anmeldung

BERÇEME

Qasimlo Gimgim

“Şoreşgerî wayirê rihê mordemperwer û sirûştparezê de hînî barî û hesas ê ke merdena xo de jî nêwazenê ke zerar bêro tew çiyê de serê hardî!”

Defêna cêrê re ya û qaytê pey xo kerd Berçeme. Dişmen her ke şiyêne nêzdî biyênê lê qudimê daye jî nêmendbî ke endî gaman berzo. Çiqas cat kerdenê jî qorê ci yê dirvetinî, endî emrê mezgê ci goştariye nêkerdênê û nêşikiyênê aye rakerê…

Xo rê daran ra di darikê binê çenga virayştibî ke şiyene de berzo xo ver. Rind mêrê viraştene jî cirê alikar biyênê ke bişkiyo raye ra şoro. Bê nê darikan nêşikiyênê linga sera vindero lê endî teqeta xo nêmendibî ke hebi nînan jî raye ra şoro…

Seba ke taye bîna xo bicêro waxtê vinete, dime ra reyna kewte raye. Lê hêna taye nêşîyêbî ke darikê binçengê hetê rayştî kewte re kemerê de qijkeke, xij biye û ginê wara. Waraginayene de qorê xo yo dirvetin, seki cêra bibo deja. Demê de kilm hînî cayê xo de mende, didanê xo şêdinay û çimê xo gûretî ke janê xo derbaz bibo, dime ra destê xo yo rayşt kerd xo vera ke rawirzo. Gere lerze bikerdênê, seba ke dişmen dima ci ra bî. Lê se kerd-nêkerd nêşikiye wirzo ra. Xo xo de qariye ke qey nêşikîna wirzo ra. Hedî hedî dinya çimanê ci vera tarî biyênê, çiyo tewrî xirab jî no bî seba Berçeme. Hondaye nêzdibiyena dişmenî de ke heşê xo sera bişiyênê, xetereya weş cikewtena destê dişmenî veciyênê werte. Zanitênê ke heşê xo sera bîyenê, xo weş nêkerdênê destan, coka jî hebi pêroyê viyanê xo catkerdênê ke heşê xo sera bimendênê…

Sarê xo kemera peniya xo sera na ro û xorî ra bîne gurete ke xetereya ser heşê xo ra şiyene derbaz bikero. Gere hemverê xo serbikewtênê û xo linga sera bigûretênê. Reyna sarê xo kerd berz û heto ke dişmen amênê de niya da. Eskerê ke zê bira peqpeqoqakan pêroyê hardî sera vila bîbî, endî zaf nêzdiyê Berçeme de bî. Destê xo berd qelbê xo ser û “Ya tawna zerde, mi rê alîkar be ke ez weşa weş mekûyî destanê nê hov û haran” vat xo xo de û hebi destê xo yê çepî narîncoka ser rextê xo kontrol kerde.

Niyamênê vîra Berçeme ke çend rojîbî dirvetine bîye û hevalanê xo ra dûrî kewtibî. Ci ra zaf gonye herekiyaybî, çend dolimî heşê xo sera şibî û her dolime de çiqas waxt derbaz bibî aye bi xo jî nêzanitênê. Teyniya zanitênê ke bi rojan o ke raye ra şiyênê, ginênê wara, heşê xo sera şiyênê û reyna ke haşarê xo biyênê tawanê ciya ciya ê demî de xo vînitênê. Mezgê mordemî nêgûretênê ke se şikiyaybî hetanî nika linga sera xo bicero Berçeme. Jû a biye û jû jî halê dayê wo birîndar bî. Vêşan û têşan û germiya embaziye ra dûrî. Tewrî zêde jî na zor amênê Berçeme rê. Tewrî zêde embazanê xo ra dûrî mendene û teyniyabiyene ra xof guretênê. Xo ra tawanê niyanênan de mordem tayêna rind qîmet û hejatiya embaziye fam keno. Û yew jî weşa weş kewtena destê dişmenî xof û tersê de girs dênê Berçem e...

***** ***** *****

Tîja perojî ser sarê ci ra dardekerdîbiye. Germê de henên bî ke wertê araqê de xedar de mendibî. Hondaye ke gonye ci ra şîbî reng pira nêmendibî, çermê ci wo nazik û sipî binê tîja germine de vêşaybî û cêraybî re ser rengê qemerokî, lewê tenikî jî zê hardo ke têşanê şilîye wo qilaşiyaybî. 16 serrî bo jî rûyê xo zê cêniyê de emir girse asênê, qirmoçiyê çarê ci dem bi dem xorîtir bîyênê lê qaytkerdena xo de bêfikariye biye ke zê kesê de ezmûndare ke zanitinê se bikero. Gegane axînê de xorîye ontênê ke sare ronayene çînebiye na axîne de, keser û qesasê xo yê hemverê dişmenan ê hezaran seran, heskerdena şar û wela xo ya bêpêniye amênê vaciyene na axîne de...

Na mawe de çiyo ke Berçeme sera zederî tesîr kerdibî têşaniye bîye. Qirike cira bîbî huşk û hol, lewî qilaşiyaybî, zonê ci masaybî. Çend metroy botê ci ra çemê derbaz biyênê lê sekerdênê-nêkerdênê nêşikiyênê bireso çem o ke gelî û newalanê koyanê hetê corî ra çîv dênê xo û amênê. Berçeme rind zanitênê ke bireso çemî jî gere axwe meşimitênê. Axwe seba mordemê de dirvetinî rind nêbiye. Lê wa biyênê, defê bireyştênê çemî bes bî. Û biguretênê kûlmanê xo axwa zê şara şitî zelal û ya ke boya wela Kurdistanî temîtênê. Qet mebo pê, fek û lewê xo hît bikerdênê, na jî ci rê bes biye. Hebi nê fikran hewilda xo ke reyna wirzo ra, niya da ke nêşikîna. Nafa jî cat kerde ke xo xijbikero, hebi xijkerdene bireso çemî. Lê niya jî qasê rawûştene dejênê Berçeme. Hondaye wayştênê ke bireso axwe; hestê ke nêne şayesandinê weşînkerdênê a sire de. Dolima ravêrî bî ke hondaye zêde qîmetê axwe zanitênê. “Qet mebo rûdayene ra ver, dilopê axwe bikerî fekê xo” va Berçeme xo xo de. Lê nêbîyênê, nêşikîyênê bireso ci...

Teyniya têşanbiyene nêbiye sedemê hondaye wayştena ciresayena çemî ya Berçeme. Wayştênê ke cireso û bibo parçeyê de çemî. Tawê pênî yê hemverameyena dişmenî de, wayştênê ke her dilopê gonya ci birijiyo çemî, her parçê canê ci çem de biheliyo û hardê kurdîstanî axwe do. Seba naye jî axwe endî hesreta tewrî girse biye seba Berçem e. Waxtê hebi heyraniyê de zaf girse noqê seyrê herikiyena çemî biye ke hebi rindekiye de bêhempa mordem mest kerdênê. Seki Mecnûnî wertê Leylana çolî de destê xo dergê Leyla kerdênê, Berçeme jî destê xo yê nazikî dergê çemî kerdibî...

Axînê de xorîye wa ke zerya ci ya birîndare ra amênê onte û reyna cêre re hetê ameyena dişmeni ser de. Qayt kerd ke zê bira vergan her het ra nêzdiyê ci biyênê, endî zûrîna vengê dîna wo ke zê zûrîna verganê haranbîye jî amênê goşanê Berçeme. Werte ra vengê fermandar o ke vatenê; “weşa weş bicerê” jî heşna. A taw pêroyê weşînê xo zê şerîdê de fîlmî çimanê ci vera ame û şî. Hevalê xo yê domantiye, meydanê dewe de dewican rê işkencekerdena eskeran a ke domantiya ci de rihê daye sera şopê xorî verdaybî û roja ke kalikê xo amaybî kiştene. Vengê şirmaqa jûyînî ya ke seba nêzanitena zonê Tirkî malimê xo ra werdibî, hêna goşanê ci de çingiyênê. Amnanî, zimistanî yê dewa xo, maya xo amê virî. Maya xo ya zerevêşayiye amê şerîdê fîlmî ser, binê zextê pîyê ci de bîye ke dişmenî jî heme zext pî rê kerdênê. Waxtê teyna rûyê maye wo ke vatenê; “to gere tew tawê mebê zê min” ame çimanê ci vera. To vatenê qey cira çiye vana maye, heya hebi pêçika xo hetê amayena dişmenî mûsnênê Berçeme û cira dexalet kerdênê ke lerze bikero. Û bado embazê raverînê ke amaybî dewê. Hetê eskeran ra veşiyena dewe û roja veciyena serê koyan ke hêna tawê domantiya xo de biye amê çiman ver, weşîn ci rê zê kaybî hêna û demê weşîna gerîllatiye ra vîranînî...

Xaftla haşar bîye ke waxt zaf kemî mendibî, gere weş mekewtênê destê bêbextan, ma ê nêbî ke Dersîm de vêrê cênikanê ma yê domana nêweşan qilaşnaybî û domanê pizêjî ci ra vetibî û serê dirganan ra hejnaybî. Xedar bî dişmen, gere rikmê hezaran seran xo bimûsnênê ke ê jî bi weş gûretena daye şa mebiyênê... Hetê ra tikûteyniya a û viyanê xo yê rûtî, heto bînde jî dahazarî caş û ekserê dişmenê bêbextî wê harî…

Heya, tevdiriya xo vinitêne, narîncoka rextê xo ser, cayê ci yê rextî ra vete, gûrete zerê lapa xo ya destê çepî û hebi biryardariyê de girse tîlika destê rayştî kerde xeleka ciye. Endî her çî temam bî, waxt amaybî! Belam nê, xaftla vinete Berçeme?...

Perperikê de sipî bî semedê vinetena Berçem e. Perperikî kûlîlka benefşa sera naybî ro. Hondaye rindek bî ke perperik, Berçeme qemîş nêbiyênê ke teba daye nê perperikê ke mordem şeydayê ci biyênê rê jî çiye bibo. Coka sebikerdênê jî nêşikiyênê pîmê bomba boncero. Gere memerdênê, weş bimendênê perperik belam bi eksê de girs nêwayştênê Berçeme ra dûrîkûyo perperiko sipî. Cayê xo de vinetibî û hînî qaytê Berçeme kerdênê ke to vatênê qey wazeneno tey qesey bikero. Lê Berçeme nêwayştênê ci rê çiye bibo. Coka venga ci da û “Xo dûrîfiye Perperiko sipî, gere ez boncî pîmê narîncoke” va hebi vengê de lavakerî. Lê perperiko ke hebi rengê xo yê sipî çimê mordemî bereqnênê, Berçeme ra dûrî nêkewtênê û hînî vinetênê ke to vatenê qey ci ra çiye wazeno.

“Lo perperiko, perperiko sipî, gere tu weş bimanê, çend rojî bo jî emrê to... Firde endî, gere ez boncî pîmê narîncoke, ma to nêvînena nê verganê haran ê ke bi postalanê xo wela min kenê qilêrin, dima mi ra yê. Wazê dîna o wo ke min biperçiqinê, teyniya perçiqnayene jî nê perperiko, desteyştene û qilêrinkerdene wa pêroyê wazê dîna, seki kalikanê dînan jî kerdibî, ma dergûşê ke serê sûngiyan ra amaybî hejnayene to qet nêheşnay û tu tew texmîn kena ke nê kesê giyanqilêrinî, zobîna jî şikînê se bikerê.

Berçeme çi vatênê jî perperik dûrî nêkewtênê. Qey wayştênê ci ra çiye vacero, hebi firê de kilm kûlîlkê de bîn a reng kewîye sera na ro, lê nêşiyênê. Berçeme neçar mendibî, gere dûrî bifiştênê ke pîm biontênê, seba ke neyarî jî tam nêzdî bîbî;

“Dûrî bikûye Perperiko! Ax, to çiqas rindek a, çiqas pak û safî ya û çiqas nazik a. Pêro rindekî to de rê Perperik, haştiye, biratiye û azadiye to temsîl kena, lê ez gere xo bipawî perperik, bipawî destê nê zaliman ra. Lê to gere weş bê û pêro rindekî jî to de weş bimanê, sebeno dûrî bikûye ke ez boncî pîmê narîncoke. To nêvînena min dime ra yê, wazenê ke min weşaweş bicerê destê xo. Sebeno dûrî kûye…”

Perperik dûrî nêkewtênê… Lê vergê harî jî nêzdî biyênê. Coka Berçem e reyna cêrê re perperikî vera cira lavakerd û vat; “Waxt ame, şo endî… Gere boncî pîmê narîncoke. Lê vace hevalanê mi ra ke to ita çi vînit çi nêvînit, her kesî ra, her çiyê wela welatê min sera vace, çiçûkanê asmenî ra, lilûk û sewalanê hardî sera û her çiçege ra ke to venişta sera vace… Vayê şodirî ra vace… Bi piste pist nê sebeno, hebi qerîne û vengê de berz vace perperik!...”

“Û mizgîna min bere hevalanê mi rê, vace ke sewda Berçeme wa çemî amê ca. Berçeme çemî verde!... Berçeme bîye çem…”

Qedenayena qesanê Berçeme ra dime, to wetrê perperik wazeno bireso cayê, lerze firê da xo, kewte ra hewa firda şî û Berçeme jî dilopiye çem, kewte çem, biye çem herekiye û şiye...

çapkirin