ZIMANÊ ME EM IN

Rûkiye Özmen

Gotinek heye dibêjin, ger hêzekê yan dewletekê  cihek dagîrkir û sîstema xwe li wî cihê dagîrkirî xiste jiyanê, wê demê ew tê wateya serkeftina wê hêzê.

Dema îro em li pişt xwe dinêrin, heme nêzî qernekî di ser me re derbasbû, ku dagîrkerên Kurdistanê xwestin sîstema xwe ya asîmîlasiyonê bixine jiyanê; bi taybetî dewlataTirkiyê bi  her awayî hewlda, zimanê me ji holê rake û bide jibîrkirin.

Kurdekî ku bi gotineke kurdî diaxivî, heqê wê gotinê cezayê peran lê dibirî, diavête zîndanê,  ew surgûn dikir û dikuşt.

Bi medya xwe ya bê çavkanî û bi mûzîk û çanda kurdî, ku li ber çavên her kesî mîna çanda Tirk dida û dide nasîn, li gel hemû zordariya bê hempa jî, dagîrkerên Tirk nekarîn bi wê xewna xwe ya her li bendê bûn şabibin.

Ev daxaznameyên ji bo  perwerdeya bi zimanê dayîkê têne pêşkêşkirin nîşana rastiya vê yekê ye.

Tirk ditirsin, ku „türşüyê“ wan bê nav bimîne û were ser eslê xwe, ku navê wî yê rastîn tirşo ye.  

Ez nizanim gelo qet Tirkek, Erebek an jî Îraniyek dema bi zimanê xwe axiviye hin kesan jêre gotiye bi vî zimanî neaxive, ev ziman qedexe ye.

Çawe ti kes nikare nebûnek wek hebûn bi mirovan bide bawer kirin, wisa ti kes nikare hebûnekê jî wek nebûn bi mirovan bide bawerkirin. 

Qet ji bîrnakim, ew roja ewil, ku ez bi keyf û kelecaneke mezin çûbûm dibistanê, roja din ez hînî tîpa „A“ yê bûbûm.

Lê dema ez bi dotmama xwe ya li kêleka min runiştî re bi kurdî axivtibûm, memosteyekê ku bi nijada xwe Laz bû bi çavekî tijî kîn li min nêrtibû û gotûbû  (Kürçe yasaktir birdiha Kürçe kunuşmayin ) Kurdî  qedexe ye careke din pê neaxivin, cara yekem bû, ku ez bi gotina „qedexe“ hisiyabûm.

Wê demê ez tevlihevbûm, dilê min perçebû, lê hêrsek jî bi min re çêbû.

Dema ez çûbûme malê, min ji bavê xwe pirs kiribû, çima memoste gotiye zimanê kurdî qedexe ye?!!

Bavê min qala pir tiştan kiribû, lê du tişt di bîra min de mane, yek, ku gotibû zimanê kurdî, ew dibêjin qedexe ye, ne ku qedexe ye, ew zilmê dikin.

Dido, min pirsa ala me kiribû, kesk û sor, roja zer-zêrîn di nav de ji min re boyax kiribû.

Mamoste paşê bi gotinan nema, dema bêhnvedanê li derve, zarokên dilpak mîna sîxur dixist nava me, ka wê kî bi kurdî biaxive, da here ji mamoste re gilî bike.

Ji lew re, hên di wî temenê biçûk de, di navbera zarokan de pevçûn çêdibûn, ew temelê sîxuriyê ji wir diavêtin.    

Wexta ku em ji welat koçberî Almaniya bûn.

Ez ji welat dûr bûbûm, lê hezkirina navê wî di dilê min de veşartîbû, ez  ji xew radikirim û diketim nava gera bêriya hezkirina wî zimanê ku ez bûm.

Ji rojname û kovaran carina heya çarê sibehê min dixwend; ez şagirteke bê mamoste bûm, lê bi yara xwe re evîndareke bi civan bûm.

Bi taybetî Kovara Hawar bi hawara min ve hatibû, ji bo ku ji mal neçim mêhvandarî û dîlanan   îleh min bihaneyek dêrêdixist.

Dema nivîsa min a yekem bi kurdî li ser parastina zimanê kurdî di Kovara Jina serbilind de  hatibû weşandin, hinekî têhna min şikiyabû û dilê min hênik bûbû.

Hemû ziman xweş in, lê zimanê kurdî wer xwezayî ye, dema ku merov pê diaxive xweşiya wî di rû de dikene.

Ger nav „zimanê dayîkê“ ye, bê guman barekî giran dikeve ser milê dayîkan. Ji ber ku ya zarokan mezin dike ew e. 

Ger zarok pênc seatan diçin bi tirkî perwerde dibin, nonzde seatên din li mal in.

Niha perwerdeya bi zimanê kurdî li welat qedexe ye; ev rastiyek e. Lê li Ewropa serbest e; ji   mîliyon û nîvê pirtir Kurd li Ewropa hene, lê dîsa em bi wê qedexeyê radibin û rûdinin; em bes hînbûna xwe nabînin. Di ser de jî Kurdên Rojhilat û Başur jî hîndikin.

 Li gel evqas derfet û azadî, rojnameyên me bi tirkî ne, gelek  bernameyên me yên TV’yê bi Tirkî ne. Saziyên ku me temsîl dikin, di wan de bi tirkî tête axivtin, bi tirkî radibin û rûdinin.

Dema qal tê kirin, dibêjin, kes bi kurdî naxwîne, lê belê me çiqasî hewl daye, ku bi kurdî nehatiye xwendin gelo?.

Ger em ji dil bixwazin, emê tevî vê kampaniyaya rewa û mafdar bibin. Heya niha ev eyb û gunehê ku bi me dikin, em jî jê ne bê par in. 

Ji îro pêde, divê ne bi teorî, lê bi pratîk Kurd helwesta xwe diyar bikin. 

Divêt em şoreşeke zimanê kurdî bikin; nivîskar bi nivîsa xwe, siyasetvan bi siyaseta xwe, bernamevan bi bernameya xwe, wergervan bi wergeriya xwe.

Tenê bi vî hawî em dikarin xwe ji vî gunehî bişon .

Berî herkesî, em qedexeya li ser zimanê xwe ji nava xwe rakin û azad  bi Kurdî bifikirin.

Lê wê sibehî zarokên me hesabê vê yekê ne tenê ji Tirkan, dê ji me jî bipirsin; nizanim kî wê çawa bersivê bide pirsa wan.