anmeldung

Ricardo Gustavo Espeja

Endamê Rûmetê yê Navenda PENa Kurd

Gava Neteweyên Yekgirtî rezolûsiyona 1564, ya ku mafên Kurdan li ber çav neanîbûn, wergirt, birêz Ricardo Gustavo Espeja ji PENa Kurd re nivîsî: “Ez bi we re me, ji ber ku mafê çarenûsê divêt ji bo Kurdan jî êdî nebe xewn, bila ev maf bibe rastiyek! Gelê me li Argentînayê jî di dîroka xe de gelek caran hatibû xapandin, lewma ez xemgîniya we parve dikim. Dilê min li Argentînayê ji gelê kevinare Indiyano re dikute, li Kurdistanê jî ez ji ber bedbextiya gelê Kurd yê xwecih û dînên kevinare mîna Êzdî, Kakeyî, Şebak û Xaçparêz tengav im. Ez bi tevaya canê xwe li dijî dîktatorên eskerî li Argentînayê bûm, niha ez hema bi vê biryardariyê li dijî zordarên Rojhilata Navîn im. Hûn, Kurd, ji gelek bindestan xurttir xwe bi rêxistin dikin. Bê guman, bindestên ku xwe nêgihînen hev û sazgariya wan lawaz be, dibine cangoriyên tevkujiyan, etnosîdê û windabûnê – ev yek hatiye serê niştecihên Amerîka Başûr”.

Hên berê, birêz Espeja bingeha nepêkanîna wekheviyê li Rojhilata Navîn wisa şirove dikir: “Çîna siyasetmedar û artêşa Tirk ji şopên çewsandina kesên din rizgar nebûye… Ji bo desthilatdarên kevineperest li Iranê firelayanî û azadiya ramanê gunehên herî mezin in, yên ku dibine sedema mirina vê rejîmê… Cerdewan û kevnebeesiyên Iraqê hên ji serdema Ebbasiyan û Selcukan derneketine… Li Sûriyê nakokî di navbera komên Beesiyan de hene û ew hemû dixwain Kurdan bikin qurbanên çareseriya van kêşeyan.”

Analîzeke bi vî rengî tenê ji bin qelema lêkolînerekî kûr û dostê Kurdan î dilsoz dikare bê nivîsîn. Birêz Espeja bi rastî jî zanayê ramangîriyê ye û nivîskarekî wisa ye, ku ji nîgarên gel awazan ava dike, wêjeya cîhanê û metafîzika dîrokê dike bingeh ji bo têgihiştina roja sibê.

Balkêş e, ku dayîka birêz Espeja ji ber rêzgirtina Padişahê Swêdî Gustavê Pencemîn navê kurê xwe danîbû Gustav. Ricardo jî navê bavê wî ye. Ji ber vê yekê herdu nav Ricardo Gustavo pêşnav in, Espeja jî paşnav e. Ricardo Gustavo Espeja 17ê Nîsanê, sala 1950an li paytexta Argentînayê bajarê Buenos Airesê çavê xwe li duniyayê vekir. Pirtûka wî ya pêşin “Mizgîniya Xelasbûnê” ji helbestan pêkhatî di sala 1976an de li San Fransisco (DYA) hatibû weşandin. Piştre birêz Espeja di gelek rojname û kovarên lîberal û satîr de (hinde ji wan hatibûn qedexekirin) dixebitî wek Los Principios, Factor, Hortensia û Hoja x Hoja. Ji bo pirtûka “La vera historia del Barón Lagarto dictada por él mismo” (Serpêhatiya Baron Lizard ya ji devê wî biqelemkirî”) Ricardo Gustavo Espeja di sala 1985an de xelata giring ji bo wêjeyê li Cordobayê (Argentîna) standibû. Di sala 1989an de pirtûka wî ya helbestan ““La rueca del hado” dibe pirtûka diduan di pêşbirka Argenta Contest ya dewletê. Ji bilî afirandina helbest û pexşanê, birêz Espeja herweha wêjeya îtalî vedikole û lêkolînan li ser vê mijarê diweşîne, ji îtalî têkstên giranbuha werdigerîne ser espanî û hinde nivîsên wî bi îtalî têne çap dike. Li gor antologiya M. Andrade de, ya ku bi îtalî di sala 1986an de hatibû weşandin, birêz Espeja wek yek ji sê mezintirîn helbestvanên nûjen li Argentînayê tê pejirandin (du helbestvanên din ev in: Francis Colombo û Eloisa Calderón).

Ji sala 2001an de dînê Êzdiyan bala birêz Espeja dikişîne û bi vî awayî ew bi rêya nû dikeve û ber bi dîrok, wêje û ramangîriya Kurdistanê ve diçe. Gotarên zanistî yên seretayî li bajarê Valencia yê Espaniyayê hatibûn weşandin: “Bawermendên ferişteyan yên çawa Êzdî binavkirî ne”, “Xalên bandora ne-îslamî di Êzdatiyê de” û “Şêx Adî û Redkirina Lusîfer”.

Helbet, taca têgihiştina wî ya bingeha Êzdatiyê gotara sala 2003an bû “Gelo dab û nerîta kevneşopî di mîstîsîzmê de heye?” (www.aquacanary.com/historia). Di vê lêkolînê de birêz Espeja bi hizireke hewas me çavşaş dihêle. Li gor Espeja, ji bo Yahûdiyan, Xaçparêzan, Misilmanan û gelek dînên din nimûne û mînak dibine rawêj. Serpêhatiyên Mûsa, Îsa, Muhemmed, Buddha û kesayetiyên din yên pîroz, gotitinên wan, şêweyên bi kîjanê ve ew xalên dînî diselimînin - ev gişk bûne nîgarên li ber çavan û belgeyên hêza baweriyê. Belge - çi yên hestyarî bin, çi jî yên heşkarî bin – nîşana qenciya dînî ne. Lê dînê Êzdiyan yek ji wan dab û nerîtên kevneşop e, yên ku bi temena xwe ji çarhezar salan mezintir in, ya ku mînakan naxwaze. Êzdatî wisa kûr e, ku bi Dojehê natirsîne, ku hêviya Beheştê xurt û gurr nake û hezkirina Xwedê dike bingeh û encama hezikirinê – ne tiştekî din. Dîndarên Êzdî derfetek wergirtine, ku li ser rêya rast biçin bêyî ku bi nîgaran ve agahdar bibin, ji xerabiyê dûr bikevin bêyî ku ji bersiva dijwar bitirsin. Sedem zanîna prensîpa hebûnê ye: Xerabî wê her hebe, lê divêt xerabî ne ji destê te bê cîhanê.

Lêkolînên, ku birêz Espeja niha dike, bêhtir bi bîr û baweriyên Arî ve girêdayî ne.

Lê ji bo PENa Kurd birêz Espeja daxuyaniyen me werdigerîne ser espanî û wana ji bo Saziya Dêrên Cîhanê bi rê dike. Ev mirovê rûdar û dilpak amade ye, nûneritiya Navenda PENa Kurd li Amerîka Latînî bike, bi taybetî îro, gava asta zimanê espanî di xebata PENa Navneteweyî de bi fermî û di praktîke de digihîje asta zimanên înglîzî û firansî.

Dildarê çîvanokan, xwediyê xelatên wêjeyî, lêkolînerê Êzdatiyê û dostê Kurdan birêz Ricardo Gustavo Espeja li ser biryara civîna Komîteya Birêvebir ya Navenda PENa Kurd ya 27.06.2004an bûye endamê me yî rûmetê. Em jê re dibêjin:

Tu bi xêr hatî nav rêzên me, hevalê hêja! Ew li dostan digerin û bi mirovperwerên mina Te serberz dibin! Endamê me yî rûmetê Ricardo Gustavo Espeja ji Buenos Airesê!

çapkirin