TABLOYEKE BI ÊŞ

 Rûkiye Özmen

Bi hêtên ji  kilsê sipîkirî ve,  wêneyeke  mezin hebû,  ku du mirovên bi şal û  şapik şelemên gulhur ji rîsê rengînî hûnayî li  bejna wan şidiyayî bûn. Destmalên belek, kufî bûn li ser guliyên wan ên reş. Li kêleka wêne, turikek bi gulîvandikê, ku bi tevnê hatiye çêkirin daleqandî bû. Li her çar aliyên odê doşekên singer danî bûn,  li ser doşekan balgiyên rû etîmînî bi gulan neqişkirî li rêz danîbûne ber hêt. Hundir gundek ango taxek bû, surgunî  wî bajarê xerîb bûbû. Jinên nafser û bûkên nû bi edeb li ser doşekan runştibûn û pala xwe dabûne balgihan. Li her anişkeke odê du jinan serê xwe nezî hevkiribûn, nimz dipeyivîn, qala êş û bîranînan;  qala xewn û hêviyên xwe dikirin.

Her dem derbas dibû, jin pirtir dibûn, çi mêrên derbasî oda mêran dibûn, xatûna wî jî dihate oda jinan, bi xemgînî û germ dayîka reşgirêdayî, himbêz dikirin. Çendî ji kesê çûyî li ser dilovaniya xwe agehdar jî bûbûn, lê careke din ji dayîka wî dixwestin fêr bibin. Dema dayîka wî qala çûyîna wî ya li ser dilovaniyê dikir, çavên wê yên westayî ji rondikan zuha miç dibûn û di nav navan re çîroka temenê wî û bîr anînên wî yên germ di nava hev de digot, carina radiwestî, kela wê tijî dibû û di qirika wê de dixitimî; peyre rondikeke hûr û zelal  digindirî ser ruyê wê yê genimî. Wê demê keserek dikişand û hinekî rehet dibû. Çar jinên ku ji dûr hatibûn bi hev re derbasî odê bûn, heznî tev rabûn ser xwe û her yekê cihê xwe ji bû yan din vala dikir û bi milên wan digirtin, digotin hûnê li cihê me rûnin.

Pîştî ku serxweşî li dayîka reşgirêdayî dan, hevala wê herdû destên xwe bi namilên wê de anîn û ew hembêz kir; got erê xwîşkê, me ji ber mirinê bazda, lê li vir bi mirinekê em du caran dimirin, yek mirin e, yek xerîbî ye, hîna ew qîra domama min di guhê min de ye, ku di heşta xwe de bi bihîstina xebera teqîna mayînê li texsiya merê wê, ku her endamekî laşê wî ji cihekî dabûne hev.

Dilê me bûye kelekek û di nava derya derdan de noq bûye. Ma wê êdî dilê me çawa bikare van êşan ragire û wê kaniya çavên me heya kengî têra herikînê bike. 

Li kêlaka din dayîkeke ku ji êşan qermîçonkên xwe li ser rûyê xwe yê ciwan nijinandibûn, got ew dîmen her dem li ber çavên min e, lawê min ê biçûk bi tifinga ku bi zorê dabûn bavê wî, leyîst bi yek guleyê bavê xwe kuşt, ew bû melkemotê wî, zarokên min êtîm man û ez bûme koçera bê zozan.

Dayîkeke din ku reş li ser şîn girêdayî, destên xwe hejandin û got Xwedê ji we razîbe, bihêlin carek din ez binehwirînim, hûn vî destî dibînin? Min bi vî destî çavên lawê xwe yên reşbelek girtin, xwîna wî bûbû gol û kesên ji ber bombebaranê bazdidan li xwîna wî dişimitîn, bi şûn xwe de dinêrîn û ji ber mirinê direviyan. 

Keçeke fedyok ku li dawiya civatê rûniştî, serê xwe dabû ber xwe û nimz minminand, xelek di destê dezgirtiya birê min de ma, hema gornên miriyên we diyar in, lê em nizanin gorna wî jî heye yan na .

Bi gotina wê keça ku hîna bêhn û germiya welat jê dihat, xwîna tîr bi lez geriya, nava tevan kelî û kezeba wan şewitî. Birînên neqemişî careke din vebûn, bi hênceta  wan gotinan  rondikên wan, ku di dil de veşartî dibarîn li ser rûyên wan aşkere gindirîn.  

Odeyeke biçûk, ku bêhna mirinê mezin jê dihat, li wir tenê girî hebû, li wir tiştek mekroh û jibîrkirî hebû, ew jî  ken bû. Ken cêwiyê girî bû, lê cihê xwe jî dabû girî, ji lew re girî xweşik bûbû.

Ji hina axîn dihat û ji hinan dengê îskan dihat, ji hinan jî dengê lorîkên êşê bilind dibû.

Zirênî bi telefonê ket, piştî ku sê caran lêda, bangkirin dayîka reşgirêdayî: Were telefon ji welat e, dixwazin bi te re biaxivin. Dengek û pêjnek hate bihîstin, deng got kezeb û pêjin jî mirêna wê ya ketî erdê bû.

Dengê ji aliyê din yê telefonê kur û xemgîn dihat, digot niha em ji goristanê vegeriyan, ger xwelî bibariya wê ji mirovan neketiba erdê. Du jinan destên xwe avêtnê û ji erdê bilind kirin. Hin ava koloniya di ber pozê wê re birin. Piştî demekê hinekê bi ser xwe ve hat, piyaleke av dane dest, qurtek bi lêvên xwe yên qelişî mêht û şûşe danî erdê. Serê xwe bir û anî, got: Lawo ! Birîndaro lawo! Min bûyîn û mirina te dît, lê veşartina te ne dît.  

Kurê wê yê şeşmeheyî qêrînî pêket, ji oda din keçeke ciwan kurik anî û da ber milan. Wê di nava wî agirê veşartî de ew himbêz kir û bedena xwe ya şîr lê zuhabûbû xiste deva, destê xwe bi porê wî yê nerm ve bir û anî û nefeseke kûr ji bêhna wî ya pak kişand. 

Li çavên wî yên biçûk nêrî, got arama min, hêviyên mezin di çavên te de diçirisin, bi roniya wan te hinekî agirê nava min vemirand.