkirin ku, ji her dewletekê re xasmayên wê hene û çênabe ti kes destên xwe dirêjî hundirê wê bikin ji ber ku, ew yeka, tiþtekî wanî hundirîne. ? wilo ew xwe ji bîr ve dikin ku, di bin heyama þoreþa têknologiya de, ew xasmayî hatiye piþaftin û gerdûn ne tenê bûye gundekî elektironîk ê biçûk, lê ew bûye malek û heya em dikarin bibêjin ku, yek ode jî.

   Lew re û eger ku, hinek bixwezin di hundirê evê odeyê de tiþtekî xerap bikin, dê ziynê ne tenê bighînin xwe, lê akam û lekeya wê pîsîtiyê, dê li hemûyan jî keve û em îro evê yekê di karên terorîzman de dibînin ku, çawa dikarin ziyan û wêraniya xwe bighînin hundir bajarê Waþontin bi xwe û evî tiþtî hêþt ku, “Cîhana Yekemîn” xwe bide hev û hêzeke xwe di bin navê “Hêzên Hevbend” de biþîna <raqê û daxwaza wan, guherîna me be da ku, em jî derbasî jiyana îro bibin û ne li derveyî jiyanê “bijîn”.

   Tiþtê din û bi xwestin û doza guherîna ji hundir ve, ew careke din xwe ji bîr ve dikin ku, bi “xêra” evan rijîm, sinc û yasayên ku ji sedê salan ve weke xwe mane û hêþtine civaka me di heyama koletiyê de bête kuþtin, dê banga guherîna ji hundir ve weke destavêtina zilekî be, ji ewê bi lehêyê re diçe. Bi gotineke din û piþtî ku, evan rijîman karîbû bi dehên salan li ser danîþtok û zikê xelkên rûnin û her serokekî ji yên evan rijîman xwe weke “Xweda” yekî bibîne, dê ne tenê zor be ku ew bête guartin, lê ewê xewnerojek be jî.

   Ango û heya ku, yek ji me bi gotina “welatparizî” were xapandin jî, dê nikaribin bi me bidin bawerkirin ku, “evên din” dijminin û gereke ji bo welêt em xwîna xwe birjînin. ? tenê li dawiya evê gotara xwe em mînakeke jîndarî bi bîr wan tînin; Gelo, dema laþê wan nesax dikeve û piþtî ku, ew nesaxî demeke dirêj dajo û dighe pileya ku, nema laþê wan li ber xwe dide, ka ew çawa dikin. Ew xwe wilo bi dest veyros de berdidin û dibêjin: Bila laþ li hember wî derkeve û berxwedanê bike. Tevî ku me got: Nema laþ dikare bi tena xwe li ber xwe bide jî. Yan ew kes alîkariya bijîþk û dermên; Ango alîkariya derve bi hundir e dixweze. Erê ev tiþtekî biyologiye, lê her tiþt di jiyanê de û heya konevanî û zaraw û têgihêþtinên me jî pareke ji evê yasaya sirûtî û gereke em li gor wan jî biguhêrin, ji ber ku jiyan her tim ji yê nuh û bi hêz û ewê ku, xwe li gor rewþ û heyamên nuh diguhirê re ye.