Hed

                                                       

Rezoyê Osê

                           -1-

 

   Di serboriyeke civakî  de,zarokek ji jineke navser re çêdibe.Piştî ev zarok

pilitik dibe diçe nav heval û hogiran.Lê,weke zarokan jî  jê

Re digot: "Sexela  pîrê  bû " ,qor  û  laxer  bû, bi nûz-nûz  bû ,jar  û

belengaz  bû.Belê,bê ev zarok çendî  li malê delalî bû,wilo jî sist û

Pist bû ,lê ew çendî doza delalîbûna xwe li heval û hogiran dikir.

   Rojekê,ev zarok,bi girî,bi ser diya xwe de hat.Dê li sedema giriyê zaroka

xwe pirsî,zarokê got: "zarokan  çêr ji min re dan, gotin...!".

Wilo,piştî hin pirs û bersivan,dê nasî bê çi ji zarokê re hatiye gotin.

Erê,bi vê yekê li xwe hay bû,ko ew jî,di nav pîrekan de,bûye navek.

Rabû,ji kêfa xwe re,derkete devê deriyê mala xwe û dengekî lîland.

   Cîran li dengê lîlandinê derketin,da zanibin çi şahî li mala cîranê wan

heye,çiko lîlandin nîşana kêf û şahiyê ye,pirsîn:

-       Xêr e,cîranê?.Ev çi lîlandin e?.

-       Xêr e...ji xêrê pê ve nîne.Ji kêfa re ez dilîlînim.

-       Kêfa çi...xwedê xêr ke?!.

-       Kêfa ko"Q..." ê me jî kete nav "Q..."an....

   Cîranan,bi van gotinan re,kenê xwe bi devdesmalên xwe veşartin.

Lê,cîranê serê xwe bi kenveşartinê ne êşand.

 

                                         -2-

 

   Di serboriyeke ayînî /olî / de,du bir oldar,li gundekî,dikevin gengeşê de û

dibine du bend.Bendek dibêje:"ji xezalê bezatir nîne,ji rizqê xwe pê ve

naxwe!".Ango,bê xwedê çi li aniya te nivîsiye,nayê

guhertin.Wilo,ev bend behweriyê bi xwesipartinê /tokiliyê/ tîne û

bizavê di ber guhertinan de nake.Bendek jî dibêje:"rast e,rizq li xwedê ye,lê

xwedê gotiye:rabe ez bi te re!".Ango,xwedê bê kar û

xebat,bê bez û berxwedan nan nade kesekî.Wilo,ev bend behweriyê

bi hêza xwe tîne û bizavê di ber guhertinan de dike.Lêbelê,vê gengeşê dom kir û

herdu bendan behweriyên xwe neguhertin.

   Dibêjin,rojekê yekî hafiz /korê ji herdu çavan/ hate vî gundî  û weke hercar

xwe li camiyê girt.Erê,ji ber çira negerekî  yê hafiz bû,

çira camiyê vemirandin û li hev kirin,ko kesek şîva yê hafiz nebe camiyê.Hinga

wê bê xwiyakirin bê riziq li xwedê ye,yan jî bez di ber

rizq re dive.Wilo,li hev kirin û mane li benda sibê,li benda bersivê.

   Pîrebiyekê şîva miriyên xwe derxist.Tepsikek tije xwarin kir,bi ûçikê xwe

nixumand û berê xwe da camiyê,belkî  rêwîn lê hêwirî bin.Gava pîrebiyê derî

vekir,dît hundurê camiyê reş e,taristan e,bi şûn de vegeriya.Yê haviz pêjin kir

û li pêjinê kire "ihênî ".Hinga pîrebî derbas bû û tepsika xwarinê danî ber yê

hafiz.

   Roja din,herdu bendan xwe li yê hafiz girtin,da bersiva wî  derbarî rizq

bizanin.Yê hafiz got:"Herwe rizq li xwedê ye,lê ihêniyek jê re dive".Lê herdu

bendan serê xwe bi bersiva yê hafiz ne êşandin.

 

       

                         -3-

 

   Xwepêşandana bo nasnameyê serboriyeke folklorî  di bîra min anî.Li gorî  vê

serboriyê,kur ne tenha bi ya bavê xwe nake,lê tim berevajî daxwazên wî  pîşan

dike.Belê,dibêjin rojekê kur û bav ji êş ve,ber bi malê de,vedigerin.Sewalên

wan, tevî barên xwe, li bor didin.

   Barê kur,di nîvê bor de,ber bi tilekî dibe.Bav vê rewşê dibîne,lê ceger nake

rasterê kur agadar bike.Bi xwe mijûl dibe,dibêje: " ez bêjim,barê xwe rast

bike,wê di avê wer bike.Ya baş ew e,ko ez bêjim,wî barî  kupî nav avê bike.Wê

hinga barê xwe rast bike..".

   Wilo,bav li kur gazî dike,dibêje:"wî barî  kupî  nav avê bike!".

Belê,kur li bav vedigerîne,dibêje:"babo,min ticaran bi ya te nekiriye,

hema vê carê ez gotina te badilhewa bernadim.."û bi vê bersivê re

arvanê xwe kupî zê /çem/dike.Lê,serê xwe bi arvanê nav avê naêşîne.

                                     -4-

 

   Li gorî  tradesyonên mirinê,li herêma me,mirov,nas û dostên yê mirî,wî li

darbestê dikin û  berê  xwe didin goristanê.Li wir,miriyê xwe bi  kul û  keser

dadixin gorê.Pişt re bergora wî  ferş dikin.Ango,

bergora wî bi ferşên kevirî /bi hedan/ dinuxumînin,da ax ne keve ser

kelaxê wî de.Hinga axa gorê lê  kom dikin,gorê  bi kêl dikin û telqînê li ser

dixwînin.

   Oldarên me dibêjin,mirov di mirinê de di xwe dernaxe,ko ew e yê mirî.Loma wê

hingê li xwe hay dibe,dema kesên li ser gorê,ber bi malê de,vedigerin.Ew jî

hewl dide,ko rabe û bi wan re bimeşe,lê serê wî li hedan dikeve.Wê çaxê

dipelîne,ko yê mirî ew e,ne kesekî din e.

Lê,ya baş,ko êşa serî hest nake.

 

                                                

Qamişlo

                                                 

13.11.2003