Pîne kenê yekî tîne

Pîr RUSTEM

    Di destpêkê de ez dixwezim bibêjim ku ez pir dilşa me ku kek Îbrahîm Îbrahîm, di warê Nivîsandina bi zimanê Kurdî de, gihîştiye vê pileya hêja û bilind û ez serkeftinê jê re dixwezim, eger ku bi rastî wî, ew gotar, nivîsandiye û ne yekî din ji ber ve. Lewre ezê gûmanên xwe ji xwe re bihêlim û li wî tenê vegerînim û ne li yên piş wî an jî yên ku ji piş perda de vî “Şerî” dilivînim.

     Piştî vê gûmana xwe ezê vegerim beravaniya wî; Min got bervaniya wî û ne weke ku wî xwestî di bin navê ronîkirinê De daxîne û ez dibînim yên ku gotara wî xwendine baş têgihîştine ku gotara wî ji destpêkê, heya navnîşana wê “Rewşenbîr û xebatkar xwe di qulemişkan de venaşêre”, û heya bi gotina dawî ne bes beravanî bû lê heya êriş û gotinin çêkirîbûn eger ku em nebêjin; derew bi derew bûn.

     Di vê derê de jî ez dixwezim tiştekî din bînim zimên; Di dema ku, min xwest ez li ser kar û barên mehrecanê binvîsim û min nivîst û weke ku xwendevanan jî dît, hinek hêvî û xweziyên min jê hebûn ku, em mehrecana xwe bi parêzin û karibin wê bi pêş ve bibin ne ku em dakevin “Şerekî” bi gemar û di vê pileya nizim de û ez ji nuha ve û piştî vê lêvegerîna xwe, sozê didim xwendevanan dê ezê careke din li vê babetê Venegerim û minê ev lêvegerîn jî nenivîsanda eger ku gotara kek Îbrahîm ji destpêkê û heya bi dawiyê ne gotinin çêkirî bana. Lê xûya dike ku hin camêran derew ji xwe re ne bes kirine karekî rojane û jiyana xwe ya vala pê tijî dikin heya gihîştine radeya ku li ser sîngê rojname û kovaran jî derewên xwe belav bikin û bi vî rengî heya ji rûmetgirtina karê Rojnemevaniyê Jî dûrin.

     De ka em werin û bi hev re gotara berevaniya kek Î. Îbrahîm bixwînin. Wî nivîsiye ku; “Ez di nivîsara xwe de, ji ber xwe ve berevaniyê Nakim, ji ber ku ez ji dil de zanim ku ez ne gunehbarim û ji alîkî din ve, hemû tiştê ku Pîr RUSTEM hewal da bûn nerastiyên çêkirî bûn, nemaze derbarî gotina ku min bi navê komîta amedekar xwendibû.. .”

     Di vir de em dikarin çend nerastiyan, ku ji aliyê birader Ibrahîm ve hatine çêkirin, bibînin.

     1- Weke ku em dibînin û emê hîne jî bêtir bibînin ku, gorara wî ji despêkê û heya dawiyê beravaniya wî dike û ne weke ku ew dibêjeye.

     2- Min di nivîsara xwe, ya çûyî, de tugunehbarî ne avêtiye ne ser milê wî û ne jî bilî wî da ku ji me re bibêje ku ew negunehbare, tiştê ku min nivîsadîbû xwendevanan tevan xwend ku rêxistina bûyer, gotin û tiştên ku çêbibûn bû. Lê eger ku birayê me ji xwe bi gumane bila wê jî nexe stûyê me; Wekî ji yê din re got: Merheba “silav lêkir”, camêr rabû vegerand û got: Hêka çi.

      Bavê Min eger ku we hêk diziye û bihn ji we tê, çima hûn bihna xwe dişînin mala xeynî xwe.

      3- Çima camêr ji me re negot; min çi li ser zimanê wî û bilî wî jî çêkirî, eger ku weke wî gotiye: Gotina dawiyêye, em dikarin bi pir şêw û riyan rastiyê Ji nerastiyê Derînin û di vê derê De; Bi rastî camêr hêşt ku ez di bîr û baweriyên xwe de bi guman derkevim û li pir camêran vegerim û bipirsim; ka I.Ibrahîm çi got û teva ji min re bihîstin û baweriyên min çesipandin, heya bi hevalên wî yên komîta amedakar jî û eger ku bi wê razî nabe bila vegere û kasêtê ku hatiye tomarkirin bibîse û eger ku ez şaş derketim ez ji nuha ve ji wî û ji komîta amedekar lêborînê dixwezim. Tiştê din, ne em bi tenê hebûn da ku em gotinan li hevdu zêde bikin, bi dehan eger ku em nebêjin bi sedan camawer hebûn û tevan gotina wî bihîstin.

      4- Nerastiyeke din di vir de, ew jî hevoka ku tê de dibêje; “..min bi navê komîta Amedekar xwendibû..” Ji berî her tiştî wî bi devkî gotina xwe got, ne xwend û ez tiştên mayî ji xwendevanan re dihêlim.

      Emê nuha jî werin ser xalên ku li ser min girtine:

     1- “Gava min gotinaxwe gotî”, xûya dike ku kek Ibrahîm xwe ji bîrkir, wî ji berî kêlîkê got ku min gotina xwe bi navê komîta amedekar xwend ne got, û wilo berdewam dike û dibêje; “Pîr ne li wir bû..”

      Wek em dibînin ku birayê me bi cixêzekê ji pênûsê xwe an jî yên bilî wî dixwezin hebûna me tuneyî bikin. Ma ku bes em bi seriyê xwe û wî sûnd bixun ku em ji berî komîta amedekar jî li wê derê Bûn û ew dikare ji mamoste deham an jî Diya Ciwan .. hwd bipirse ka kî di rex wan de rûniştbû. Lê ya çêtir em vegerin wêneyên ku hatine girtin.

      Erê xek derewan dike bes dibêjin; Ev tişt li piş çiyayê Gewir çêbûye û helbet pêşgotinên çewt necamine çewt bidin, ango bi gotineke din, dad û encamên ku te li ser wê pêşgotina ku ez ne li wir bûm danîbû dê çewt û şaşbin û wilo em dikarin binasin ka kî gunehbare.

     2- Xala duduwan li ser hevoka wî ya dawiyêye ku  tê de dibêje min wilo negotiye. Min jî bersiva wî ji berî kêlîkê da û naxwezim careke din lê vegerim, bila herê û bi xwe dengê xwe bibîse.

      Camêr di dawiyê xalê De jî nivîsiye; “.. xuyaye kesê Ku gotin min ji Pîr re guhastiye, ji ber tirsa xwe ji kiryarên, asayêşan, ne li hişê Xwe bû”.

      Di vir de kek I.Ibrahîm eynî li çavê Rastiyê Dixe lê bi rengekî bervaje û wilo em dikarin bêjinê; Xuya ye kek Ibrahîm ji tirsa kiryarên asayêşan re ne dizanî çi digot.

     3- Di xala sisiyan de birader I.Ibrahîm bi carekê ji kirasê Rûmetgirtin û edebê Bi der dikeve, gava dinvîse; “Çima Pîr xûya nekiriye ku Ibo bû ewê ku di rûya asayêşan de rawestiye û... Hingê Pîr û yên mîna wî xwe di tirmbêlan de veşartibûn”.

      Careke din gumanên min hene û ew fieh dibin, ku ewên di piş perdeyan de, û hêştine kek Ibrahîm bibe qurbana şanoya wan, ev berevanî nivîsîne. Lê emê li gor tiştên ku li ber destên me ne lêvegerîna xwe ava bikin.

     Ji berî her tiştî ev bi me û xwendevanan di de nasîn ku kek Ibrahîm an zû tiştan ji bîr dike an jî camêr di dema ku ev gotara xwe nivîsiye ne li hişê Xwe bû, ji ber ku dê çawa yek ne li deverekê Be û ewê li wê derê Xwe di tirimbêla de veşêre; Weke me dît wî ji berî hinekî got ku, “Pîr ne li wir bû” û nuha jî dibêje ku wî “û yên mîna wî xwe di tirimbêla de veşartibûn”.

     Di çêroka tirsê De jî wan, bibore te hêşt ku şanoyeke D.Leham “xewar” tê de dibêje; “ji bilî Xwedê û hêzên asayêşî, ez ji tukesî netirsim “ bê bîra min. Lê ez dibêjim; Tenê tirsa min ji hêzên asayêşî heye û eger hûn-tu jê natirsî tu dikarî wê yekê ji hevdu derînî, lê tevî evê tirsê Jî ne min û ne jî yên wek min-tevî ku ez tê negihiştim ka merema wî ji gotinê yên wek min çiye jî-xwe di tirimbêla de veşartibûn.

      Careke din, ez dixwezim bipirsim û zanibim te çawa di wê keftelefta beranamiya xwe de û di wê xebat û rawestandina xwe ya di “rûya asayêşan” de, çawa te dît ku min “û yên mîna min xwe di tiribêlan de veşartibûn”. Lê ev jî derewke nuhe.

      Kek Ibrahîm, ji berî ku tu bi tirimbêla M.Edwan û digel mêvanên din bighê Wê derê, em ji tirimbêla peyabibûn û cendirmeyan nasnameyên me jî biribûn û min li wê derê, çate riya Şeran, tuhêzên asayêşî nedîtin. Eger ji tirsê An jî sewdê Li serê Te xistibû û te ew dusê Cendirme û cîba wan bi hêzên asayêşî di mejiyê xwe de guhartine, careke din ew pirgirêka teye.

      Ezê di dawiya vê xalê De tiştekî bêjim te;Ez ditirsim ku rojekê yekî ji hêza asayêşî vê pirsê Ji min bike; “Eger û li gor tu dibêjî, tu ji me ditirsî û tu wilo dinivsîne, lê ku tu ji me netirsiya dê te yê çawa binivîsanda”. Ez bi hêvî me ku kek Ibrahîm û yên weke wî bersiva pirsa yê asayêşî bidin, ne ji ber ku bersiv li cem min tuneye, lê dixwezim ku bi zû bi zû yek teniya xwe di rûyê xeynî xwe ne de.

    4- Di xala çaran de camêr pesna karê Xwe dike, ne yê komîtê, yek dibêje belkî ji bilî wî tukesî tukar nekiriye û gotina xwe jî bi erêkirina hemû endamên komîtê diçespîne û di nîviya xalê De, bi zaravekî asayêşî, ji min dixweze ku ez binirim û ji me re salix dide ku çawa mehrecanê Me di roja îro de di “qiyadê El-qutriyê” De pê tête axaftin û komîteyeke beravaniyê Ji ber çanda Kurdî ve hatiye damezrandin heya dighe; “..Lê ez loma ji Pîr nakim ji ber ku ew ji pêşveçûnên ramanî , rêzanî û teknolocî, yên ku di cîhanê De dibin, pir dûr e”.

     Kurd dibêjin dê wer û neteqe, lê eger ku em bi fişengên wilo, yên fiş biteqiyana, dê ji zû ve me pênûsê xwe şikandiba.

     Ezê salixên ku li ser kar û xebata wî û axaftinên “qiyadê El-qutriyê û..”, ji komîta amedekar û dîrokê re bihêlim. Tenê dixwezim, û di roja îro de ku dibêjin gerdûn bûye gundekî biçûk-mezin, gundekî eliktiron, bi pirsim dê çawa yek karibe dûrî van tiştên ku camêr li ser me gotine û yên ku negotine jî bijî, bes tenê eger ku mîna pêximber Zardeşt neçûbe ser çiyakî û jiyana xwe di şikeftekê De neborîne.

     Lê kek Ibrahîm baş dizane ku ez ne di çiyakî kurdistanê De, ku bê alavên guhastin û ragihandinên îro, dijîm. Me çend caran, bi telefonê, bi hev re dengkirî û ne mîna Mûsayê Pêximber û Xwedayê xwe û di roja îro de diş jî li ber destê her yekiye û eger ku rojname û kovar bin, ew jî dighên destên me, ma bes ku em bibêjin; Em naçin û li çayxana “Mewêd û Siyahî” rûnanin û eger ku dûrbûn eve, bi rastî tiştên ku wî gotine rastin.

    5- Xala pêncan bi xwe bersiva xwe dide û ne hewceyî ku yek li ser rawestê, bes tenê yek dikare di derheqa wê de pendeka pêşiyan bîne zimên ku; Ji qehra şivanan re nizanim çû bi govanan re çikir.

     Di dawiyê de jî camêr dadikevin pileya xwe yên sincî gava ku bi vî zaravî dinivîsin û dibêjin; Şerme û pir şerme, ku tu-ago ez-li dûrî danûstadinên hevpeyvînî û şaristanî bijî û tu werî alavekî rexne bikî, ku ew bi xwe bê vîna me li ser me hatibû danîn. Me jî, bi baweriya xwe, ew ji bo xebata ji ber çanda xwe ve pejirandiye. Li dawiyê jî, piştî taqekirinê Mêlag bûye ku ew alav, ji tis û bêzariyê sudetire..”.

      Ez dixwezim kek Ibrahîm ji me re salix de dê çawa em dûrî danûstandinên hevpeyvîn û şaristanî dijîn; Min heya bi nuha nebihîstî ku tu kongira an jî rûniştineke di bin çi navî dibe bila bibe ku di navbera rewşenbîrên Kurd û yên Ereb de li Sûriyê çêbûne û kek I.Ibrahîm tê de pişkdar bûye û yên weke me jî dûrî wî ketine, heya kongirê ku li Qahîra jî çêbûbû min nebîst ku ew an jî xeynî wî lê beşdarbû. Wan camêran hema perçê Sûriyê nanîn ser zimanê xwe jî. Na, na eger ku çend caran û li çayxanên Helebê bi hinek ronakbîrên Ereb re rûniştiye, erê bi seriyê min û wî, ez hinekî dûrim. Lê em têra xwe jî, axaftin û nirînên rewşenbîran, dibînin û dibîsin û dixwînin.

     Tiştê ku dihêle yek ji ber ve şerm bike û gereke wî ew gotin ji xwe re bigota û bi rastî dê bihêşta ku ez seriyê xwe û xwendevanan bi vê lêgerîna xwe ne êşînim, eger ku hin tişt bincil nebana.

     Ez dipirsim; çawa yek ji yê dî re dibêje: “Şerme û pir şerme ..” û ew bi xwe piştî çend gotinan van hevokan li dû hev dinivsîne: “..û tu werî alavekî rexne bikî, ku ew bi xwe bêvîna me li ser me hatibû danîn”. ? bêyî ku tunefesê Bidî xwe, ji bilî bihin derxistina bi xala di navbera herdu hevokan de, tu carereke din û piştî ewê xalê Bibêjî: “Me jî, bi baweriya xwe, ew ji bo xebata ji ber çanda xwe ve pejirandiye”.

     Me dest ji hemûm tiştî kişand; Ev raste, ya din derewe, ev hevok te gotî, ya mayî te negotî..hwd. Ev hemû tişt me li şûn xwe hîştin, bes de ka were û vê yekê ji hevdu bi derxe; Çawa bê vîna we bû û we bi baweriya xwe pejirand û tiştê din, alaveke ku ne li gor dilê te be û bê vîna te li ser te hatibe danîn, dê çima tu yê bervaniya wê bikî.

     Em anuha dikarin bibêjin dê ji kê re şerme. Pendeke din a Kurdî, di vir de, hate bîra min ku dibêje; “Xelk ne di bêvilên xwe re nên duxe”. Lê xûyaye hin camêr dixwezin ku em nên di bêvilên xwe re bixun.

     Piştî van dîtin û şirovekirinan em dikarin bibêjin dê ew taqekirin heya bi kîjan pileyê Mêlag dike ku ew alav bi ser ketî û ka me çi sûde jê dîtin. Mixabin; Di rojên ku van welataên serdest hinek “şekir”, ji bo xatirê Serhejandin û erêkirina ji kar û barên ku wan li ser serê Me dimeşandin, belav dikir tukesî seriyê xwe nedihejan, lê di roja îro de û piştî ku nema ew tunirxî di me didin, em tev ber bi wan dibezin da ku em karibin, ji xwe re, cihekî di tirênna wan, ya rawestî, de bigrin. Bila netê Fêmkirin ku ez li dijî hevpeyvîn û rûniştina bi yên dijberî xwe re me, lê ez li dijî erêkirineke erzan ku bêyî yê heberî te li xwe dîne û hinekî guhê Xwe bide te, me.

     Gotina dawiyê ku dixwezim ji rêzdar I.Ibrahîm re bibêjim eve; Erê em dikarin di rûniştinên xwe yên di çayxanan de bê pêşnan û bi navê pêşîn tenê bi hev re bi axêfin, weke ku te di gotara xwe navê minî pêşî tisî û bi tenê tanî zimên. Lê di nivîsandinê De ev yeka ne layêqe, bes ez loman jê nakim ji ber ku em gundîne û ji gerdişa gundiyan ewe ku di her tiştî xwe de xwerû bin.

Cindirês

15.4.2000