Ziman Netewe

 

 

 Pr RUSTEM, Pirustem@scs-netorg

 

     Eger ku em bala xwe bidin navnana gotar em bibnin, ku me ziman xiste piya netew helbet ev yeka ne ji dilxwez yan j ji valahiyek hatiye ne j ew bi ev gotara me re, weke rasteqneke drok ya nuh bte bi lvkirin nasn. Qet na eger ku em li droka milet netewan vegerin, em ev rastiy bi rengek akere beloq bibnin, ku di piy de ji her civakek re zimanek cuda taybet hate damezrandin di d re ew civak li gor ew ziman taybet hate bi navkirin.

     Bi gotineke din, em dikarin bibjin, ku ziman weke heyn zaraw di piya netew de ye wilo yek tdighe, ku ziman weke regeze ji yn komele netewan, ne ten ji yn sereke ye, l em dikarin bibjin, ku herdu zaraw dikarin na hevdu bigrin; ango yek dine bibje: Ziman netewe netew j zimane.

     L em naxwezin ev dtin baweriyn me weke nijadperest yan j bi merema hikbn nepejirandina Y din bte fmkirin. Em ti car naxwezin w rol bileyzin weke hinek rewnbrn evan miletn derdora me, ku dixwezin bi bjing rok verin bi rin text er firfirokn an b bikin.

     Tln istir yn evn snorn, ku em di hundir evan cigrafiyan de bend dorp kirine, d nikaribin li hember bay guhartin gulobalzm rawestin; ne ten ji ber ku ew yasayeke sirt ye eger em bixwezin an na, d bimee ten alkirin an j rawestandina me di piy de, d di nzkbn derengiya ew guhartin de akamiya xwe bike. L ji ber ku alikirina me digel ev guhartin de karek pver ye wilo, helbet li gor dtinn me, em bi ev alkirina xwe ztir ber bi gorepana aristaniy diin gaveke din ber bi komeleya mirovantiy davjin.

     ima ev bawer i dihle, ku em ji gulobalzm guhartinn ku di civaka ro de dibin netirsin, tev ku em weke civak, and netew ji yn bindest lawezin, li gor evn derdora xwe yn chan. Ev netirsiya me ten ji sedemek t; ew j ku hertim jiyan ji y dikare li gor rew heyama nuh bij re ye. Ango, eger ku tu nikarib li gor ert mercn nuh bij, d arensa te weke ya DNESOR be tu y di hundir rpeln drok de winda ji br bibe nimne pirin; bi sedan milet imperetoriyn ku rok ji ser wan winda nedibn, windabn ro ji bil hin kavilan li n xwe nehtine pirekan ew kavil j nehtine. Lew re em bixwezin, ku em hevpik ev guhartin bin milet xwe nexin bin dolab destar w, ku ew careke din bte herifandin.

     Tit din, ku dihle em bi ev guhertin re bin alkariya w bikin weke rewebr, milet civak, ew baweriya ku me di p de gotib naskirina me ji droka demizrandina ziman netewan re ye, ku ew goln komele cigrafiya dr hev tinebna alavn ragihandin, yn ku ro di dest me de, ne diht ew civak kesn wan komeleyan bigihn hev digel hev tkiliyan biafirnin wilo tbighn, ka civaka din i nan, nav gotin li titn derdora xwe dike wilo digel hev yek ziman netew bidin damezrandin.

     Ango em i dikarin bibjin: Ji ber ku civakn kevin, n ji ber hezarn salan pit ew weke civakn mirovantiy n pn, ku ji jiyana hovtiy sewalan hatibn birn diviyab ji xwe re nadeyina bidin afirandin, ev ziman netewn me yn cuda-cuda hatin hol eger ku ev tkiliya me ya ro di dest wan de heba, d evqas ziman netew derneketana meydan.

     L ro bi xra evan alavn ragihandin tkiliyn digel hev, ku htiye gerdn bibe malek ne ten gundek, d bihle careke din em li dor yek ziman netew bicivin. Bi gotineke din em dikarin bibjin: Di paeroj de, d di ev goga ku bi nav gerdn zemn tte naskirin, ten yek netew yek ziman bimne bij dilxweziya Resl HEMZETOF, ku naxweze hem zimann dinyay di yek ziman de kom bibin, weke awa str tev di hundir heyvek de bicivin nv ezmn bigirin, d di nav rpeln drok de winda bibe; Ji ber ku ronahiya heyveke wilo ji ya wan strn bela-wela btire dema me, ya ronah zanyariy ye.

     Wilo em dikarin bibjin: Netew ji ber zimane li dij navnan bervedaniya xwe ya pn derkevin; ji ber ku dema me ya ro dive ne ten ya zanyariy be, l gereke digel w em mirovantiya xwe fireh krtir bikin. Em her tit ji mirovantiya mirov re bikin qurban, ne ku mirov bikin qurban ji ol bawer, netew cigrafiya yan ji al sirdek re. Eger ku em nebjin: Ji xzek erd an ji mirkek re.

     li dawiy em bersiva areyn ziman kurd pxistina w ji zimanzanan re bihlin, ku ew evan pirsgirkan areser bikin. L ten em dikarin hin tbniyn xwe bnin zimn; ji ber her tit di p de da ku em karibin ziman xwe bi p bixin dive em hin gerekiyan bi dest xwe ve bnin.

     Li gor dtina me da ku civak an j dozek bi ser keve, hinek merc j re divn yn sereke, weke em tdighn evin: Aboriyeke xurt zanyariyeke pispor, digel wan j dezgeheke durust rew heyameke demokrsiy, da ku ew kar xebat ne kt kulek be ew bi gavin li cih ber bi p ve bie.

     Mixabin, dema em li rewa civak tevgera xwe; i ya konevan yan j ya rewenbr demeyznin, em digihn ew baweriy, ku em dr wan ert mercane. L ev nay w watey, ku milet me d her tim di reweke wilo kambax wran de bte kutin; ji ber weke me ji ber nuha j gotiye: Gerdn bye malek ev byern ku li derdora me dibin d akamiya xwe li me j bikin, l dive ne her tim em li benda Y din bimnin, da ku ew her tit ji me re pk bnin. Tev ku em civak rojhilat weke ew kes nesax ketiya nivna bercandan, eger ku ne bi xra derz dermann ji derve be, d nikaribe li hember nesax belavbna veyrs, di hundir la tkye de, raweste careke din rabe ser piyan .. . ba Bahoza Beyar d bigihe hem quncikan yek ji van quncikan j, milet ziman me ye; lew re bi xr bte ew guhertin gulobalzim.

 

 

                                                                       Cindirs-2003