HÊVIYÊN DI DIL DE HILGIRTÎ

RÛKIYE ÖZMEN / MARBURG

Pîşta wê xwûz bûbû, parsiyên wê yek bi yek dihatin hejmartin. Herdu hinarekên rûyan tew bi tew bi ser hev de nijnibûn, bijangên wê yên jor kurisî bûn û yên jêr weşiyabûn. Li ser çavên wê tuzavek reş raniştibû. Kuçika nava wê timî pêketîbû, têhnek bê hêvî dida gewiya wê, lê berî ku keviyên çavên wê şil bibin û rondik bikevin herikandinê, baweriya wê ew têhn dimêt û bi şûnde dida vegerandin. Ji tirs û xofê dûr, konekî zer li peravê dilê xwe vegirtibû, bi hezkirin di bin de hêvî dilorandin. Li nava nayloneke ku li ber tavê meriqî, di ber keviya zinarekî de, li ser du şivên darê rayêxistî, bi evînek veşartî hînî jiyandina jiyanê dibû.

Bayekî nerm, bê deng rûdêmê wê firikand û ji xew hilçenî, bi destê xwe yê ser tiliyan terikî, du kulm av avêtin rûyê xwe, bi ser xwe hat, zeraqeyên ronahiyê wek şevtên keskesorê, ji dizî ve, di bin kolika wê re xwe didane xuyakirin. Porê xwe yî gewr, ji şûn ve hûna, destmala xwe ya belek da dora serê xwe û lewendiyên xwe li zendên xwe badan. Di ser xwe re meyizand, lêlavên ewran spî bûn, ezman kirasekî şîn bi ser singa xwe de berdabû, tîrêjên rojê li pêşber dişêliyan û di bin basikên xwe de ber bi gund ve dibir.

Lingên wê sivik dipekîn, her ku nêzîk dibû, bêriya wê herikandina xwe xurtir dikir, bi hêztir dilê wê dida lêdan. Dengê xwezayê bilind bû, wexma axê, hilma avê, gûşêna bayê, bihna giyayê dev û pozê wê bi xweşbînî himbêz dikir. Lê ker bûbûn berqef û ji wan dengê cotkaran nedihat. Gulên mêrgê çilmisî û ji bêriya bilûra şivanan sernixûn bûbûn. Mexel lal bûbûn ji ber nebûna bêrîvanan. Konekî reş xwe li ser gund vergirtibû, li ser stûnan qijakan hêlînên xwe çêkiribûn.

Dema gihişte serê gund careke din vegera wan rojên xedar û wan rojên reş deqe bi deqe di çavan de zindî dibûn. Dîmenê kenê ser lêvên leşkeran ku xwîn pekandibû, li kolanên ku têde bi gava pêşî dest bi rêwîtiya jiyanê kiribû kete bîra wê, hatin dêran li nava gund bariyan, guloka ku ji kela wê ya bi mehan hatî rêstin, bi êş vereşiya. Ew dema ku bi rojan bê av û bê xwarin mayî, kazkazên zarokan ji ber xwestina mêhtina pêsîrên diyên xwe û nalîna nexweşên bê çare, qêrîna qîzên ku biskên wan di nava destên biqirêj de dihatin veçirandin û lêvên wan ji ber xuşandina bi erdê ve şiq-şiqî bûn, di guhan de deng didan. Di çavan de rûniştibû wêneyê dayîkên li nava serên xwe dixistin, ji ber êşan dilê wan dişewitî û xwîna kezeba wan bi devê mûçinga guh dihate dohtin û guliyên reş ên xortan di bin potînê lewitî de dihatin sihirtan...

Pêtên agirê bê dû li nava wê xwe hildavêt, pêlên janê çemê kezeba wê dipijand, jiyan ji ronahîyê dûr di nava zilomatê(tariyê) de mabû. Li dora xwe dimeyizand, çavên xwe li malê digerand, ji bo ku malê bibîne. Lê mal wer wêran kiribûn, ku dîwarên hewşê û ode ji hev ne dihatin naskirin, hêkên çûkan bi serê serdoran ve perçiqîbûn, keleşkorkên hacî-reşkan bi zikê ber malê ve hişk bûbûn. Werîsê deydikên zarokan bi stûnan ve qetiyabûn. Meşk bi lewlebanên xwe ve çiriyabûn, nivînên ji liva berxan li ser yanan bûbûn şikêra toza reş. Embarên genim û ceh, kuwarên nîsk û êrd berdabûne erdê, şekir û dema çayê tev li hevdu kiribûn, rûnê malê helandibûn, bi ser werkiribûn û bi darikekî kuftikê agir berdabûnê.

Ka di kadînan de kizirî bû. Baxçika ji lûfik û gorên rêsî, ku hên cihêzê bûkaniya wê têde bû di sundoqê de li ser astêr pêçava agir pêketibû. Çavên wê mîna du pizotan diçirisîn û dûmana ku bi ser gund ketibû, bûbû fetisandina pêşeroja hêviyên zarokan. Qijêna agir şax û guliyên darên hurmî û darên mişmişan bi tîrên reş birîndar kiribûn, sozên keç û lawên hezkirî giriyabûn. Jiyan li ser wê bihuşta cîhanî bi birîndarî zorî koçkirinê bûbû. Lê di dilê xwe de hêvî hilgirtibûn, dilê wê li kolan û bênderan neqiş bûbû.

Ne taviyên biharê yên bi şape, ne jî qijêna kelegerma havînê û babelîsoka har nekarîbûn şopên lingên wê, awirên çavên wê û hestên dilê wê ji wan kolanan winda bikin û bidin nixumandin. Ne jî şûrê înkarê karîbû wê hêza girêdana wê ya bi wir ve bibire. Tewê goştê sînga wê bûbû ji ava jêderên wan kaniyan. Nefesa xwe ji bayê berbangê dikişand. Evîna wê ji birûskên taviyên biharê bû, li wir ketibû. Vîna wê ji bilindbûna wan stêrên ku li ser serê wê digeriyan bû, bi wê axê re bûbû yek, berî ku bi xwe zanibe. Derna ku jê dûrketibû bûbû xerîbê hebûna wê û li xwe digeriya, dilê wê êşiyabû û ew bi ser xwe de kişandibû, bi benê ne xuyayî, bi gihiştina wir ji nû ve xwe di zikê jiyanê de himbêz kir. Bi baweriya xwe ya bê hempa, dest avête tevşo û temelê dîwarê xwe kûr kola, berê reş nijinand û ji axa sor dot, serî bi şaxên berûwan ava kir, li hewşê dareke çam çand û ji nû ve dest bi rêwîtiya jiyanê kir.