Li Ser Hizrn Sleyman Demirel

 

 

samil Beiki
Wergerandina ji tirk: Roan Lezgn

 

 

Nehemn serok komar Sleyman Demirel di roja 26 tebax 2006 de li rojnameya Radikal gotarek ku sernav w Dewleta Tky i ye? belav kir. Rojnameya Radikal dide zann ku, ev gotar versyonek ji w axiftina Sleyman Beg ye, ku w li Yekemn Konferansa Chan ya Navnetew, li bea danina Dewletn Tky di roja 26 tebax 2006 de li Bilgi niversitesi pk kirib.

Sleyman Beg bi gotineke Petroy Mezin dest bi gotara/axiftina xwe dike, ku dibje Petroy Dn dema ku serdana Pars dike, li wir peyker Metran (Qadnal) Riilyo hembz dike dibje ger tu xwe bya, min Rusyay bikirana du pare. Pareyek j bidana te, da ku te bi an me bidaya b hela em bi i away parey mayn dare bikin. Bo min gelek ecb hate ku nehemn serok komar Sleyman Demirel bi v gotin dest bi gotara xwe kirye. Sleyman Beg di v gotara/axiftina xwe de hewl dide xwe da bersiva v pirs bide ku, b hela rvebiryeke ba awan dibe? Bi v mebest li ser tgehn dewleta tky, dewleta hzdar dewleta lawaz analzan dike. Di aroveya van tkilyan de pwendya hzn ekdar (art) ligel rvebiry vedikole, mudaxeleyn leker destnan dike.

Li vira, pwst e ku ez hindek axiftin daxuyanyn Sleyman Beg yn din j destnan bikim, ku hevpeyvneke berfireh ya ku Murat Yetkin ligel Sleyman Deirel kirye di rojn 11, 12, 13, lon 2006 de li rojnameya Radikal weyaye. Sleyman Beg di v hevpeyvna ku bi sernav Demirel Qala 12 lon Dike ku s roj li ser hev weyab de dibje me nikar dare bikin, hza me qm nekir, me nikar li ser xeberdan bikin, me ser l pelaxt.

Ev byereke balk e ku nehemn serok komar, y ku li pey dewleta serket dewleta hzdar e, helwest hizreke Petroy Dn destnan dike. V destnankirina Sleyman Demirel kir ku di nava hi min de hizreke wisan yar bibe: Ji despka saln 1950 ve Sleyman Demirel di nav syaseta tirk de ye; wek burokratek, wek serok party, wek serok wezran, wek lder muxalefet, wek serokek wezran ku ji aly cuntaya leker ve ji meqam xwe hatye daxistin hatye girtin, wek syasetmedarek ku qedexey li ser hatye dann, wek serok komar, wek kesek ku byern civak syas diopne, bi van pozsyonn xwe re di qada syas ya tirk de ew aktorek gelek girng e. Sleyman Demirel di 55 sal jyana xwe ya syas de gelo qet titek bi v reng hizirye ku: Em dev ji tirkkirina kurdan berdin, em dev ji pelixandina kurdan berdin, em kurdan wek kurd qebul bikin, em kurdan wek kurd bedar darekirin bikin. Pevnn sert n syas civak ten dikarin bi v ry binermijin.

Petroy Mezin ji bo ku Rusyay batir r ve bibe, ji bo ku xwe bigihne krahya hizrn darekirin, ji bo ku ba fr mehareta rvebirin bibe, dixwaze nv Rusyay bide Metran Riilyo. qala v yek dike ku, d bala xwe bide ser w da ba bizanibe nv mayn awan bi r ve bibe. Sleyman Demirel ku ketye pey rvebirineke ba, ev hizirn ha bala w dikin. Em behsa v yek nakin ku nv v welt bidine kurdan. Em behsa vya dikin ku d bila dev ji tirkkirina kurdan bte berdan, bila kurd wek kurd bne naskirin, bila pvajoya pelixandina kurdan bte rawestandin, bila kurd wek kurd bedar rvebiry bibin. jixwe, ew devera ku kurd li ser dijn, axa kurdan e, ew ax ad kurdan e. Jixwe, tit ku maf wan e, d bo wan bte dayn.

Min ew bawer h nne ku nehemn serok komar li ser van titan dihizire, hest bi van titan dike. Rastyeke bi v reng ji nzk ve tye zann ku, ew xwedy poltkayeke wisan e, div kurd bne tirkkirin, pit ku kurd bibine tirk h di karbarn rvebirin de cih bo wan bte dayn

Em havna sala 1970 bnin bra xwe, ku w dem Sleyman Demirel serok wezran b. W dem ji bo hzn taybet komando dihate gotin. Komandoyan bi ser gundan ve digirt, hemy gundyan ji maln wan derdixist derve, li meydana gund dicivandin ser hev ferman dikirin, digotin Li v gund ewqas frar hene, em ba p dizanin ku hn fraryan diverin, div aniha hn wan radest me bikin! Her wiha, ferman dikirin, digotin Li v gund ewqas ek hene, em ba p dizanin, div aniha hn van ekan radest me bikin! Pit ku frar ek radest nedibn, hing kencey dest p dikir. Di rastya xwe de frar ek mane (behane) bn, mesele kencekirineke komel b; jin, zarok, kal pr, her kes di bin kecey re dihate derbaskirin. Ji van kenceyan tewirek j ev b ku, zilamn sere, ango ew zilamn ku xwed jin zarok nevyan bn, bitaybet ji kom dihatine cihkirin. Rt-uryan dihatine tazkirin. li ber av v komel ben bi ser hacet wan mrany ve dihate girdan, ser ben didan dest jinan di bin derbn qundaxn tifingan de li nava gund dihatin gerandin. Li gundn Bismil Farqn, li gundn navenda Dyarbekir, li gundn emrex, n Drika yay Maz, n Midyad, n Stewr, n Dih, li gundn Kela Milazgir Qereyazy, li gundn Wranar Hlwan ev kenceyn bi v tewir, ev heqaretn bi v reng gelek hatin kirin. DDKO (Ocaxn Kultur oreger yn Rojhilat) di w raporta vekoln ku di roja 15 gulan 1970 de bo serok komar Cevdet Sunay andibn de ev kiryar bi ktekt tne qisetkirin. (Ji bo agahyn berfireh binihrin li: Devrimci Dou Kltr Ocaklar Dava Dosyas, Cild 1, Anqere 1975, r.595-603).

Gelek vekir ye ku, b hela ev kiryar end rmet heysyeta meriv diknin. Bik ubhe, ev kiryar teror e, terora dewlet ye Ji bo i kence heqaretn bi v reng hatin kirin? DDKO di saln 1969-1970 de hatin dann. Bi danna DDKOyan re di nav kurdan de, li gundn kurdan, li bajarn kurdan hizreke netewey aj dide. Ew gundyn ku ta w dem nediwryan bne navenda Dyarbekir, d bi hsan tne nava bajr. Dema ku diin buro navendn DDKOyan, wek mvanan tne ezibandin. Di karbarn wan n li nava bajr de ciwan yarmetya wan dikin. Belam berya w, ta li navna saln 1960 j, i dema ku gundyn kurd dihatine nava bajar Dyarbekir, zarokn bajr digot Kurd hatine! dest p dikirin kevir diavtin wan. Ji ber kincn wan, ji ber axiftina wan, ji ber xemya wan, zarokn bajr heqaret li gundyan dikir. Esnaf j li hember gundyan xwed reftaryeke bi v reng bn. i gundyn ku bihatana navenda bajar Dyarbekir, wan hest dikir ku div ew bi tirk biaxifin. Kesn ku bi kurd diaxifn, ji ber kurdbn qemerya xwe bi wan dikirin, dihatine pikxistin. Ji v end gelek gundyan nediwryan herin navenda bajar Dyarbekir. Lbel damezirna TIP (Partya Karkern Tirkye), dest bi xebat alakyan kirina komeln xwendekaran, xebatn Partya Demokrat a Kurdistana Tirkye, Mtngn Kurdane (Dou Mitingleri), bitaybet j damezirna DDKOyan, her wiha, li bajar gundn kurdan bi awayek aktf xebata DDKOyan, kir ku ev pvajo berovaj bibe. Bo numne, i dema ku gundyan li navendn DDKO bi kurd biaxiftana, ji ber vya h zdetir qedr qymet didt. A ev e, armanca wan kencekirin heqaretan ev b, ku p li v geedan bigrin, ser li v pven bipelxin.

Gelo ji bo i ev kence heqaretn bi v away dihatine karann? Kurd, civakeke wisan e ku bi mranya xwe pesn xwe dide. i dema ku meriv ji gundyek kurd bipirse b hela end zarokn xwe hene, d bibje, 7, 8, 10, 11 dibe ku bibje ez nizanim zarok nevyn min end in. Pirrbna zarokan mrany nan dide. Ev e, ew civata ku bi v away pesn mranya xwe dide, d li hember vya, ev awa kence heqaretn pikxistin bne karann. car, ew civata ku heqaret kenceyn pikxistin yn bi v reng li ser hatine karann, tu dev ji xwestina mafn netewey daxwaza mafn azady berde d nikaribe doza v yek bike, ku rya gund nne, ava me nne, bel, d nikaribe van titn bast j bixwaze. Ev kiryara han j, ji bin ve pelaxtin e. ima em pwst bi nivsandina van titan dibnin? Pwendya van daxuyanyan ligel hizrn Sleyman Demirel ev e: Min li jor qal kirib ku Murat Yetkin ligel Sleyman Demirel hevpeyvnek kirye s roj li pey hev li rojnameya Radikal weyaye. Di bea yekemn a w hevpeyvna ku bi sernav Demirel Qala 12 lon Dike de, ku di hejmara 11 lon 2006 a rojnamey de weyaye, ew dibje Ez di nav pnc pnc saln dawn n syaseta tirk de bme. Deh saln py wek memrek, il salan j wek syasetmedarek, wek serok party, wek lder muxalefet, wek serok wezran, wek serok komar Hema bibjin i tit ku dikare bte ser syaseta dewletek, ew tit bi ser Tirky de j hatye Ev pnc saln  mayn j, ez ne di nava syaset de me ne j li dervey w, ez ji odeya xwe l temae dikim.

Astengyn me yn di rvebirina dewlet de ji ku tne? Qusrn dewleta me i bn? Me li ser xeberdan nekir, me tim ser l pelaxt, me kir bin herry. Tirkye zde tit ji tecrubeyn saln 1970y fr neb. Gelek tit nehatin guftugokirin, kevir dann ser, ber meseley bi alyn din ve hate badan.

Sleyman Demirel li ser pirseke Murat Yekin dubare li ser mijara li ser xeberdan ser l pelaxtin radiweste dibje, Tirkye nikare meseleyn xwe munaqee bike, sebra me ne li gor munaqeekirinan e, em hewl nadin xwe da meseley fam bikin, em gelek ji ber xwe ve didariznin, em gelek z ji xebereke ewt bawer dikin. Hza me ya tehemulkirin nne. Me nikar kar rvebiry bikin. Me nikar Tirkyey dare bikin. Hza me qm nekir. Ev sstem ro j qm nake. Ev sstem ne sstemeke kartker e

Ew tit ku Sleyman Demirel dibje me li ser xeberdan nekir, me ser l pelaxt, di ser de Pirsgirka Kurd e. Her dem meseleya ku li ser nehatye xeberdan, meseleya ku her tim kevir danne ser, ser l pelaxtine, ew mesele Pirsgirka Kurd e. Ew operasyonn ku ji bo pelaxtin pk hatine, hem hebna xwezay ya Tirky hem j hza w ya abory blasebeb heder kirine, potasyela mirovan zha kirine. V yek, di encam de jar feqrya gel tirk, peranya welt ligel xwe derxistye hol. Em v pvajoya 15 salan a pevn bnin bra xwe, ev err ku ta radeyek h j dewam dike; gund hatine ewitandin wrankirin, daristan hatine ewitandin, avkanyn debar hatine xirabkirin, alav aletn hilbern hatine xirabkirin, xwedkirina pez dewaran ta radeyeke gelek bilind hatye padexistin, mirov mal malbat hatine jar parankirin. Gelo ev tit naneyn dewleteke hzdar rvebirineke ba in? Di roja royn de ew kurdn ku ji gundn xwe hatine derxistin, li bajarn wek Bursa zmt zmr Balikesr stanbul Sakaryay di nav reweke sefl peran de ne. Li w axa ku wan li d xwe hitye de av j heye ax j heye. L ew nikarin w av ax biuxulnin. Nikarin vegerin gundn xwe, qedexe ye. Heke ew bikarbin av axa xwe biuxulnin, by ku muhtac kes bibin, ew dikarin jyana xwe berdewam bikin. Ew jyana wan a li van bajarn ku min nav wan piek ber got, sefl peran e. Kar tune, xwarin pxwarin tune. Xan tune, mekteb tune, ji xizmeta tendurirsty stfadekirin tune Zarokn van malbatan tev ji aly ebekeyn dizan xirabyan ve tne organzekirin. Rvebirineke ba, dewleteke hzdar ev e? Meriv dikare bibje ku Sleyman Demirel, y ku ketye pey rvebirineke ba dewleteke hzdar, hay ji van titan nn be? Belam div meriv ba bala xwe bide ser li ser raweste ku b hela ima li ser vana nehizirne, proje nekirine, tetbq nekirine?

Sleyman Demirel di bea py ya hevpeyvna ku Murat Yetkn p re kirye de qala s xetereyn mezin dike. Ev her syan wek feqr teror tkna ekolojy rz dike. Nexwe, div em li dij err bin, ku hem feqry ligel xwe tne hem j ekolojya chan xirab dike. Rya bingehn a areserkirin j di munaqeekirin li ser xeberdana meseleyn syas civak de ye. Div em wan operasyonn pelaxtin bidin al. unke biv-nev ev operasyonn pelaxtin d reweke li dij demokrasy ligel xwe bnin. Ji aly din ve, i dema ku em qala teror bikin, heke berya w em qala terora dewlet nekin, d ev yek bibe kmasyeke mezin.

Em wisan bihizirin: Bo numne, em ferz bikin ku li Yewnanstan, li Trakyaya Rojavay her roj bi zarokn tirkan Ez yewnan im, ez rast im, ez jhat me Hebna min bila ji yewnanyetye re gor be sond bidine xwendin. Em ferz bikin ku bi dar zor roj end caran bi xwendekaran didin xwendin. Yan j, em ferz bikin ku dewleta Bulgarstan her roj ligel tirkn ku li Bulgarstan ne di nav reftaryeke bi v reng de be. Gelo li hember reweke wisan helwesta serok party Sleyman Demirel, helwesta serok wezran a Sleyman Demirel, yan j serok komar Sleyman Demrel d i bya? Em ji nzk ve dizanin ku d helweteke awan li hember v kiryar bibya. Bguman div li hember kiryareke wisan reaksyon bte nandan ku ji bo i hebna zarokn tirkan d bo yewnanyet bibe gor? Her wiha, ji nzk ve tye zann ku li hember operasyonn bulgarkirina tirkan, guhertina navn tirk yn di navbera saln 1985-89 de li Bulgarstan awan reaksyon hatib nandan. Ev wisan e. Belam zarokn kurdan her roj sonda  Ez tirk im, ez rast im, ez jhat me Hebna min bila ji tirkayety re gor be dixwnin. Ev sond, li hem devern ku kurd nitecih in, bye wek pareyek nana hukumranya sstema tirk. Nehemn serok komar, yan j rvebirya tirk, tit ku naxwazin kes bi wan bike, ima ew radibin bi kesn din dikin? Poltkayeke bi v reng ima bi awayek sstematk li hember kurdan tye meandin? Ev j ji wan meseleyan e, ku qet li ser nay xeberdan, lbel, her tim ser l tye pelaxtin. Ev tit aretn dewleteke ba in? Dewleteke hzdar, gelo her tim bi hza organn xwe yn mlter d hzdarya xwe pkbne?

Sleyman Demirel dema ku dibje dewleta hzdar, dewleta lawaz dewleta serket, li ser pwendyn rvebir hzn ekdar radiweste, mudaxeleyn leker tne rojev, referansn w Francis Fukuyama Samuel E. Finer in. Herend di gotara xwe de, di axiftina xwe de qal neke j, l gelek vekir ye ku referansn w yn din j ji Samuel Huntington ne. Ev kesn ha, syaseta tirk a ku xwe dispre nkarkirin ser l pelaxtina kurdan, gelo serket dbnin?

Di w hevpeyvna ku Murat Yetkin kirye de Sleyman Demirel gazincn xwe ji sstema hilbijartinan dike. V yek wek sedemeke girng a qeyrann syas dibne ku, ima destr ne di dest serok wezran de ye, da ew i wext bixwaze ser li hilbijartineke nuh bide. Her wiha rexneyeke wisan j dike ku rjeya rayn (deng; oy) ku AKP di hilbijartinan de girtine rjeya parlamentn ku derxistine, ne li gor qyas ne, dibje AKP di hilbijartinn sala 2002 de ji sed 36 (% 36) ray wergirtine, belam parlamentn ku j derxistine ji sed 66 in. Ji sed 64 n mayn j bi rjeya ji sed 36 tne temslkirin. Sleyman Demirel d re dibje, bila gel xwedty li rayn xwe bike. Ev j titek ecb e, ku Sleyman Demirel dibje bila gel xwedty li rayn xwe bike. Ev daxwaz rewa DEHAP tne rojev. Di hilbijartinn sala 2002 de DEHAP ji sed 6 ray wergirtin l ev rayn w qet nehatin hesibandin, ev ray di tew de n. Gelo Sleyman Demirel derbar van rayan de i dihizire? Gelo ev ne balk e, ku Sleyman Demirel dibje, bila gel xwedty li rayn xwe bike l van kiryarn ha qet nayne rojev.

Li dawya tebaxa 2006 serok wezran Recep Tayip Erdoan b Dyarbekir. Serok wezran berya v yn li Anqer ligel roinbrn tirk civyab hindek daxuyan dabn ku, pirsa kurd heye. D li Dyarbekir j derbar v meseley de hindek daxuyan bidana l di bernameya w de zyaretkirina arevan Dyarbekir y ji DEHAP Osman Baydemir tune b. apemeny ragihand ku, li Dyarbekir kesn ku ne prgny, kesn ku na guhdarya axiftina serok wezran, ten bi qas 600-700 kes bne. 7-8 parlamentn AKP n Dyarbekir hene. Yek-dudu j parlamentn CHP n Dyarbekir hene. Gelo Deniz Baykal here w herm, d end kes herin guhdarya w? Gelo ma ev j ne balk e ku ten 600-700 kes tne pya serok wezran, ten 600-700 kes guhdarya w dikin? Heke li wir algirn AKP hebna d nehatana guhdarkirina w? Ew parlament tev heq DEHAP bn. Bo numne, li ahyn Newroz yn ku di 21 adar de dibin, bi qas 500 hezar kes dicivin ser hev. K ahyn Newroz organze dike? Ev dyarde j wek numneyeke balk girng a li nava meydan ye, ku seqetya sstema hilbijartinan gelek vekir radixne ber av, l ev j di nav wan meseleyan de ye ku qet li ser nay xeberdan, nay munaqeekirin. Ji ry v tgihatina li dervey demokratyet, ji ber van zagon kiryarn li dervey demokrasy, li w herm, tit ku heq DEHAP ye ketye dest van her du partyan. tew di ser de j, kurdn ku dixwazin xwedty li rayn xwe bikin, ser li wan tye pelaxtin, zilm li wan tye kirin. Li ser pirsgirkan xeberdan, munaqeekirin tune, ser pelaxtin, kevir li ser dann her berdewam e. Derbar van meseleyan de helwesta nehemn serok komar divyab i bya?

Nehemn serok komar dema ku qala tevgera lekeran a di roja 28 sibat 1997 de dike dibje, Serekerkan gotib, em ji rtcay aciz in. Sazkirina ekoln olperesty, danna sazgehn olperesty, sazkirina weqfn oldary hwd. gelo bi rya biryareke MGK (Konseya Ewlekarya Netew) neb da p li tevgera kurd bte stendin? Ma gelo kes maye ku nizanbe Hzbullah (rxistneke pinhan R.L.) di garnzonn lekerya tirk de hatiye perwerdekirin?

Li rojnameya Syah-Beyaz di hejmarn roja 18 tebax 1995 8 reem 1996 de daxuyanyn Fikri Salar ku di destpka saln 1990 wezr Kultur b, ku ji aly Hasan Uysal ve hatine weandin, ev rewa han bi awayek vekir hatye daxuyandin (Ji bo agahyn zdetir binihrin li: Beiki, smail, Hayali Krdistann Dirilii,  Weann Aram, Sibat 1998 r. 67-71).

Di roja 3 kewr 2005 de biryara destpkirina muzakereyn tevlbna Tirkye ya bo Yektya Ewropay hatye qebulkirin. Belam ev destpkirin ne destpkeke ba e. Di roja 2 kewr 2002 de, li Dyarbekir bi mebesta ku Em dixwazin tevli Yektya Ewropay bibin d mtngek bihatana kirin. Ev mtng bi biryara waly Dyarbekir hate betalkirin. Belam di heman roj de MHP li Anqer, TKP j li stanbul bi nav Em naxwazin tevli Yektya Ewropay bibin mtng kirin. Ev j gelek sdbex e ku em bala xwe bidine ser. Hukmata royn, hukmata AKP xwedy poltkayeke wisan e, ku dixwaze tevli Yektya Ewropay bibe. Hukmat ji dil algir tevlbna Tirkye ya bo Yektya Ewropay ye. Div ry de gelek guhern li ser qanna bingehn kir gelek j qannn nuh derann. Belam di dema ku ev hukmat li ser kar e, di roja 2 kewr 2005 de d li Dyarbekir mtngek bihatana kirin ku tde drmn wek Em dixwazin tevli Yektya Ewropay bibin bilind bibna, d pankartn bi v reng bihatana hildan, l ev mtng tye qedexekirin li hember w, li bajarn Anqere stanbul mtngn ku Em naxwazin tevli Yektya Ewropay bibin by h qedexe astengyek dibin. Helbet ev tit j bi meseleya kurd ve girday ye, ku qet li ser nay xeberdan her tim ser w tye girtin. ev tit, bi kakil sstema syas ya tirk ve eleqedar e: Heke bo kurdan sdbex be, w dem em tevlbna Yektya Ewropay naxwazin. A ev tgihatin serdest e. Ev kiryar tye v watey ku Heke kurd gelek dixwazin tevl Yektya Ewropay bibin, hing em j nexwazin da Tirkye tevli bibe. Ev radeya taynkiryan e. Meyla qtdara hilbijartyan tevlbna Yektya Ewropay ye. Heke mtngeke bi v reng bibe, d dest qtdara hilbijartyan bihztir bike. Lbel di sstema syas ya tirk de tu qymetek ji bo qtdara hilbijartyan li hember qtdara taynkiryan nne. Prof. Dr. Mehmet Altan di 4 Kewr 2006 de li rojnameya lkede zgr Gndem daxuyanyek dide dibje, Heke ew mtng li Dyarbekir bibya, deh qat zdetir ji w girseya li Anqere stanbul ku li dij tevlbna Yektya Ewropay berhev bibn, d berhev bibya. D vya j snerjyeke gelek mezin derxistana meydan. Divt em li vir nan bikin ku, snerj hzeke wisan e, ku zdetir ji hza tevay aktorn syas ye. Lbel, digel vya j, dsan p li mtngeke wisan tye girtin. Ew deng kurdan, ku dibje Em terefdar Yektya Ewropay ne j tye birrn.

Div em nan bikin ku muzakereyn ligel Yektya Ewropay di roja 3 kewr 2005 de dest p kirine, l ev destpkeke ne ba e. i dema ku em li neyn ROJ Tv. lkede zgr Gndem n wan rojan, ango berya 3 kewr pit w binihrin, em d bibnin ku rn hzn leker yn Tirky li ser gel kurd berdewam in, zarok ivanan dikujin. Her wiha, d gelek vekir were dtin, ew zilm tadaya ku li ser gel kurd dibe gurrtir bye. Heke Yektya Ewropay av xwe ji van kiryaran re bigre j, l aktvstn parastina mafn mirovan n li Tirky, her wiha, d kurd vana kiryaran derxin p av. Ev avgirtina Yektya Ewropay ya ji bo xatir bakirina pwendyn xwe ligel Tirky j, tye w watey ku, YE nirx pvann xwe dirizne, wan dide rizandin.

Du rexneyn ku li ser hevpeyvna Sleyman Demirel ya ku li rojnameya Radikal weyaye hatine kirin bal dikin bi ser xwe de. Ji van rexneyan yek ji aly Prof. Dr. Taha Parla ve hatye kirin. Di v rexneya ku li rojnameya Radikal-ki hatye weandin, sernav w Demirel, Fukuyama Huntington e. Di v rexney de Taha Parla li Tirky tunebna sazyn demokratk destnan dike, dibje Ji ber ku, Sleyman Demirel ku ev ser il salan e qada syas ya tirk dagr kirye, ew bi aqil Fukuyama Huntington rvebiry dike. Her wiha aret l dike ku Sleyman Demirel ligel cuntayn leker hevkar kirye, pitgir daye mudaxeleyn lekeran n li ser syaset. Rexneya din j ad Prof. Dr. Mahmut Mutman e. Ev rexne j sernav w Odip Tirk e. di Radikal-ki, y roja 25 lon 2006 de weyaye. Di v gotar de j Sleyman Demirel tye rexnekirin ku ji ry w de demokras nehatye bicihkirin.

Ev nivskar bal diknin ser v yek ku, demokras qet bicih nebye, l qala w dyardeya bingehn ku p l girtye nakin, w dyardey ji nedt ve tnin. Ew dyarde Meseleya Kurdan e, ku Sleyman Demirel dibje me li ser xeber neda, me ser w pelaxt. Nivskar j li ser xeber nadin, qet tkel v meseley nabin. Ji axiftin nivsandina Sleyman Demirel wateyeke wisan derdikeve, her wek ku bibje heke me li ser v meseley xeber bidana, me ser l nepelixandana, d ba bya. L Taha Parla Mahmut Mutman qet pwst p nedtine ku qala pirsgirka kurd bikin yan j li ser v meseley munaqee bikin. Lbel div bte zann ku di bicih nebna demokrasy de sedem bingehn pirsgirka kurd e, li ser munaqee nekirin, yan j ser l pelixandina pirsgirka kurd e.

i dema ku ev pirsgirk derdikeve rojev j, Sleyman Demirel dibje Kurd birayn me ne. Jixwe, her kes li nav zevy xwe, di axura xwe de bi ziman xwe diaxife. Ka di v war de qedexekirinek heye? Ew kesn ku li Anqere, li stanbul, li Dyarbekir kar dikin, dizewicin, dibin xwedy mal milk, difiroin, dikirin, ma kes nasname ji wan pirsye? Bi v away, dsan ev tye v watey ku, kakil pirsgirk nehatye munaqeekirin, li ser nehatye xeberdan. Di rastya xwe de ev xeberdann bi v away j pareyek ji w tevgera ser l pelaxtin ne. Sleyman Demirel dema ku serok wezran b ligel SODEP hukmateke koalsyon danbn, gotib Em qebul dikin ku kurd hene. Ten carek v gotin gotib l d re pwstyn v qebulkirin neanbn cih. Serok SODEPa irk koalsyon Erdal nny j gotineke wisan kirib.

Heke Sleyman Demirel bibje me li ser xeber neda, me ser l pelaxt j, heke bibje me li ser xeber bidana d ba bya j, l dsan i dema ku diaxife, cardin ji w kerta xwe ya ber naye xwar. Demirel ku ev ser 55 salan e aktorek girng syaseta tirk e, ji w helwesteke din nay hvkirin. Belam Sleyman Demirel, wek nehemn serok komar, ji bo ku li Tirky demokras bte bicihkirin, ji bo azadya derbirna raman, ew dikare roleke kartker bilze. Ev j, ji bo jyana ramyar ya tirk, ji bo qada zanyary, ji bo tgihatina pirsa kurd d sdbex be.

Taha Parla Mahmut Mutman i dema ku li ser meseley xeber bidin, d karibin i bibjin? Ew dikarin titek cihtir ji Sleyman Demirel bibjin? Bilvkirina meseley, w hizr nayne bra nirov ku d daxuyanyeke cihtir, daxuyanyeke xwed naverokeke demokratk bidin.*

 

Wergerandina ji tirk: Roan Lezgn

 

___________

*Ev gotar li kovara Esmer wek du be weyaye; be yekem li hejmara meha 11. (sermawez) a sala 2006, bea duyem j li hejmara meha 12. (berfanbar) a 2006 weiyaye. Her wiha li 2. Dadgeha Esliye ya Cezay li naveya Bakrky, bi hejmara dosyaya: 2006/341 E doz li v gotar vebye. . Beiki aniha tye darizandin. Danina pn a v doz ku di roja 12. 02. 2007 de bye. . Beiki xwe li hember dadgeh parastib. Ji bo metna xweparastina . Beik binihrin li:

 http://www.peyamaazadi.com/modules.php?name=PvlNews&file=article&sid=1983 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org