Hezkirina aredarn Diyarbekir ya bo Grban

 

 

Roan Lezgn

 

 

 

By ku tu roveyek bikim, ez di v nivs de eleqe hezkirina aredarn Diyarbekir bo du grban muqayese bikim.

 

I

Li malpera www.haberdiyarbkir.com di hejmara roja 16 temmuz 2009 de neyek bi sernav Diyarbakr Grubu Gezide Bulutu weya (1).

Nav grb, Diyabakir Yahoo Group e (2). Hinek kesn ku li ser tora nternet bi hev re chet dikin, ji hev re e-mailan dinin, v nav li xwe kirine.

Ziman grb tirk ye. Pirranya wan, ger bi esl xwe kurd bin j, xwe wek kurd nabnin. alakya wan, armanca wan ten di areweya li ser tora nternet di her mijara derheq Diyarbekir de axaftin parvekirin gihandina hev a her diyarbekiriy li araly chan ye. Ligel kesn tirk ku ne ji Diyarbekir in j li ser tora nternet bi rya e-mailan di nav peywendy de ne. Ne, nivs, gotarn nivskar qunciknivsn tirk yan j kurdn tirknus ku di malpern ntenet de diwein, ji bo xwendin, ji bo balkiandin bi e-mailan ji hev re dinin.

Li gor neya navbor, ev grb li ser vexwendina serek aredarya Sr li Diyarbekir kom bye ji aly heman aredary ve hatiye ezimandin.

Endamn grb sibeha roja 11 temuz 2009 li Diyarbekir li xana drok ya Hesen Paay Gewran kom bne tatya xwe kirine. Serek aredariya Sr Evdila Demirba wek mazvan di nav wan de bye l serek aredariya Diyarbekir Osman Baydemir, sereka aredariya Rezan Yuksel Baran serek aredariya Yeniehir Selm Kurbanoglu, digel ku di bernamey de nn bne, l wek surprzek terf kirine, bedar grb bne, bi endamn grb re eleqedar bne, kfxwe hezkirina xwe ya bo grb dyar kirine.

Endamn grb, di bin rberiya xmus Diken de ku hertim wermend serekn aredariyn Diyarbekir ye kesek bi nav Mehemed Mercan li nav Diyarbekir derketine get seyran. var ne konserta Yervant. Roja di pey re endamn grb li dra Meyrema ya drok kom bne tatya xwe li wir kirine. Pa li Navenda Ciwann Yerel Gundem 21 kevokn aty firandine. Li Mala Dengbjan ji bo wan bername hatiye amadekirin, li wir, li kilamn dengbjan guhdar kirine. var j guhdarya grba muzk Eyvan Ekibi kirine. Bername hem ji bo v grb ji ber de ji aly serek aredarya Sr Evdila Demirba wermendn aredariyan hatiye amadekirin.

Endamn grb di dawya geta Diyarbejkir de hsn xwe wisa fade kirine:

Bi rast j Diyarbekir nay qalkirin, div meriv bij. Diyarbekir bi xweikyn xwe em lalgan kirin. Dostn me yn li Diyarbekir bi mazvanya xwe ya dostane bi ry xwe y hertim devliken bi dil xwe y tij heskirin ku hertim bi me re parve kirin, gelek bandor li me kir. Xwarina ku me xwar germahy bi rast j bandor li me kir. Ewqas brann, ewqas titn ku me tr tij jya, em hn j di nav amayna w de ne ku gelo me di nav du rojan de jya. Ber her tit, yn ku tevay xweikyan bi me dan jyandin, ji ehr- Emn bajar me bigrin heta bi zabitayan, ji rvebirn komeleyn civata sivl bigrin heta bi kesayetn hzdar, ji nivskaran heta bi aran, ji bo bajar me Diyarbekir ku bye wesleya hem xwekyn ku me jya yn ku hem xweikiyan li ser nav w bo me kirin, ji bo her kes ku van xweikyan bi me dan jiyandin, em bo wan sipasyn bi daw dikin.

 

II

 

Grba Xebate ya Vatey, ji aly grbek kurdn kirmanckaxf (zazakaxf) ku ji devern cih-cih yn Kurdistana Bakur in, di sala 1996 de ava bye. Armanca bingehn ya v grb parastin, standardzekirin, pdebirin gekirina leheya kirmanck (kurdya zazak) ye.

Endamn grb li welatn cih yn Ewropay, li metropoln Tirkyey yn wek stanbul li bajarn Kurdistana Bakur yn mna Diyarbekir herwek din rdinin. Li ser bingeha xizmeta bo ziman kurd (kirmanck) ev ser 12-13 salan e ku bi hev re di nav peywend xebateka germ de ne. Endamn grb di areweya xebata grb de bi mkann xwe yn kesane dixebitin.

Endamn grb sal du caran li hev kom dibin. Her kombn 4-5 rojan ji ser sibeh heta bi var dewam dike. Mijara kombna wan tesbtkirina qaydeyn gramer standardzekirina peyvn kirmanck (zazak) ye. Ji e mehan berya kombn dest bi amadekariya kombn dikin, hertim di areweya xebatn li ser zimn bi hev re di nav peywendy de ne.

Heta niha li dora 7 hezar peyvn kurdya zazak di formeka standard de tesbt kirine wek ferheng dane weandin. Ferhenga v kom Ferhenga Tirk-Kirmanck 3 caran wek apa firehkir li ap ketiye belav bye. Qaydeyn gramer rastnivsna kurdya zazak ku ji aly grb ve tesbt bne, wek kitb bi sernav Rastnuti Kirmanck weyaye. Herwisa, heta niha 32 hejmarn kovara Vate weandine. Dsa, li stanbul weanxaneyek ava kirine. Li v weanxaneya bi nav Weanxaney Vatey ji sala 2002 heta niha 30 heb kitbn bi kurdya zazak weandine. Xebatn v grb p li gebna leheya kurd kirmanck vekirye. Endamn grb alakyn xwe ew bi xwe organze dikin, ew bi xwe kovar kitbn ku diwenin belav dikin.

Di nav endamn grb de kesn ku xwe nz rxistin partyn siyas yn kurdan yn cur bi cur dibnin hene. Wek mnak, yn ku xwe wek algir DTP dibnin di nav dezgeyn derdorn v party de dixebitin j hene l wek grb tu angejebn yan xebateka siyas ya Grba Xebate ya Vatey tune ye.

Grb 14 kombnn xwe li dervey welat, li welatn Ewropay kirin. L kombna xwe ya 15. di navbera rojn 1-4 temuz 2007 de cara p li Diyarbekir kir (3). Roja pan a kombn, di heman dem de roja dawlanna serektya aredariya Sr Andullah Demirba b. Wezr Navxwey y Tirkyey ew ji kar avtib. Grba Xebate ya Vatey ji bo pitgirya bo Evdila Demirba dev ji kombna xwe berda, cvan ji Evdila Demirba girt, roja 04.07.2007, saet 10.00 de serdana w. Di nav grb de kesayetn wek Mehemed Malmsanij (Pran), Munzur em (Drsim), J. hsan Espar (Pran), Mehemed Uzun (Pali), Haydar Diljen (Swreg), Seydxan Kurij (ewlg), Wisif Kaymak (Pran), Huseyn Kulu (Drsim), Roan Lezgn (Lic), Serdar Bedirxan (Pran), Muzafer Xeylanij (Pali), Ehmed Dirih (ewlg), C. Zerdut Pranij (Pran), Mehmd Nite (Lic) Suleyman Yilmaz (Pran) hebn.

Ji nav v grb gelek kes bi dehan kitbn bi ziman kurd (kurmanc, zazak), yan j li ser kurdan bi zimann din kitb nivsne dane weandin. Yn ku di qadeka navnetewey de tne nasn j hene. Yn ku 4 unverste temam kirine, 5-6 zimanan dizanin j hene. Yn ku gelek car ji aly dewleta dagrker ve hatine girtin di kenceyn giran re derbas bne, di heps zinadan de raketine, ji welat xwe kober bne li welatn xerby bi saln dirj macir mane, rojn gelek teng dtine j hene. 

Pit ku aredar Evdila Demirba ji kar hat drxistin, gelek daxuyan dan apemeny. Wek mnak, di bernameyeka Gn-TV de behsa kesayet, grb an j dezgeyn ku pitgirya w kirine yek bi yek dihejmart. Nav kesn gelek sade ku tu fealyeteka wan a huner yan netewey nn b j dihejmart. L serdan pitgirya Grba Xebate ya Vatey ji nedt ve hat. Tune hesiband. Tu car li tu der, di tu daxuyany de behsa v pitgiry, qala v serdan, qala Grba Xebate ya Vatey nekir.

Grba Xebate ya Vatey, pit ku kombna li ser ziman temam kir, li roja 05.07.2007, di navbera saet 18.00 20.00 de li Salona Beledyeya Mezin a Diyarbekir kombneka ji gel re vekir ya git kir (4). Bi qas 200 kes ji xelq Diyarbekir xwendevann kovara Vatey bedar v kombn bn. Ne Evdila Demirba ne j aredaryn Diyarbekir tu kesek, zabitayek j bedar neb. Kes tu eleqe nan neda; tu negihanek, rojnamegerek ji apemenya ku xwe xwedy aredaryan dibne, digel ku hatin xeberdarkirin j, bedar nebn. Xebera kombn yan j alakyn Grba Xebate ya Vatey wek neyeka pik j di apemenya v derdor de, ne di ya bi kurmanc ne j ya bi tirk de, cih negirt.

Grba Xebate ya Vatey li Diyarbekir buro vekir. Bi munasebeta vekirina Buroya Vatey roja 11.05.2008, saet di navbera 17.00-18.30 de li Salona Cb ya Snemay ya Beledyeya Mezin a Diyarbekir kombneka git hat lidarxistin (5). Li dora 120 meriv bedar v kombn bn. Ji aredaryn Diyarbekir tu kesek, zabitayek j bedar neb. Kes tu eleqe nan neda; apemenya ku xwe xwedy aredaryan dibne, digel ku hatin xeberdarkirin j, tu negihanek bedar neb.

Grba Xebate ya Vatey, kombna xwe ya 17. j li Diyarbekir di navbera rojn 7-11.04.2009 de kir. Grb, roja dawya kombn daxuyanyek bo apemeny belav kir (6). Ji aredaryn Diyarbekir tu kesek, zabitayek j tu eleqeyek nan neda. Digel ku apemenya v derdor yek bi yek bi telefon bi e-mailan hat xeberdarkirin j, tu negihanek bedar neb, tu eleqe nan nedan. Xebera kombna Grba Xebate ya Vatey wek neyeka pik j di apemenya v derdor de, ne di ya bi kurmanc ne j ya bi tirk de, cih negirt. Ew metna daxuyanya apemeny ku bi rya e-mail ji v derdor re hat andin j, bi awayek deformekiri-vajkir ku ji armanaca bingehn bi dr xistibn li ser hesab angajeyn xwe deforme kiribn, hn weandibn.

 

* * *

 

Dema ku min ew neya navbor xwend, ev hatin bra min. Ez tu roveyek nakim. Ez teqdr muhasebekirin bi hvya xwendevann bi feraset wijdan dihlim. (*)

Diyarbekir 18.07.2009

________________

(1) http://www.haberdiyarbakir.com/news_detail.php?id=22102&uniq_id=1248710750

(2) http://diyarbakirgrubu.blogspot.com/2009/05/diyarbakr-yahoo-group-blog.html

(3) http://www.netkurd.info/nuce_bixwine.asp?id=7862

(4) http://www.netkurd.info/nuce_bixwine.asp?id=7881

(5) http://www.haberdiyarbakir.com/news_detail.php?id=10044

(6) http://www.haberdiyarbakir.com/news_detail.php?id=18154

(*) Ev gotar li malpera www.netkurd.com weyaye.

 

 

 

 

   

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org