Tahîro Qijkek

 Qasimlo Gimgim, Adar 2000

 

Fermandar amênê ke xêx bo. Meydanê verê mektebe de qoricî pêro ver de amedebîyî vinetibî. Hêrsê xo vengê xo de dênê tever, hondaye ke qîrênê, to vatênê qey nika qirika xo dirîna;

“Na dewe ra kam nê erzaqî teroristan rê beno!!!”

Qoricî pêro ver de bîbî zê kergan. Dînan vera hebi gamanê derga ge amênê  na het, ge þîyênê a het. Her game eyþtene de jî hezar çî serê xo ra derbaz kerdenê, bêçare mendbî. Kamî ra þik bikerdênê ke, nê qoriciyê ke zê piyayê xo zanitinê senê qeyde cirê mixenetiye kerdênê. Ma nê nêbî ke têkiþte de veciyênê operasyon, ma nê nêbî ke hetê piyanê koy ra cira amênê vatene caþ, senê qeyde reyna dînarê çîmî berdenê ke? Yan nê piyayê ke lewê xo de zanitinê, cirê mixenetiye kerdênê? Raþte perskê fermandarî tew waxtê qîma xo bi qoriciyan niyardênê lê waxto ke halê dinan ê operasyonan vinitinê ke hebi zer û can kûnê virniya eskeran û þopa gerillayan çarnenê, kewtênê teþûþe û fikiriyênê ke nê piyay rayþta jî dilsozê dê wê…

Xaftla cayê xo de vinet, çimê xo yê zûrî qoricîyan pêrîna ser de çarnay. Silevêrê bejna terike verdîyay bî ra. Pirnikê de palase binê çiman de biye ke her jû firne ra zê firnanê astorane remî, fiþe fiþe veciyênê. Goþê xo yê vîtê zê goþanê vergan, tersnakiya fermandarî zêderî temam kerdênê ke mordem cira biqûrfiyênê. Heto jû yo kûmî yo ke çewt naybî xo ser, verba asmenî tîk bîbî. Didanê xo yê vêrî hondaye ke girsibî, lewê xo nêyamênê pêser û yakerdî mendênê. Raþtiya jî hebi ê qilatiyê xo yê terterî zê heþanê  koyan asênê ke þewe kami sera bivêciyênê, o kes ca de biyênê terik û hûþk û hol…  

“Nê çîmî kam beno terorîstarê? Þima rê heyþtê waxt! Yan nê pîyay vecerê mi rê bîyarê yan jî çêyanê xo barkerê û bidê raye þorê!...”

                      *****          *****          *****

Dewa ma pêro qoricî bîye. Nê qoricî operasyona de kewtênê  verê eskera û dozê hevala çarnênê. Caþiktiya xo rind ardênê ca. Coka hetanî nika diþmenî tew þik nêkerdênê ke kesê na dewe hevalan rê alîkarîye bikerê... Lê îtîrafkaro ke a roje amaybî guretene vatbî ke; “Na dewe ra ma rê erzaq amênê ardene...” 

Qariciyan tayîna þik berdênê jewbînî ser ke þorê fermandarî de gerê jûbînî bikerê, pê ke taye cayê xo lewê dêde weþ kerê. Tayê jî endî haþar bibî ke çimê dismenî de hêcayê dîna qasê ponc qûriþan jî niyo. Na bîyene  rind musnay bî dîna ke, xo diþmenî rê parçe  parçe bikerê jî diþmenî yeqîniya xo bi dînan niyardênê.

Tew kesî þik nêkerdênê ke erzaqî ez beno hevalan rê. Ez hêna qijkek bîyo, serrê mi 13 bî. Coka ez niyamênê heþê tew kesî ke þikîno çimî berî hevalan rê…

Min û lajê apê xo ma gegane þîyênê qawa, lewê qoricîyan de niþtenê ro. Goþ nênê dîna ser ke hela çi qesêy kenê ke qeseykerdenanê dînan biresnimî hevalan. Dolimê qawa de goþê mi reyna qoriciyan sera bî, jû ê bînî ra vatênê;

“Lawo, nêbo nê domanî bê, êwê ke çîmî benê. Xora birayê ê Tahîrî jî gerîlla wo.

Ê bînî jî va;

“Na jî qesa wa to vana, ê domanê pizêzî se þikînê heroj hondaye çîmî berê biresnê ko...”

Pîyê mi kokim bî. Zêde nêþikîyênê çê ra vecîyo tever. Maya mi qaytê kûlfetê çêyî kerdênê, mal û doxar pêro daye sera bî. Birayê min o pîl rewra þî bî ko. Mi ra qij hîrê way û di birayê minê bînî bî. Hebi nê halî hewnê þewa de bidîyênê jî kesî mi ra înam nêkerdênê, þikê mi nêkerdênê ke ez hevala rê çîmî beno.

Çike bî a roja penîyêne de bî. Heyanê a roje mi karê xo zaf kîp guretbî. Serba ke mi rind zanitênê ke no erzaq ke hevala rê meþoro, zaf kunê tengîye. Teynîya dewa ma nê, dewê dolmî jî pêro qoricî bî, xêrcê mi keso ke hevalan rê çîmî bero çinê bî... Naye ra ver hîrê hevalî dewa corê ma de serba çîmî þîbî dewe û þehît kewti bî. Ez zaf kewtênê nê hîrê hevalan ver. Qey gere serba çimî vetene hevalî biyamênê dewan û þehîd bikewtênê ke?

Tam nêzaneno qeyî lê min jî kerdibî serê xo ke ez þorî ko û bibî gerîlla. Waxto ke min no fikrê xo hevalê Bedranî rê eþkera kerd, mi ra vat; “Qaytê to jî vînena kes çîno marê çîmî bîyaro, no jî gurê de zaf muhîm o ke to kena, heyanê payîzî xover bide, nîya marê çîmî bîya, payîzî to jî xo de benimî. Soz! Hetanî a waxt jî to bibê gerillayê de xurt.” Serba naye ra jî mi hebi çar çiman wayþtênê, hêna ke rewo payîz bêro... Lê a roja kamaxe wayþten û xeyalê mi pêro axwe de berdî...

                      *****          *****          *****

Zê herojî ez þodir þavaq ra vayþti bî ra, tîje hêna rûyê xo nêmûsnaybî hardî. Pê kowanê dewa ma ra asmênî sûr kerdênê. Herroj hebi janê de sûr, pê ê kowan ra vêciyênê tîje. Lê herçî ez o, hêna ke tîje nê eyþtênê vayþtênê ra. A roje mi Berfîna waya xo ya qije nêvaznê ra.Werdê cayê xo de zê varekanê sawiyan hewnê de zaf þîrin de bîye, coka ez jî qemîþ nêbîyo. Lê gêgane ke þande ra vatênê ‘min jî xo de bere’ min þodir vaznênê ra û xo de berdênê.  

Mi astora xo onte, pale kerde sera, çimî yo ke hevala wayþtibî kerd gale, eyþt astore ser û pira bîyo aspar. Zê herojî hetê birî ser de mi astore ramite. Herkesî wetrênê ke ez þono kolîyan. Rayþta jî seba ke kes mi ra þik mekero, corde mi kolî ardênê.

Tayê ke vecîyo diyar, mi pêniya xo de qayt kerd ke esker nawo verba dewa ma êno. Endî mi  zanit ke hetê koy ser de operasyon vecîno cor. Gere mi xo memûsnênê dîna û çîmî rew biberdênê biresnênê hevala û yacêrênê. Coka jî astore ûþîr kerde  û vaznê. Zaf rew reyþto cawo ke ez hevalan rê heroj çîmî nano ro. Mi nîya da ke hevalê Þîyar nawo ûja mi sera vinetiyo. Xora seba têmitene her hevalî hînî ez nas nêkerdênê. Teynîya hevalê Þiyarî û hevalê Bedranî ez nas kerdênê. Heroj hevalê Þiyar amênê çîmî mi ra guretênê berdênê, ê hevalê bînî nêzdinêyê min nêbîyênê. Xora coka jî itirafkarî ez nasnêkerdênê. Herçi hevalê Bedran bî, verpersyarê hetê ma bî û çend dolimî ê jî ez vinitîbî...

Astore ra bîyo pîya, min û hevalê Þîyarî  selam da jûbînî. Gale na ro, min bi lez xebera ameyena eskeran, hevalê Þiyarî ra vate. Ê jî va,

-Çîye nêbeno, tu naye caverde, Hevalê Bedran þîyo. Hevalê de newe cayê dê de wezifedar amo, vazeno to bivîno.

Hetê de heþê mi de eskero ke amaybi dewe bî, ez zaf bi ters û xembîyo. Lê reyna jî mi xo bi xo ra vat; “hela ez þorî hevalo ke newe amo bivînî se vano?” Ma tekitimî ci þîmi lewê hevalo ke newe amo. Waxto ke ma nêzdî bîmî çimî sera yakerdî mendî, þaþbîyî mendibî lê çinay ra bî min jî rind nêzanitênê. Min dî vat;

-Tahir tu ya? Mi jî vatênê qey nika camêrdê de henêno ke zimêlê de qeytane pirnikan vera wa!..

Hevala cirê hondaye qalê mi kerdibî ke, ez heþê xo de ez zaf kerdo girs. Qey fikiriyo no piya wo jûhatî yo ke dewa qoriciyan ra þikîno çimî biyaro, camêrdê de girso!!! Ez ke verê xo de diyo,  þaþ mend. Hêvî nêkerdênê ke domanê de zê mi, na dewe ra hondaye erzaqî bîyaro…

Werhasil mi de taye qesey kerd. Di hevalê bînê ke min namê dînan nêzanitênê lewe de bî. Min nêwayþtênê înan ez bidiyênê lê defe ez dîbî. Taye muciliye ra dime, hevalê Zinarî mira vat,

“Hevalê Tahir, to marê pîlî jî ardê.

Mi vat;

“Ne heval! Þima mi ra nêwayþtibî”

-Ma rê pîlî zaf lazimê, gere to nika þorê ma rê bîya rê.

Mi vat;

-Ewro esker vecîyo  operasyon heval! Terseno reyna berî. Ez þimarê meyþte bîyarî.

Vat,

_ Nê nê, çîye nêbeno. Kes to ra þik nêkeno, gerek tu nika þorê ma rê biya rê. Min se kerd nê kerd mi pîsirê xo cira nêxelesna ra. Xo xo de cira zaf qarîyo lê bê feyde bî. “No senê Hevalo! Operasyon vecîyo, O vano, ‘çiye nêbeno…” Welhasil ez neçar mendo, gere biþîyênê dewe û rêna bicêrênê ya biyamênê...

Galê xo kerd pirê qotanê ke hevalê Þiyarî mi rê kerdibî kom û eyþt astore ser, biyo aspar û kewto raye. Esker jî endî verba corî onciyênê. Dûrî ra ez dîbî, wetrênê ke ez teynîya kolîya beno çê. Ez þîyo reyþto çê, pîlî çê de bî. Mi gûretî ez hetê dewê yê bînî ra kewto raye ke biresî hevalan. Hetê ra jî hêna xo xo de hevalê Zinarî ra qariyênê. “Çi lezê pîlan est bî ke! Yan jî qey waxtê xo de nêwaþtî tam roja operasyonî de vazenê” Waxto ke mi vat bî “talûkê esto, ez terseno berî guretene”.  Vat bî “Çiyê nêbeno” Na qesa dê jî zaf  ginay bî mi ra. Tew xemê dê nê bî ke ez biyamênê guretene.

                      *****          *****          ******

Tam a sirede mi dî ke, ez nawo wertê eskera de mendo. Hema ez do vinetene û çend hebî erzîyay mi ser. Lûlîyê çend tifangan sarê mi sera bî. Jû ame mi ser, pîne dê vêrê mi ra.  Dînî mi xo nê dî. Çimê xo kerdî ya ke ez nawo caye de guretî de ro. Her jû hetê ra dênê mi ra. Vatênê, “qesey bike!” Fekê mi amay bî guretene. Çiqas ke înan dênê mi ra fekê min zêderî amênê guretene, “Qesê bike, to pîlî berdênê kotî, xercê to kam esto. Vace, mevacê ma to kiþenî mî...” Min didanê xo þêdinay û serê xo kerd berz... Da mira, da mira, da mira, jûkekî pînê de henêne dê mi ra ke cayê xo de gino hardî sera. A sire de seki dûrî ra vengê bêro goþanê min;

“Beso! Þima nika kiþenê. Beno belayê serê ma no pizêz...”

Min tirkî rind mezanitênê jî nê qesî famkerdî. Ez hard de ramerdîyayî bîyo, di hebî bî linganê mi ra ez kaþ kerdo, berdo eyþto menzelê de tarîye...

Menzela tariye de min qet dejê xo heþ nêkerdênê, teynîya hevalê Zinar bî çimanê min vera, jû jî vengê dê wo ke mi ra vatênê “Çîye Nêbeno” goþanê mi de bi…

 

çapkirin

copyright © 2002-2004 info@pen-kurd.org