XEWNÊN
REVOK
Pîr RUSTEM
Ji
berî çar salan ve û pistî ku, serok Besar EL-ESED li sûna bavê
xwe rûnist û destlatiya Sûryê bi dest wî xistin û ewî di
hundirê xwendina sûnda xwe de hinek soz ji miletê Sûryê re
berdabûn û ta roja îro ev gotin, çêrok tête guftûgokirin.
Ew carina sar dibe û hema-hema yek dibêje hate vemrandin, lê tu
yê bibînî û nemaze di pis derketina hinek bûyer û pirsgirêkan
de ku, ew careke din hate beloqkirin û ev yeka bi xwe jî cihê lêpirsînê
ye; gelo kî evê yekê di dest xwe de dilivîne û çi xwestekên
wan jê heye û ka ew çi sûdeyan ji evê ton konevaniyê dibînin.
Cara
pêsîn ku, ev nirîn li ber me hate dayîn, ew ji aliyê dostekî
pispor ku, di Zanîngeha Helebê de weke mamosteyekî aboriyê
dersan dide bû; ew bûbû demek ku serok Besar cihê bavê xwe
girtibû û ew sûnda wî jî, ji piraniya rewsenbîr û heya
siyasetmedaran re, weke heyameke nuh bû û hêst weke dibêjin,
"Buhara Samê" li pey xwe bîne. Ev dostê min jî yek
ji ewan kesên ku, hemû hêvî-hêkên xwe xistibûn ewê selekê
de û camêr kar û barên xwe dikirin ku, di wan çend rojan de
ewê berê xwe bidin Samê, helbet weke zaneyekî Kurd di hundirê
giropekî de û ewê çêroka pirsgirêka kurdî ne tenê bidin
guftûgo kirin, lê dê bête çareserkirin.
Cara
dudiwan jî ku, ev meseleya û bi reng û radeyeke bilindtir hate
guftûgokirin, di rûnistineke sevbuhêrkî ya Partiya Demoqrata Pêsverû
ya Kurd de bû, ewa ku ji bo rewsenbîr û siyasetmedarên bajarê
Efrînê li darxistibûn. Di ewê hîngê de du sal di ser
xwendina sûndê re borî bûn û "Buhara Samê" jî bi
xêra hin biryarên destlatên Sûrî hatibû rewisandin û çend
hevalên çivaka sêvîl jî hatibûn binçavkirin û di nav wan
de hin endamên perlemana Sûrî jî û evê yekê hêstibû ku,
xwediyên evê nirînê hinek firk bidin xwe û dîtinên xwe
careke din bînin zimên, lê bi sêw û tewriyeke nuh.
Di
ewê rûnistina ku, me gotî de jî û careke din ev nirîn ji
aliyê siyasetmedarekî Kurd ve hate dîtin û pejirandin; li gor
nirîn û dîtinên wî, ku destlatên Sûrî bûne du pêl, yek
bi guhartin û pêsxistina civakê bang dike û ew jî di bin serkêsiya
serok BESAR de ne û pêle dudiwan jî xwediyên konevaniya kevin
in û ew weke pasvanên kevin bi nav dikirin. Wî - wan digot ku,
serokê nuh dixweze civaka Sûrî ber bi pês ve bide û wê têxe
hundir civaka hemdewletî û Sûryê bike yek ji dewletên modêrin,
lê hertim evên bi navê pasvanên kevin têtin naskirin li pês
xwestek û pirojeyên guhertinê radiwestin, lew re ti kavên ber
bi pês ên girîng nehatine avêtin.
Cara
sêyemîn jî li evê dawiyê bû û nemaze pistî bûyerên
Qamislo û hemû deverên Kurdan ên dîtir ku têde miletê me
nerazîbûna xwe ya ji konevaniya dewletê anîbû zimên û hêstibû
ku, em careke din li pir çêrok û mesleyan vegerin û yek ji
wan, mijara evê gotara me bû. Vê carê jî û mixabin ji
sekretarekî partiyeke Kurd bû ku, em digel hev û di riya
telefonê de ku, radiyoke kurdî nirînên me li ser biryara
rawestandina Partiyên Kurd û pejirandina Komeleyên Civakî û
Rewsenbîrî ji aliyê deslata Sûrî ve, ku werdigirt. Ewî hevalî
jî û weke hemû xwediyên ewê dîtinê got: Partiya Beis du pêlan
di hundirê xwe de hildigre û ewa bi serok BESAR re daxwaza
guhartinan dike, lê pasvanên kevin weke kelem li pês wan
derdikevin.
Helbet
ev nirîn û çêroka pir carên din, li ber me, hatiye guftûgokirin,
lê emê bi van hersê caran tenê razîbibin û ew besin ku, bi
xwendevan bide naskirin ka ev dîtin heya kuderê rehên xwe di
nav me de berdaye û hatiye pejirandin û mixabin di mejiyê xelkê
me yê di rêza pêsîn de, vêca miletê xizan û perîsan dê çi
bêje û dîtina wî yê çibe.
Pistî
evê sirovekirina ji tonheyameke ku, di nav civaka Sûrî de tête
gurkirin, em dikarin pipirsin çima û ka xwediyên evan dîtinan
li ser çi jipiyan dimînin û helwestên xwe li ser çi ava
dikin. Weke ku di cara pêsîn de jî û ji aliyê ewî hevalê
pispor de hatibû gotin, xwediyên evan nirîn û dîtinan hertim
bi ser hinek tist û kaniyan de pal ve didin û dibêjin: Ew jêder
û lêvegerîn dê bihêlin cudhiyek di navbera konevaniya law û
bavê de derkeve û ewê li ser sopa berê neçê û dê bihêle
ku, bayê guhertinê derbasî nav civaka Sûrî bibe û ew ewan
sedem û bingehan jî di evan xelekan de digerînin:
1-
Ew ji nifsê nuhe û hertim ewê nuh bi guhertin û pêsxistinê
re ye.
2-
Ew ne ji dibistaneke leskerî weke bavê xwe derketî, law re dê
pal ne de ser sazûmana leskerî û ev yek dê bihêle ev cureyên
pir ji hêzên awarte kêm bibin û biskên.
3-
Ew ne lawê raman û hizra Beis e, law re ewê dûrî ewan dîtin
û nirînên soven û nijadperest be.
4-
Xwendina û derbaskirina hinek dem di nav civaka Ewropî de, dê
bihêle ew bizavên xwe bike ku, civaka Sûrî nêzîkî ya
Ewropiyan bike.
5-
Dem û heyama îro ne ya serê sare ku, bihêle her serokek di
"dewleta xwe" de weke ku, di bistanê xwe de be û tistê
ew bixwezê ew dikare bike.
Weke
em dibînin bêtirî ewan bingehan, heystê ji sedî, bi kesîtiya
wî ve girêdayîne û ev bi xwe jî cihê lêpirsîn û guftûgoyê
ye; Bi gotineke din, ew bi me dide naskirin ku mejiyê me hîne li
ser stûnê oliyê dizîvire û weke ku, çawa Xwedê di
"gerdûna xwe" de dikare her tistî bike, eynî serokên
êlan, partiyan .. û heya serok komar jî dikare her tistî di
"kiswera xwe" de bike, ev ji aliyekî ve û ji aliyê
din jî ewana ji bîr kir ku, ev kes li ser destê sazûmana kevin
û di ewê heyamê de hatiye perwerdekirin û weke ku, pisporên
pisîkolojî dibêjin: Pênc salên pêsîn di jiyana mirov de yên
herî girîngin di perwerde û kesiyetiya wî ya paseroj de.
Ango
ev kes dê heya pileyeke bilind bi konevaniya berê re be. Lê
tistê herî girîng ku, wan nedixwest bidîta da ku xewnên wan
weke rasteqînên jiyanê bimînin, ev hatin û girtina serokê
nuh ji destlatiya Sûryê re; Me tevan dît ku, di navbera sev û
rojekê de qanûn û yasana Sûryê hate guhartin da ku, li gor
bejin û temenê serokê nuh be û ewê ku, bi qesmeriyeke wilo
razî bibe û li xwe bi pejrînê ku, bi evê ton pertavê bête
ser danistoka serokatiya komarê, dê qet bi pêsketin û guhartin
û demokrasiyê ne bawer be, weke dibêjin: Ewê ku tist li ba wî
tinebe dê nikaribe tistî bide.
Tistê din ku, em dixwezin bibêjin, ku roja îro û pistî destberdana evan hêzên awerte û asayêsî di hundirê civaka Sûrî de û rêdana ji wan re ku, tistê ew dixwezin dê bikin, bêyî ku, ti sazûman karibin li pês wan rawestin an jî wan bidin ber lêpirsînê û evê yekê hêst ew weke kunêreke pençesêrî bi werime, dê nehlibe zû-zû civaka Sûrî ji nav lepên wan derkeve, ta ku hin merc û dilxwez jî hebin tevî ku, konevanî ne li ser hest û dilxweziyan ava dibe weke ku li ser kêrtêgirtinanê ye, lê mixabin û weke ku, ji heyam û "konevaniya" partî û siyasetmedar û dîtin û vekolînên rewsenbîrên me xûya dibe ku, emê heya demeke dîtir di bin akama ewê mejiyê olî de bimînin û baweriyên xwe bi "Xwedê" yan bînin ku, ew dikarin bi gotinekê guhertinan pêk bînin û civaka me ya li sûn û pasmayî bighênin radeya ya Ewropî û wilo emê hertim bidin dû xewnên revok.
Cindirês-2004.