Hunermend Bawer Can:

Gelek hunermend ro bne got ser savar!..

 

 SALIH KEVIRBIR

 

Yekem car li Herma Cukurovay, li bajar bi nav Edeney min ew di ahiyeke DEP (Partiya Demokrasiy) de dt. ah li Lunaparka ku li keviya em Seyhan b dihate organzekirin. Ne a bim di navbera saln 92-93yan de b. Xortek bejinzirav hrik b. By nepixandin dikarim bibjim ku bi awazn muzk re diket zikr. Lxistina w ya tembr j xwe b l zdetir liv tevgern w yn ku kesn li civat, wek efek orkestray bi rve dibir bala min dikiand. Bi br baweriya min, pit hunermend bi nav deng ivan Perwer, tu kes ku bikaribe wek w strana Kne Em! xwe, bibandor hesteberz bibje, nne. Gelek caran min l guh bye bi avn ser xwe dtiye ku awa gel kurd li Herma ukurovay wek pln behr, hilperikandiye.

Ez behsa Hunermend Kurd Ciwan Bawer Can dikim. Bawer Can, li Drika iyay Maz ya Mrdn di sala 1971an de avn xwe ji jiyan re vekiriye. Xwendina xwe ya destpk, navn lsey li Drik kiriye. Her iqas xwendina zanngeh ango zankoy bi dest xistiye j, ji ber strangotina bi kurd mecbr maye ar ku l hatiye dinyay terikandiye, bi v away xwendina zanngeh j bi av de ye! Destpka saln 1990, wek penaber ko bajar Edeney dike li w der xebata xwe ya huner berdewam dike.  

Bawer Can, yek ji avakar Koma Azad e ku di sala 1987an de li Drik hatiye avakirin. Li gor bilvkirina w, kom ji aliy w Turhan Yapitiran ku ew j ji Drik ye niha yek ji endam Koma Amed e ve hatiye avakirin. Koma Azad, pit avakirina Navenda anda Mezopotamyay (NCM), di sala 1991an de xebatn xwe di nava v saziya kurdan de berdewam kir. Di serdema ku Bawer Can di nava kom de b, di sala 1994an de kaseteke bi nav emal derxistin. 

Bawer Can, ji bihara 1996an ve wek penaberek siyas jiyana xwe li Almanyay berdewam dike. Ew her di nava xebata muzik strana kurdewar de ye. Ligel komeke xurt, bedar li ah, konser dawetan dike. Li Ewropay kaset CDyeke bi nav Vegeriya pk guhdarn kurd kir. Ji tevahiya strann di kaset de ne, klb kiand wek VCD derxist. Gotinn strann xwe bi giran ew dinivse muzka xwe j bixwe dike. 

Bawer Can zewic ye bi nav Serfiraz (13), Rozern (11) Guln (5) bav 3 zarokan e. Li bajar Bielefelda Almanyay em l qesidn ango deriy mala xwe ji me re vekir, em bn mvan w. Li ser jiyana hunera w, zehmetiyn ku dtiye, hunerpkanna li ewropay me pirs, Bawer Can bersivand. Carinan bi co pero, carinan bi gazindey dilikest

******

Zarokatiya hunermendan her bala min kiandiye her ji min re bye meraq. Tu di  malbateke awa de mezin by? Nzktdayna malbat li ser stran, kilam muzk awa b?

Ez li Drika iyay Maz bme. Me 7 bira xwikek heye heye. Nav era me Pran ye. Ez di malbatek wisa de bm ku destpk her digotin; Kur min lawo, muzk guneh e! Deng te xwe e, batir e ku tu azan bixwn. Here ji bo nimj bang bide. Ev xrek e mezine hem ji bo te, hem j ji bo me! Piran d bav min wiha digotin. Wek din j ji min re nedibn asteng. Kek min pitgir min b her dem. Ew bixwe j hunermend e. Di albma min a bi nav Vegeriya de, bi nav Zivistan min straneke w straye.

T bra te, cara yekem te li ku der stran got? Ango tu bi i away derket pber guhdaran?

awa bra min t ez stranan dibjim! Diya min dibje; Keng ziman te geriya te dest bi stranan kir! Li dibistan min her stran digotin. Rveberiya dibistan mamosteyn min her gaz min dikirin ku ez di ev ahiyn dibistan de derkevim ser sehn stranan pk bikim. Helbet strangotina min li dibistan tirkan, bi ziman tirk b. K diwrib bi kurd biaxive? car dev ji strandina kurd berde! Lewre j t bra min ku li dibistan min strann bi nav Karli Kayin Ormani 1 Mayis ku gotina wan j qedexe b, got. Li dawetan min dest bi strangotina bi kurd kir.

 

Wek em dizanin tu yek ji avakar Koma Azad ku ev kom niha j xebatn xwe li Stenbol di bin ban NCM de berdewam dike. Dixwazim tu hinek behsa pvajoya destpk bik. Koma Azad di nava ert irtn awa de hate avakirin. Kom ji end kesan pk dihat. Zehmetiyn w dem awa bn?

Ligel Turhan Yaptran me di sala 1996-1997 an de kom ava kir. W dem nav kom Grup zgr b. Pit ku nav koma me hinek belav b em d d li Kiziltepe, Mrdn, Diyarbekir, Mazdax, Wranar cihn din j hatin naskirin, di sala 1990 de me nav kom ji tirk wergerand kurd. Lewre j nav kom b Koma Azad. Me konsera xwe ya yekemn di sala 1990 de li bajar Mrsn, bi sazeke emanet ikest pk an. Ji hla abor de em di nava zehmetiyn giran de bn. Ligel ku bi hezaran kes bedar li konser ahiyn me dikirin, dsa j gelek caran di berka me de heq riya me tuneb. Pa koma me li gelek bajarn bi nav Eden, Tarss, Ceyhan, Iskendern, Antalya, zmir, Enqere, Stenbol, Denizli, Batman, Adiyaman konsern xwe pk kir. T bra min di wan konser dawetan de gelek caran hzn dewlet r diann ser me, amrn me yn muzk diikandin em dixistin binavan. Heta ku ez di nava kom de bm rewa me wiha b. Bawer im niha rew ji ber batir e ev zehmet nemane.

 

Bawer, ev 9-10 sal in ku tu li Ewropay jiyana xwe berdewam dik. Sedema hatina te ya Ewropay her ew ideta li ser huner hunermendiya te b gelo?

Bel rast e, ez ne ji bo kfa dil xwe hatim Ewropay. Km kes ji bo kf tn van welatan. Xasma ji gel kurd. Gelo k dixwaze 13 salan ji welat xwe, ji d bav xwe, ji malbata xwe dr bimne. Ev 13 sal bn ku min welat xwe malbata xwe nedtib! Bi qas 4 salan li Edene Mersin jiyam. Min nedikar biim cih ez l hatime din. Ev 9 sal in ku w bikeve sala dehan j li Ewropay me. Ango pit 13 salan, sala par min derfet mecal dt ku herim Kurdistan. Min v car j bi avn ser xwe Drik Diyarbekir dt. Li kurdistan li Tirkiy her i bernameya ku ez derketime, hema bibje hatime girtin binavkirin. Lewre j ji bmecaliy ez ro wek kober jiyana xwe li Ewropay berdewam dikim

 

Helbet zehmetiyn Ewropay j hene. L dsa j ez dixwazim ku tu behsa ferqa xebata di navbera welat ewropay de bik. Di war xebata hunermendiy de ern neyn li gor te i ne?

Ji aliy huner ve ez li Ewropay azad im. Bo nimne, di tu programan de ez li Ewropay nehatime binavkirin! Li v der nz 5 salan min mamostetiya muzk kir ji bo zarokan. Her wiha li tevahiya welatn Ewropay min konser dane, derketime ah dawetan. Xwez min bikaribya li welat xwe wiha bi hsan hunera xwe pk bianiya. L dsa j dil tim ber bi welat ve ye. Bawer im li van deran hest kmtir dibin. Di aliy huner de j wiha ye. Dibe ku madiyata mirovan li van deran xurt dibe, l mixabin ku manewiyat her die km dibe

 

Bawer Can heta niha mohra xwe li bin gelek xebatn huner daye. Ji bo xwendevanan dikar behsa wan xebatan bik? Her wek cd, kaset klp

Min Kaset-Cdya yekemn bi nav Vegeriya kir ji hem strann t de re video klp hatin kiandin. Wek VCD ew bne belavkirin. Kaset-CDya min a n bi nav Gulbn d di demeke nzk de derkeve. Ev album ji 19 strann gelr folklork hatiye p. Di v album de ji bo strana  Gulbn Silocan min video klbn n kiandine. W di demeke nz de ev xebatn min, di televizyonn kurdan de bne weandin.

 

Di war and huner de dixwazim tu hinek behsa rola apemeniya kurdan bik. 4-5 televizyonn esman yn kurdan hene. Her wiha hejmareke mezin j radyo, kovar rojname hene. T gotin ku di sektora medyaya kurd de hin kes zde derdikevin p, gelek kes j cih ji xwe re nabnin. Baweriya te di v war de i ye?

Li gor baweriya min apemeniya kurdan iqas zde be, hewqas bae. Ez j di w baweriy de me ku gelek kesn derdikevin televizyon radyoyn kurdan, cih ku l ne heq nakin. Gelek ji wan ro li ser keda me rnitine mixabin. Kesn ku di ert mercn dijwar de, gava ku ziman kurd, hebna kurdan, muzka kurd qedexe b li piyas tunebn. Di wan demn dijwar de me bi kurd muzk dikir me xwedt li kurdayetiy dikir. Dema me digot; Em kurd in, ziman kurd heye! Bij kurd Kurdistan! Wan kesan nediwrbn bigotana; Em kurd in! Ez ekere dibjim ev rastiyeke li ber avan e; di dema ku kurd qedexe b de, em hatin girtin, em sirgn bn, em hatin kencekirin. Ewn ku ro her roj di televizyoneke kurd de ne li ku bn i digotin? Ez bibjim li ku bn i digotin; Em tirk in! digotin. Mixabin gelek kes ro van saz dezgehn me bi kar tnin ku bi xwna ehdan hatine avakirin. Ew kesn ku ji ore kurdayetiy di dema xwe ya pwst de dr diketin, niha bne got ser savar. Ez keda xwe li wan kesan helal nakim!.. Her wiha ez dikarim li ser wan kesan gelek titn bidell bibjim. Heger careke din kurd b qedexekirin ew kesn han w careke din vegerin ser esl xwe! Dsa w bibjin Biz turkuz! (Em tirk in!). V gotina min ji br nekin!

 

Her die kesn ku ji xwe re dibjin em hunermend in zde dibe. L hejmareke ne km ji wan, ji asta hunermendiy dr in. Gelo zdebna hunermendan bi xwe re qels lawaziya huner j nayne?

Helbet tne! Zdebna hunermendan ji aliyek ve ba e, l aliy xerab dejenerasyon j p re p re belav dibe asta huner dikeve.

 

Bawer Can mal ava ji bo bersivdayna pirsan

Avatir!

 

salihkevirbiri@hotmail.com

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org