Hevpeyvn bi Endamn Koma Rewen re

 

 Ron Strk

 

Bel Harn Ataman, em ji te dest bi hevpeyvna xwe bikin. Tu wek solst kom hinek din derdikev p Kom li pa dimne.  Kom Star, bila, pirsa me ya yekemn ev be. Tu dikar ji me re hinek irove bik

Di anda muzika kurd de heya nuha cure cure tarz derketin hole, l ew bingeha xwe ji dengbejiy distne. Yn ku v muzik bi kar tnin kes in; yan kes bi ser xwe ne. Gotin muzka xwe bi ser xwe herweha ew bi tarzeke serbixwe ava dikin.Ev yek heya van saln daw j wusa b. Bel ev demek e di nava kurdan de hest kom kombn derket hol. Yan ji pirr kesan ramanan mejiyek avaker derket. Kom derket. Ji bona ku heta v roj sstema star heb gel ten dengbj/stranbjek li ser dik nas dikir, belk bi rengek, yan j em bjin bi rengek bik be, gel me w star navdar dihesiband. Ew kes j bi deng xwe derdiket piya gel. Ev yek ro j berdewam e heta ji bona Koma j bikartnin. K distr star ew e. K distr serk kom ew e. K distr y hem mezin navdar ew e. Ev mantiqek gelek a e.

L ev pirsgirk ne ten taybetmendiya gel kurd e. Gelo di muzk de ev pirsgirk li herder Diny dernakeve piya hunermendan?

Ev pirsgirka, ji bingeha xwe, ji rojhilata navn t. Yan ev mejiy starbn yan j lahkirina kesan ji rojhilata navn t. Ev him mantiq him j kesayetiyek ji rojhilata navn e. Jixwe bi v reng kesayetiya me hunera me j pve ye. Yani bi reng starbn, bi reng kesbn. Helbet di droka kurdan de hinek mnak hene ku wek kom hatine avakirin herweha hatine hesibandin j, l ez ne di w baweriy de me ku bi sedsed bi rengek rast hatine binavkirin. Ji ber ku, wek min nuha j got, solst kom gava ku distr derdikeve p di nav kom de ber herkes t. L di nav koma me de (di Koma Rewen de) titek wisa tuneye em v yek qebl j nakin. Em kom in em bihevre yek in. Tu cday di nav endamn kom de tune ye.

Yan hn dibjin cde bna w ji kom tarzn din ev e?

Ji tarz din cdebna me ev e. Em bi hev re muzk dikin. Me, bi hev re, ji xwe re jiyanek hevpar afirandiye. Ji bona w j nav me Kom e. L bel li hinek cihan problema kes ji bona me j derket hol. Wan ez bi ser xwe, bi nav Harn Ataman, pirr mezin kirim. Li pirr cihan min pve derdixin kom pave dihlin. L div gerek ney ji br kirin, carna qehreman her mezin ew hevaln me yn li pi me ne rola mezin ew dileyizin. Ji ber ku em bihevre jiynek kollektv, dijn. Ne ten di muzk de...

Pirsa min j li vir li ser v mijar ye. Min bihst ku hn ne ten ji bona afirandin kirina sitranan bi hev re ne

Bel wisa ye. Em carina bi mehan bi hev re dixwin vedixwin heta li malek radikevin. Em bne malbatek. d em ji sed sede bi hev re girday ne. Gava ku kesek di nav v xebat de dibe xwed ked, w dem ew derdikeve p d ew dibe star. Felsefeya navdarbn populerzma koma me ev e. Yan dibe xwediy kom xebata kom. Dive ku Weys ji min zedetir kar kiribe, yan j Mazlm ji Weys zdetir ked dabe; yan j Snan ji me hemyan pirrtir xebat kiribe. Herkes li gora xwe karek kiriy hzek daye v kom. Li gor ve yek em xwe wisa dihesibnin em dixwazin d gel me j me wisa bihesibne. Em kom in. Di nava me, di nava Koma Rewen, de starbna exsek nay qeblkirin em naxwazin bi nav Harn, bi nav Weys, Snan, Mazlm yan bi nav kesiyatiyek wek star derkevin piy. L li aliy din j dive mirov ji br neke ku xwezayiya v yek heye, yan y ku sitranan dibje bal zedetir dikine ser xwe j re /ji w re hezkirinek ji al temaevan guhdarvan ve xuyatir ekeretir dibe. L ji bona starbn wek ku min ber j got, em dixwazin v yek wisa bihesibnin: Koma Rewen malbatek e herkes t de bi ser xwe starek e.

Bel Harn tu dikar ji me re qala (bi gotina te) v malbat bik. Di v malbat de k heye, hn end kes in wezfa (peywira) we i ye?

Nuha yn ku di v malbat de xwed kedek ne pnc kes in her yek ji wan beek ji can me ye. Snan 22 sal ye. Ew li Eden ji dayik bye l esl xwe ji Semsr ye. Ew ro nexwe b nehat, lewra nuha ne li vira ye. Ew li dahol dixe. Ber nuha bi heft salan digel koma Rewen dest bi xebat kir. Ew beek ji can me ye xwed kedeke gellek mezin e. Weys li Basgtar dixe, esl xwe ji Amed ye. Mazlm li Tembr (Saz) dixe, ji ewlik ye Eser j endam me y nuh e. Ew j ji Amed ye. Ez j solst im li gtar j dixim. Xec ku demeke dirj bi me re b ji ber hin sedemn taybet, mixabin nuha ne bi me re ye. Xebatkarn koma me hem li Eden dijn heryek ji wan ji taxak bajr in.

Koma Rewen awa li ser kjan bingeh avab?

Koma Rewen ji tunebn ji bderfetiye, ji nava nkara kesayetiya kurd jan kulan ve ava b. Me xwest em ji nav van jan kulan enerjiya gel kurd bi taybet enerjiya knetka ciwann kurd derxnin. Em car carina li ber zehmetiyan rast hatin, l nav Koma Rewen ji astengiya natirse wek zarokek zrek di nav hewldana afirandin de ye. Afirandina Kom: Mazlm Snan ji koro ya zarokan ve dest bi muzk kirin. Heval Weys ber min, di dawiya 1996an de ez j 1997an de ketim nav kom em heta ro j bi hev re ne...

Div em ji astengiyn ku hn bahsdikin i fahm bikin. Astengiyn ku di afirandina muzk (teknk) de derdikevin  piya we, yan astengiyn ku di jiyan de hn bi wan re rbir dimnin?

Pirsgirkn mezin ji merc ertn jiyan derdikevin. Helbet pirsgirkn teknk j di afirandina berhemn me de derdikevin piya me; l bel pirsgirkn her girng pirsgirkn civak ne ku roleke gellek mezin dileyzin. Es dikarim weha rove bikim: em kesayetiyek cuda ji civat ne, l bel di eyn wext de em beek j ji la civat ne. Em iqas ji w (civat) ji pirsgirk w birevin t w watey ku em ji xwe direvin. Ev pirsgirka ku ez behs dikim pirsgirka kurd e. Me v yek ji xwe re kir wek prenspa bingehn a Koma Rewen. Me dixwest em sitranan bjin n ku daxwaza areseriya pirsgirkn mirovahiy, daxwaza areseriya ku ji bo aiteyeke here dawiy dike be. Sitrann me ji bona ku gel Kurd ji van pirsgirkn ku ev nz sed sale bi wan re rbir v maye xelas bibe. d gel me nifn (generasyon) nuh dest bi jiyaneke azad bike. Derd me ya her mezin daxwaziya azadiya ji bona nifn nuh e. Xwestina v azadiy tu car xelas nabe. Taybetmendiya muzka me j ev e. iqas pirsgirkn azad, civak nsan hebin, em j bi ser van pirsgirkan herin bistrn. Ji ber v yek j ez dibjim ew ev pirsgirkana hertim hebin em j bi ser wan ve herin hey bistirn...  

Yan tu dibje ciwan di hundir civat de beek ji v civat ne, heriqas pirsgirka wan e taybet hebe j, ji bona civat li hember pirsgirkan disekinin. Hn j bi muzk berhemn xwe dibin ziman ciwanan?

Daxwaza areseriya jiyan reng xweikbna jiyan ye daxwaziyek mezin e. Ber her tit (di hundir jiyan de) daxwaziya nuhbn ye. Huner nuhbn bi hev re girday ne. Yan daxwaza me j li ser v yek ye, Nuhbnek. Em tu car daya areserkirina pirsgirkan nakin, l em tu car ruw xwe j ji pirsgirkan naguhernin, ji ber ku huner ev yeke ku bandorek li ser gel dike, tesra gel j van pirsgirkan areser dike. Hunera te iqas bi hz be, hewqas tesra te li ser gel dibe. Em li vir helbet dibin deng ciwanan.

Bi alavn cda (Senat,Seks Snema..) bi taybet j bi muzk ve asmlasyonek dijwar li dij ciwanan t meandin. L hn bi israr (muzka xwe) Rock bi ziman Kurd dikin. Gelo ev bersivek li dij alsmlasyon ye?

Bel ji sed sed wusa ye. Mesela evn be, senat be, muzk be hertitek ji vana kmasiyn di jiyana mirov de temam dike. L kaptalzm li gor xwe jiyanek xemiland ye. Ev xemilandina v jiyan ji bona i xizmet dike ji civat i dixwaze? Bi rast j ew (Kaptalzm) ji al abor derfetan de hzek bi quwet e ji bo ku nifn nuh li dij pirsgirk civak b deng bimnin xizmet dike. Daxwaza wan ev e ku nifek xweser biafire, yan bala xwe ji titek neynin ji bil xwe p ve titek nefikirin.

Koma Rewen di nav Kurdan de cara ewil (wek Grp)tarza Rock ceriband.  Koma Rewen dixwaze di rock de i bike?

Di Muzka Kurd de mnakn Rocke pirr km in. Cara yekem Koma Wetan dest bi ceribandina v be kir. Ez ne abim di sala 1974an de albumek kiribn bi d re ji ber avan wunda bn. Ji bil wan ten Koma Rewen tarza Rock di nav kurdan de bikar an. Ev ceribandineke nuh e ez nikarim(di Rock de)  tarza me bi nav bikim. Ji ber ku heta saln 1980an de di nav Rock de cure cure tarzn din ava bn. L ji 1980an vir de tu cureyn din n nuh ava nebn. Hinek sentez hene l celb nn in.  Mesela 53 cureyn Rock hene her yek j nav xwe daniye. Sound tarza wan ji hevd cda ne. L em di nav van tarzan de li xwe digerin. Em dikarin vya bjin, l ev lixwegerna me li gora hest me ye. Mesela niha di  albuma me ya yekemn AS de saunda Rock derketiye . L ez nikarim bjim bi sed sed em filan tarza rock temsil dikin. Di v albuma me ya ku em nuha amade dikin ew celba muzka me ekeretir bibe.

Yan Koma Rewen biryara xwe daye, ew ekirina Rocka Kurd berdewam bike. L hn dsan j di nav tarzn Rock de di digern de ne?

Ev heye, d Rock jiyana me ye. Rock ji me re ne ten muzk e, tarza jiyana me ye, felsefeyek, nerneke jiyana me ye. Ligel albma me ya nuh ku di demek nzk de ew amade bibe, ew ev hd hd nasnameya me j xwuya bike.

Cara yekem hn keng tgihtin ku, hn xwe bi Rock batir fade dikin?

(Harn) 1998an b. Gava ez nuh ketibm nav kom. Ber j hstn min (n Rock) hebn, hna di dema min a agirtetiya di Lse y de heb. Min li gtar dixist.

(Mazlm) Gava Koma me ya ber belav b em ketin nav lgernek. Me nedigot em bi ten Rock bikin, l me dt ku bi afirandina berhemn me ve tarza me berbi Rock ve die. Yan jixwe ber derket hol ku em xwe bi Rock tir fade dikin

(Weys) Di jiyana min de ji muzk pve titek din tune ye. Lewra em herdem li ser muzk dipeyivn em ketibn nav gernek... Ev yek li ba min ber ku ez tkevim nav kom j heb. Min her celeb terzn muzk guhdar dikir. L tu tit tama Rock nedida min. her ku ez zdetir ketim nav Rock hewqas btir min j tam stend. Dsan xwesteka me ye ji bona ciwana afirandina muzkek njen j ez xistim nav pln derya ya Rock. Me xwest em ji xort ciwanan re titek balke biafirnin. Herweha basgtar j sedemek gelek girng e, ji bona bersivandina pirsa ima Rock. Ez dixwazim v j bjim. Helbet reaksiyonn guhdarvanan pirr girng in, l ez rock dikim, ji ber ku ez ji dil can bi kf dikim. Rock ziman min e. Hestn min tne ziman.

Hn temslkarn ciwann kurdan ne. We berhemn xwe ji bona ciwanan amadekir . Gava hn derketin ser dik we berhemn xwe pke kirin, reaksiyona ciwanan awa b? Ji ber ku di nav ciwanan de nn cre cr hene herweha daxwazn wan j cda ne.

Di destpk de hinek reaksiyonn negatv bn, l km bn ne yn zanist bn j, lewra tu bandorek nern (negativ) neleystin. Piranya rexneyan poztv bn ev j em di nav heyretek hitin, ji ber ku me hewqes reaksiyonn postv hv nedikir. B guman em nikarin hem ciwann kurdan himbz bikin, l em bi ziman xwe (Kurd) deng awaza wan in. Daxwazek guhernek di nav ciwann kurdan de div. Ciwann Kurdan div di civata navnetew de danstendin bikin xwe bidin binasandin.Xebata me j ev e. Em deng ciwann kurda ne.

Bel, em werin ser Naveroka albma we ya nuh?

Bi rast j em ji v albm pir kf distnin. Albmek gellek xwe e. Di nav albma me de titen (sitrann) her nerm hene. Mesela li ser evn sitrann nerm hene. Gotinn me gotinn nuh, fkrn nuh in...L dsan titn bi co sivik hene. Herweha titn bi enerjiyek knetk hik hene, ku mirov dikare bje ev cure derd kuln her giran bi v away ba tne ziman in.

Di Albma we ya ber (AS) de we sitrann geler (folklor) bi terzek xwe sounda Rock irovekiribn. Gelo ew di albma nuh de j berhemn folklork ch bigrin?

Ji nuha pve em giraniy bidin ser berhemn xwe. Armanc ji v yek ev e ku ev yek j bibe sedem ku em nasnama xwe biafirnin. Di albma a nuha di piya me de ji %99 sitrann me ne. Belk sitranek t de ch bigre ku ne ad me be. L ew j ji hestn me y welatperweriy t. Sitranik Koma Wetan heye em dixwazin ji nuh ve irove bikin. Ew nav albm i bibe, ez nuha naxwazim bibjim, bila surprzek be.

Gelo Pirensb we hene?

Ber hertit Ziman Kurd. Ev pirensba me ya sereke ye. Em j tu car tawz nadin.Ev nay w man ku em li ber zimann din rz nagrin ew j dib hstek faszane. L em bi ziman xwe distrn p j serbilind in...Prensbeke din Azadxwaz ye, prensbeke din j xwed derketina xwezay ye. Xwezaya nsan (gir, ken, evn ) xwezaya derdor j yek ji titn ku em tawz nadin in, ji ber ku ev yek bingeha aifirandina berhemn me ye.

Harn, hn li Eden dimnin. Edena Bajarek balk e. Ji ber ku ev bajar, wek Yilmaz Guney gelek navdarn Kurda afirandiye. T li ser Eden i bibje.

Edena bajarek taybet e, ji ber ku di navbera Kurdistan bajarn tirkan de mna wezfa pir dilze bajarek kargeriy ye.Yan gel me yn ku gundn wan ewit, yn ku pirsgirkn her mezin dtin destpka yekemn di nava rev de xwe ghandin vder. Edene bajarek germ e, hestn nsn j dikele. Ger tu binr, hunermendn ku Rocka Tirk dikin, pirn wan ji Eden ne. Mesela Ji bona Yilmaz Guney ez dikarim bjim; ger w dem ert mercn w hebna ew (ji sed sed) filmn xwer bi kurd biafirandana. L mixabin di w dem de derfetn w tune bn. oregerek pirr mezin e. L me em pirr ans in. Em di nav er de ghatin, rewa ziman kurd ji w dem pvetir e hwd.

Tu dikar ji me re bi kurtay bahsa Prozesa Afirandina stranek bike

Di jiyan de li ser ert mercn jiyan hinek fikir hene. Ev fikir dibe mijara berhemek. Hem sitrann me ji nav jiyana (gel) me derdikevin

Di hundir civata kurdan de Ciwan Rock wek du titn ji hevd dr tn binavkirin. Ev herd byer awa tn ba hev?

Rock ji bona ciwanan heye. Yn ku di dema saln 70an de dest bi rock kirin, hna j bi hestn 70an de dijn berheman diafirnin guhdarvann wan hna j ciwan in. Ev titek balk e. Ev j xya dike, b Rock di hundir xwe de awa enerjiyek knetk dihewne. enerjiya her zde li cem k heye? Li cem ciwanan. Yan ciwan enerj. Ev j dibe bingeha danstendinek di nav Rock ciwanan de ev yek ji bona ciwann Kurdan j wusa ye.

Gava hn guhdervann xwe bikin s bean; yn Kurdistan yn Ewropa yn Tirkiy, hn ferq di nav wan de dibnin?

Hestn wan nzk hev in. Hewqes j ne dr hev in. Ez dikarim v bjim, me ji Kurdistan Tirkiy btir li Ewropay konser dan. L me wusa ferqek mezin nedt. Ji ber ku hers be j ji eyn cih tn, bingeh yek e. Guhdarvann me mesajn me werdigrin tdighjin.

Armanca Koma Rewen ya di peroj de i ye? Hn i dixwazin bikin?

Di ser me de heya 20 saln din j projeyn me hene. Helbet di jiyan de tu tit ne mtlaq e, l projn me hene, em hna ji muzk tr nebn in. Heta em karibin em bixebitin. Pirojeyn me yn navnetew hene. Em dixwazin bighjin netewn din em bibin deng Kurdan. Em li ser dixebitin hewldidin.

Spas ji we re di kar we de serkeftin

 

Em j spaysiya Te dikin.

 

RoniSterk@web.de

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2005 info@pen-kurd.org