Li Ser Byera xan

 

Roan Lezgn

 

 

Ez kurd im, muslumanek sunn me. Dema ku min av xwe li dinyay vekirine, by vna min, by ku ez bikaribim netewe oleke din bo xwe hilbijrim, ev her du dyardeyn ku nasnameya min dyar dikin, ev her du dyardeyn ku bi awayek bingehn reng jyana min tayn dikin, li ser min hatine sepandin.

Ez ba dizanim, li jiyan di pwendyn mirovane de ji bo kesek ji civak mensbyeta netewayet oldary tye i watey. Her wiha, dsan ez ba dizanim, rew pozsyona van her du dyardeyan di v chan de ji bo pwendyn komel tye i watey.

Ez ji van her du taybetmendyn xwe yn adyety ne poman im. Ez bi van her du dyardeyan ne zde serbilind im ne j ji wan erm dikim. Ez van her du dyardeyan ne ji yn din bilindtir ne j nizmtir dibnim. awan ku ev her du dyarde li ber av min birmet in; awan ku ev her du dyarde li ber dil min proz in; awan ku ez naxwazim h kesek brzy li hember van her du dyardeyn min bike; awan ku ez naxwazim tu kes min ji ber taybetmendyn adyety tacz bike; hing div ez j her tim xwe kontrol bikim da h carek li hember dyardeyn din brzy nekim.

Lbel, i dema ku dyardeyek dikeve bin fiara dyardeyeke din, te div bila ne ya min be j, wek mnak, digel ku ne ola min e j, l heke zdyat bikeve bin fiara muslumanty (sunn); bi wateyeke din, heke zid ji ber zdyatya xwe t fiar serdegirtinek bibin, hing div py ji ber wijdana xwe ya mirovayety ez xwe bidim pita zidyan heta ku ew fiar zilm ji nav bte hilann.

Heke yek roinbr be, hing div rasterast berpirsyar w fiar zilm be. unke roinbr berpirsyarek wijdan ye; berpirsyar hem nexweyn dema xwe yn paerojan e! Ji v end heke di roja royn de li devereke welat me zidyek ji ber zdtya xwe t talan xirabkar wrankirina muslumanan hatibe, wek merivek musluman ez berpirsyar v kirin me; heke ez bdeng bimnim yan j qebul bikim, hing ez j hevkar w guneh me!...

Ger ez li ser nav roinbry hin kar xebatan bikim, cih ku pwst bi gotinek hebe l ez rabim bi zanebn xwe li bdengy daynim, xwe kerr bikim, deng xwe bilind nekim, li ser byer gotina xwe nebjim, hing ev tawana min ducar zdetir dibe!

Berpirsyarya wijdan, girantirn bar e. Heke merivek sade ji ber erka xwe ya berpirsyary gotina xwe dibje, div ba bifikire bipje h bibje. Heke ew kes roinbrek be, berpirsyarek bilind ji civat be, hing i dema ku gotina xwe dibje, div hezaran car bipve, biwezinne bipje h bibje. unke ew maf ji bo van kesan nne, ku ro rabin gotinek bibjin, sibeh j pa ve bigrin!

Bel, awa ku tye zann, li Kurdistana Bar, li bajarok xan byereke nexwe li roja 15. 02. 2007 rdaye. Ango ji ber kiryareke a a cahilane byern nexwe rdane; di encama nezan cehalet de birayn me yn kurdn zid t xirabkar wrankirina birayn me yn kurdn sunn hatine. Di v byer de ewitandina dikan otomoblan zde ne titek girng e, lewre cih wan dikare z bte tijkirin. L ew xirabkarya ku li ser heynn proz n ola zdyaty hatine kirin ku d cih wan tij nebe, ez bi xwe j gelek zde p iyame.

Li ser v byer, berya her kes, roinbrn kurd, birayn me yn zd deng xwe bilind kirin. Li ser v byer daxuyanyn xwe dan, br raya xwe beyan kirin deng xwe ragihandin ta bi me. Ev refleks, gelek normal e, unke derb li k ketibe p dil w jan dike.

Birayn me; roinbrn me; kurdn me yn zd, gil gazincn xwe dikin ku, nivskar roinbrn kurd n din kes deng li xwe nekiriye, xwe li kerrty danne. Wek numne, birz Esker Boyk li malpera http://www.pen-kurd.org/ di roja 26. 02. 2007 de dibje:

Min dixwest seva wan byaran, ne ku ten Bar, l hear pern Kurdistan ji welt der bibya qrn, hewar-gazya gel kurd, xazma ya giregir, rewembr, syasetmendar, oldarn meye Kurdn musulman. Part komele, saz dezgehn kurdan pda bihatana, gily xwey xr bigotana...

Min dixwest v kna birakujyy dewrana, dil wan j banda, bigotana d em ew gel xapyayy cahil nnin, em kurd neheqya kurdaye usa hindava kurda da qebl nakin.

Kurdn qafter olperest ra bigotana: av xwe vekin, li dora xwe dost neyarn xwe ji hev cudakin! d bese! Dewra vir derewan, xapandin derbas bye. Sedsala 21 ye. Bese!

L keraya dewranaye giran dsa mna ewr breng, xnc end birqdanan, ji c nehejya

Ev keray, ev bxem, rast got, c ji gelek fikarara vedike

W keray dil min and

Ez ne wak evdek zd l wek nivskarek Kurd ji v keray bxemy nerehetim.

Dsan li heman malper, birz Zorab Aloyan di roja 26. 02. 2007 de dibje:

Mixabin, rewenbrn Kurd hema bibjin b reaksiyon man. Li gor titn, ku min di van rojn daw de xwendin bihstin, s komn rewenbrn Kurd li singa v byer bdeng man: K ji ber xemgniy (netewetiya Kurdan hna j ne bi hz e), k ji ber dilsariy (Eger em v pirsa ereta pakevt ya rkar wek pirseke dn gengee bikin, gel Kurd w pare bibe), k j ji ber keyfxweiy (zd har bne, bila desttwerdana malbatn Misilmanan nekin ser xwe bidin ber xwe). Bi git helwsteke wisa peyda bye, her weku mirov bibje derbasby be hew. L opa v byer d derbas nabe. ima? Ji ber ku cihn Ezdiyan yn proz, yn ku di dema rejma Seddam de j nedihatin bhurmetkirin, di destpka erxa Kurdistana Azad de hatin ewtandin. kevneserphatiyn li ser qirkirina zdiyan ji dest Misilmanan ve, yn ku gncn zdiyan ji bapran bihstibn, careke din nzk xuya kirin.

Her wiha, li malpera http://www.netkurd.com/ birz Tosin Red di rojn 20. 02. 2007 27. 02. 2007 de dibje:

Ev byer rojn droka zdyaye re tne bra mirov

ro li meydan rastk heye; piranya civaka kurdn misilman kurdn zd ola wan qebl nakin! H j gelek kes ola zdyan wek oleke b pirtk dinhrin (iqwas j pirtkn ola zdya hene) w bawaryne, wek zd hzn tar diparzin.

Heta ro j li bazarn Duhok, gelek caran, rn, penr, mastn kurdn zdya nakirin.

Li gelek devern Kurdistan, (min bi xwe ew texmn kirye) tu werb, dskrmnasyona dij kurdn zdyan texmn dik.

...

Divt kurdn misilman rastya ol droka zdya nas bikin qebl bikin. Di v pirs de barek giran dikeve ser mil rewenbrn kurd, rxistinn kurdaye syas civak.

Gelek kes pirsgirka zdyan bi git bik dibnin. L ev pirsgirk ne bike, ev pirsgirka dor mlyonek kurd e, ku bi sedsalan zilm zor hatye ser wan h j berdewam e. Pirs li vir heta mlyon j nne, eger jimara zdyan hezar kes j bya, dsan ev pirsgirk gerek bihata areser kirin.

Ev mamosta birayn me y zana ta ber dery Xwed mafdar in ku xwedty li birayn xwe yn ol bikin.

Ez dibjim ne ten li xan, li hem Kurdistan, li sernaser drok i zilm tada fiara ku ji dest kurdn musluman, bi taybet yn sunn, ku li birayn me yn zid bye, her wek ku li min bbe, ez bi tund li hember v kiryara nexwe derdikevim ermezar dikim. Ez dibjim, i keleporeke zdyaty heye, bhtir ji kelepora muslumanty mraseke drn a neteweya kurd e. K dest xwe dirj zdyaty kiribe, wan destdirjya haveyna neteweya kurd kiriye.

Lbel, bila ev birayn me yn zana kurd n zd j ba bibnin ba bizanin ku di nav kultura syas roinbr ya kurd de bi qas xummeke li ber roj hizreke nexwe, hizreke dimenane ya bo zdyaty nne. Berovaj, ez dikarim dda bikim ku di kultura syas roinbr ya kurd de, li her ar pareyn Kurdistan ji sed sal virdetir heskirineke qew bo zdyaty heye; heskirin sempatyeke mezin bo zdyat kurdn zd di nav dil syas roinbrn kurd n ne zd de heye. Her wiha, li Bakur, heman heskirin sempat bo kurdn elew j heye. htmaleke mezin, kurdn sunn yn syas roinbr ji muslumanty zdetir ji zdyat elewty hes dikin. Tu kes nikare dellek bi qas ser derzy nan bide ku, di qada roinbr syas ya kurd de dimenyek li hember zdyat zidyan, yan j li hember mezheb aynn Kurdistan yn din heye. Ez bi xwe heta bi roja royn rast naneyeke bi v away nehatime. Berovaj, tu kurdek syas tu roinbrek kurd nne ku ola zdyan wek ola xwe ya netewey nebne.

Ji v end ez gelek bi baldar guhdarya vegotina mamostayn me yn kurd n zd dikim. Ez bi ciddyet xwe li nzk hest hizrn wan dikim. Lbel ez hindek gotin destnankirinn wan rast nabnim!

Min ew bawer h nne ku roinbr syasyn kurd n musluman ji ber xinizy yan j ji ber xrnexwazy xwe li bdengy danne!

Ez li ser nav xwe dibjim, herend ez ba dizanim ku li drok gelek tada zilm li ser birayn me yn zid hatiye meandin j, l aniha, ew qenaet tam li min hasil nebye ku byera li xan ji ber dimenya zdyaty bye, ku Wezareta Herm bo Karbarn Hundirn ya Hukmata Kurdistan di daxuyanya xwe de dibje, Yn ku ev byer destpkirine 2 polsn ser bi bajar Musil ne fermana girtina wan hatiye derxistin. Ez di w qenaet de me ku, heke ev her du pols ji ereke kurd a sunn bna, dsan d keskarn wan t heman r bihatana. Ku ev awa kiryar, n ku li ser nav namus dibin, dsan kirinn hovane yn ji dervey aristanyet (medenyet) ne. Divt em wan j ermezar bikin. ev yek j birneke me ya din e! Ev birna kov di nav kurdn zd de j, di nav kurdn elew sunn de j heye. Ez dikarim bi sedan numney pk bikim. Ev fenomena namus birneke git ya mirovayety ye. em ba dizanin ku ev awa kiryarn paver dikarin li pkettirn welat, wek numne, dikarin li Swd j rbidin. Min hv daxwaz ev e, ku fenomena namus bi awirn kov neyte dtin, p li nav neteweya kurd ev hovt bte hilann.

Her wiha, min ew bawer h nne ku reftaryeke neba a git di nava gel kurd de, di roja royn de li dij zdyaty hebe. Min ew bawer nne, l heke di end kesn nezan/cahil de hebe, ew j p bar mil roinbrn kurd n zd ye, ku reftaryn bi v reng yn nexwe bo rayagit bidin xuyakirin; defre bikin. D re j, bar mil me gian e ku em p l bigrin.

28. 02. 2007 Dyarbekir     

     

____________

Wek Neyek:

 

Sereta min di gelek malpern kurd de, derbar byera xan de neyek, ku t de bareyek bi v reng heb, xwend: ro li xan pit ku keeka musilman duh bi ev li gel kurek zd reviyaye girseyek ji merivn kea musilman diin ser mala kur zd li xan, r mala bav kur zd dikin mal diewitnin.

Lbel, Mamosta Tosin Red di gotara xwe de dibje Dawy ez dixwezim ser pirsek j rawestim. Gor yekemn na ser byarn xan, xortek zd jineke kurde misilman, ya bi mr, revandye, dest avty pa kutye. Gava min ev ne bihst, siz di bedena min de n. Bna xwn ji w n dihat. Ber gik ew ne derew b, di rasty de byar lap bi teherek mayn b. Pa j ji bo i ne usan t raberkirin, xortek zd jineke kurde misilman. Gelo k b xudan v na derewe provokatv, ku dikarib bibya sedema kutina mirovan. Ji bo i r dane bi v teher raberkirina v na derew?

Ez dibjim qey mamosta Tosin Red ji ks xwe byer diramatze dike!...

unke, xwebextane ez dibjim ku, li h malpereke kurd ez rast v yek nehatim da ddayn mamosta Tosin Red pitrast bikim. Ji v end ez rabm, min v nameya li jr bo birz Tosin Red (gejgering@netkurd.com) and l ta niha tu bersivek bo min nehatiye:  

 

Silav,

Mamostay hja Tosin Red

Min her du gotarn we yn li ser byern xan xwendin, ev byern nexwe ku em gelek p diin. Ji v end, ji ber ku ez muslumanek sunn me, ji ber v xirabkary ez lborna xwe di exsyeta we de ji birayn me yn zd dixwazim. ez hvdar im, tu caran d titek wisan nexwe li hember zdyaty nebe. Her wiha, ji ber de ez dizanim ku zdyat ola kurdan a drn e. Her i kelepora zdyaty hebe, gi mal netewa kurd e. i xisarek bigih zdyaty, ew xisar gihaye kurdayety

Mamostey hja,

Ger destra we hebe, ez pirsek ji cenab we bikim. Hn di gotara xwe de dibjin:

Dawy ez dixwezim ser pirsek j rawestim. Gor yekemn na ser byarn xan, xortek zd jineke kurde misilman, ya bi mr, revandye, dest avty pa kutye. Gava min ev ne bihst, siz di bedena min de n.

Ev neya ku dibje xortek zd jineke kurde misilman, ya bi mr, revandye, dest avty pa kutye li ku, li kjan malper hatiye weandin?

Heke bo we zehmet nebe, ji kerema xwe hn bo min avkanya w nan bidin, ez gelek memnun bim.

Silav rz.

Roan Lezgn     

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org