Parastina
zimanan erkeke mirovahiyê ye, ji ber ku ziman mekanîzmeke ji bo
hemû pêdivîyên jiyanê ye. Mirovên xwedî ziman xwedî nasnameyê
ne jî, yên xwedî nasnameya xwedî neteweyî ne jî. Lê
ji ber ku zimanê kurdî ji aliyê dewletên despotîk ve hate
qedexekirin û alavên wê hatin talankirin, bi taybetî li bakurê
Kurdistanê, kurd bê nasname man û di qada navneteweyî de wekî
netewe nehatin nasîn. Pir bi derengî hiþmendiya parastina
ziman li Bakur xwe da hîskirin. Di vî warî de hin xebat
hatin kirin, mîna ku sala 2006’an KNK’ê 14’ê meha gulanê
wekî roja cejna zimanê kurdî îlan kir û ji sala 2007’an û
vir ve biryar hate girtin ev cejin sê rojan were pîrozkirin.
Gelek aktîvîtên ji bo parastina ziman hatin lidarxistin, saziyên
wekî Kurdî Der û TZP Kurdî, her di nav liv û tevgerê de ne.
Gelo neteweyeke wekî neteweya kurd pir þênî, ev sazî û çalakî
bersiva vî gelî didin? Bêguman na. Ji ber ku encama asîmîlasyonê,
oto asîmîlasyon îro zimanê kurdî ketiya pêvajoya oto asîmîlasyonê
ji lewre xebatên têne meþandin pir lawaz in. Parastina zimanan bi
taybetî rewþenbîr dikin, lê di nava civaka me de berevajî vê
yekê ye, gelek ronakbîrên kurd ên ku bi kurdî dinvîsîn û
siyasetê dikin, di malên xwe de zimanê serdestan bikartîn in, ev
yek jî di nava civakê de dibe numûneyên neyînî. Berê dewletê
ziman bi pere dibir bajar û gundan, lê niha kurd bi perê xwe
ziman dikirin û dibin malên xwe hîn dibin û bi zarokên xwe
didin hînkirin. Zimanê ku em bi dayikê nav dikin, di bin navê
kampanya yên hînkirin xwendinê de wan dayikan jî bi hêsanî hînî
zimanê tirkî dikin, ew zu edabte dibin û bi wî zimanî dan û
standina rojane dikin.
Berê niþtecihê bajarok û gundan zimanê kurdî zîndî dihiþtin,
ji ber ku hilbirandina qût û berhemên xwe yên spî dibirin li
bajara bi alavên ji wan re pêwist diguhartin.
Lê êdî gund û bajarokên bi bazara kurdî nemane. Gundîyê diçe
bajar jî bi zimanê pergala hale hazir ku bûye zimanê bajarvaniyê
diaxivê. Em dikarin vê xeternakiya di encamên hilbijartinan de
bibînin.
Di hilbijartînan de ev yek berbiçav e, cihê ku kurdî lê tê
axaftin, kurd li wan herêman dengên xwe bi dest dixin. Diyar e ku
azadiya kurdan xwe di nav sînorê asîmîlasyonê dide xuyakirin.
Ev jî li zengilê guhê me dixê ku ji holê rakirina zimanê kurdî
bidarvekirina giyana neteweya kurd bi xwe ye. Ji bo ku em wekî erka
sereke vî zimanî biparêzin û pêþbixin divê çalakiyên
xurt werin meþandin. Mînak nivîskarên kurd rêze çalakiyan
li dar bixin.
Malbat daxwaznameyên perwerdeya zimanê dayikê ragihînin rayedarên
Hukumetê. Salan e gelek festîval çêdibin pêwiste di van festîvalan
de ji bo teþwîqa ziman rêze aktîvîte hebin û berhemên bi kurdî
xurt têde cih bigrin. Bi taybetî pêwist e mêhrîcanên zarokan
werin çêkirin.
Eger li Newroza bi milyonan gel li qada kom dibe çima ji bo ziman
bi milyonan daxwazname nikarin werin kirin?
Bi hêviya xurtkirina çalakiyan, cejna zimanê kurdî li hemû
kurd û dostên wan pîroz be.
-
-
-
- :