Ji pnsa Orhan elk - Keserek ji Welat Serhed:

Li iyay Mezin Gund Bik

 

SALIH KEVIRBIR

Li iyay Mezin Gund Bik

Orhan elk (Ji tirk bo kurd Salih Kevirbir)

Weanxaneya Elma, Adar 2006, Stenbol 128 rpel

Romana Nivskar Kurd Orhan elk ya bi nav orjnal Byk Dagda Kck Ky ku di 2001 an de li Stenbol ji hla Belge Yayinlari ve bi ziman tirk hatib apkirin, ji hla Weanxaneya Elma y ve, bi nav Li iyay Mezin Gund Bik li ziman kurd hate wergerandin apkirin. Weanxaneya navbor di maweyeke kurt de, ev berhem j t de mohra xwe li bin 62 berheman daye ku jimareyeke mezin ji v rjey berhemn bi ziman kurd ne.

***

Bdengiya ku yekser li nava od xwe da der, bi lxistina der betal b. xo ji cih xwe pekiya, der vekir. By ku w bibnin, dizanibn ku jina li nava der, yek ji wan jinn ku xizmeta nava mal dikir bixwe b. Tepsiya ay ji destan wergirt an hndir. skann ay yn li ser tepsiya paxir, ji ezo destp kir, li civat belav kir. skana her daw ji xwe re hilan li cih xwe y ber rnit. H cih qna xwe xwe nekirib, careke din tingn ji der hat. xo h mecal nedb ku rabe ser xwe der veke, Zulfnaz kete od. Der hate girtin. Zulfnaz ber xwe da civat got; Hn bi xr hatin!. Pitre j li kleka mr xwe rnit, li zilam xwe zivir got: Zulmat Beg, ka tebeqa xwe bide da ku cigareyek ji xwe re bipim!

***

Zulmat Beg, Ziboy serivan Gund Gewro sal bi tena ser xwe andib ber pz j re gotib ew pa end kucik bide w. De were keriya qirase bi tena ser xwe by kucikan dare bike! Nexasim j bi evan! Ji tirsa gr eqelan dil Zibo wek a serad l dida. Holika xwe ya sala par ku ji bo parastina baran tna roj razana ev, bi qir, dar pariyn naylon saz kirib, sal bi zor heft bela di nava cend rojan de kirib. Di saln bor de w ev kar di nava rojek de dikir. Rebeno v car ji ber bizinan derfet nedb ku ztir holika xwe l bike. Bi gav saet li pey wan b. Ya bi xr ji ba Xwed ku v car baran nebar b rezl riswa nebb! Ji ber ku bizinan dab hev, d dikarib bi rehet berika xwe raxe ber holik ji hewana xwe ya av re j cihek ba bibne. Hinek avn xwe bigirta raza d awa bya gelo? Km xwe ji ser xwe derxist bi hinceta balgv, li ciheke ba dan. Dema ku avn w ser keriya bizinan ku her yek bi cihek ve belav bye, dev ji niyeta razan berda. Bhna w teng bib. Bi awayek hrsby xwe bi xwe got: - Tif li we! Pez zindiq j li xwediy xwe ye. Jixwe gotina weliyan e ku dibjin; "Keriya ku li xwediy xwe nee heram e!" Ma qey ne pez Zulmat Beg e? Pez w j l ye! Ka l binre lo, pez w beraz ji ma ber xwe naxwe, ilehm w bibeze cihn dr ku bire. Ziqma li ber xwe bixwin ha!

***

Zulfnaz bdeng ma. Ya rast mr w zde j ne neheq b. Bi serde j di er pevnn li ser erd heywanan de ji beg axeyan zdetir ivan gund dihatine kutin. Jixwe fikra ku mr w ji s mehan carek were cem w, fikrek gelek nexwe b. Di dil xwe de got: Pepka Zno, pepka Dayka Xatn! Li mr xwe mze kir. Zulmat Beg, mawzer ji hev derxistib zeyd dikir, di ber re j kilaman digot. Ev mrata han j her roj li ber av min daleqandiye! got Zulfnaz. Pitre j gotinn ku v sib ji dayika Mele Kerm bihstibn ji mr xwe re got: Zulmat Beg, xebern sal ne ji bo xr ne. Bawer im tu j dizan, Era Memedko gotiye ku ew sal nehlin ku kesek karikek xwe j li van deran birne!

***

Bel bi gotinn bi v reng arezah hostey, nivskar Orhan elk me dibe serdemeke ku hin ben jiyana Welat Serhed li ber avn me ronah ekere dibe. Bi rast j, gelek caran mirov di nav hevokn nivskr de geh xwe li civata giregir axeler n pozbilind ku jiyan li gundiyn belengaz kambax kirine dibne; geh dibe guhdar gotin hevokn jinexaseke mrane; pir caran j dibe mvan kesn ku gepek nan ji bo wan bye misqal zer.

Di pvajoya 12-13 saln rojnamegeriya xwe de, i ji kurd bo tirk, i j ji tirk bo kurd hejmareke zde min gotar, lkoln, gotbj hwd. wergerandin. Helbet di tevahiya karn werger de dikarim bi serbilind anaz bibjim ku min kfeke xwe wergirt. L dikarim bi dilek saf ekere bikim ku di v xebat de, kfa ku min ji hevok gotinn hja Orhan elk wergirtin derkete asta her rajorn. Carinan bi van hevokan, bi hsrn avn lehengn roman herikm hatim xwar; carinan bm hevpar hrsa gundiyn dewr bera iyay Agir; carinan j bi dilah min guh da gotinn ku tu caran dawiya wan nay.

Di v romana ku nav w y orjnal Byk Dada Kck Ky -Li iyay Mezin Gund Bik - e de, titn ku her zde bala min kiandin, taswrn ku bi hostey hatibn kirin bixwe bn. Li hla din xaleke din a balk j ew b ku her iqas roman bi ziman tirk j b, naverok mej kurd b! Bi gotineke din, nivskar bi kurd fikirb, l hest ramann xwe, qehremann berhema xwe, iya baniyn ku berhema w l derbas dibe bi ziman tirk darijtib ser kaxez.

Bi v berhem ez p hesiyam ku Orhan elk, ji serdema mamostetiya xwe ya ku bi sirgn, pest kotekiyan dagirtiye sdeke ba wergirtiye. Her wiha ba diyar dibe ku elk ji w serdem analzn ba derxistine hol. Tit hja ayan pesindan ew e ku w ev hest, avdr sda ku behsa w hate kirin ne ten di mejiy xwe de hit, her wiha w wek berhem ragihand hezkiriyn edebiyat j.

S berhemn Orhan elk bi ziman tirk, ji Belge Yayinlari (Weanxaneya Belge) ku li Stenbol ye ronahiy dtin ango hatin apkirin: Byk Dagda Kck Ky, Sarta Kumluk Diyar. Berhema di dest we de, wergera Byk Dagda Kck Ky e. Her du berhemn din j ji hla xwediy v nivsar ve ji tirk bo kurd tne wergerandin. Heta end mehan d ew j bikevin pirtkxaneyn hezkiriyn ziman kurd. Lewre dikarim ekere bibjim ku kfxwe im.

Orhan elik di sala 1959an de li Gund iftlik ku bi ser Qarlovaya ewlik (Bngol) dikeve, hate dinyay. Di sala 1977an de Lseya DEP (Qereqoan), di sala 1979an de j Ensttuya Perwerdehiy ya ewlik qedand. Li Naveya Akkua bajar Orduy, li gundn bi ser iyayn Cank bi qas ar salan mamostet kir. Bi anda herm ya Behra Re (Karadenz) re nasraw b. Ceribandinn w yn kurterokan yn destpk di v dem de destp kir. Pitre li Gund aliy ya bi ser Bazda Agiriy mamostet kir. Di sala 1984an de romana w ya yekem Buyuk Dagda Kucuk Ky (Li iyay Mezin Gund Bik) hate apkirin. Ji ber v pirtka xwe doz l hate vekirin ew hate sirgnkirin. Di sala 1988an de tayna w bo Ermeneka Konyay derket. Li dorhla iyayn Toros, li 8 deveran mamostet kir. Ji sala 1993yan ve jiyana xwe li Hamburga Almanyay berdewam dike.

Orhan elik ji bil romana bi nav Buyuk Dagda Kucuk Koy (apa yekem 1984, apa duyem 2001, Weann Belge, Stenbol); bi nav Sagirta, (2001 Weann Belge, Stenbol) Kumluk Diyar (2003, weann Belge, Stenbol) xwediy du romann din e j. Ev her s roman j li ziman alman hatine wergerandin ji ap re amade dibin.

Bi hviya ku berhema Orhan elk li gor dil we be

 

salihkevirbiri@hotmail.com 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org