MEHMED UZUN NIFN N *
 
 
SALIH KEVIRBIR
 
 
 
 
 
Ne a bim 1998 b. Li Beyogluya Stenbol, li avahiya Rojnameya 'Azadiya Welat' ku li Kolana 'Ayhan ik b li me qesid b. Ji rojnamey 3-4; wek mvan j 2-3 kes amade bn. Temen me li dora 18-24 b. Bi dilek ge behsa serphatiya xwe ziman kurd dikir. Bi kurmanciyeke 'gewr' 'jdar' dixwest me bibe 'dwan'a serphat, kilam lawjeyn ber. Digot, 'Ji klaskn xwe hez bikin! Xwe ji Zargotina Kurd nedin al. Guh xwe bidin awazn dengbjan!..' Yekem car min Mehmed Uzun li w der dt. Tit ji civata w roj di bra min de ma, hviya w ya ji nifn n b. Hewl dida dixwest bide fmkirin ku 'mento' ya ziman kurd zarok nifn n ne. Her wiha carcaran bjeya 'nifa 90' bilv dikir, dan ziman ku ev nifa navbor d di 10-15 saln b de karn ku di 100 sal de nehatine kirin bike...
 
V dem di mejiy me de ekoleke ku her dem me bi anaz behsa w dikir heb: 'Ekola Swd'. Bi awayeke din ev ekol, 'Ekola Kurd' b. Behsa bi dehan navan dihate kirin ku bi salan e ji bo kurmanc, soran, hewram, kirmanck tdikoiyan. Me rojnameyeke xwer bi kurd derdixist. Li navenda Stenbol, car dib bi hefteyan li avahiya rojnamey gotieneke 'tirk' nediket guhn me! Ev helwestek b... Her tit bi ziman kurd b. Rabn, rnitin, xwarin, vexwarin, nirxandin, sohbet her tit bi kurd b. Em ji rojnamey derdiketin, ziman kurd 'pere' nedikir! Li saziyn kurdan ku ji bo geedana ziman, and hunera kurd hatibn vekirin, axaftin -by nepixandin- ji sed 70-80 bi ziman tirk b. Heyf e ku carcaran ziman kurd dib mijara gazin henekan j! sedem j, xwedgirav em gelek 'hik' 'tj' in ima ziman kurd li ser mirovan ferz dikin, ima carinan em j tevli nqan bi ziman tirk nabin?! Ji ber v yek, ji bil dewlet; ku bi dadgeh, girtin kotekiyn xwe dixwest me ji kar me bike, me bi 'rhevaln xwe' re j gelek caran tkona ziman kurd dida!.. Van agahiyan li ser Ekola Swd dibjim. Ji ber ku me 'xemxuriya kurd-kurdewar' hildab ser miln xwe, kurdaxfek, kurdnivsarek, kurdguhdarek, kurdbjerek li ku hebya delal ber dil me b. Madem wisa b, kesn di nava w ekol de bn bi salan b ku li 'Skandnavyaya Sar', ziman dayka me ge dikirin, delaln ber diln me bn! Helbet d yek ji wan j Mehmed Uzun bya...
 
Di sala 2000' de; di demsaln zivistan havn de, li Stockholma Swd gelek caran b qismet ku guh bidim dtin ramann w. Mvan Rehmetiy Mehmd Baks bm me li ser kitba w ya daw 'Serhildana Mala Eliy nis' kar dikir. Baks gelek nexwe b, lewra km caran be j hevaln w dihatin serdan. Kek Mehmed Uzun yek ji wan kesan b. Terka Baks nekirib! Di dema daw de nexweiy pit li Baks ikandib, l karesata mezin ew b ku, bi sedan 'heval' 'hogir' n w pita xwe dabn. i j dibe bila bibe, kesayet pozsyonn w yn siyas i dibin bila bibin, Baks 'heta tu bibj' kurd b, kurdewar b. Bi nrna min ev b sedem ku heta roja mirin j Mehmed Uzun ligel w ma. Ji end rojan carek dihat, titn ku me nivsandib dixwend, dtinn xwe bi me re parve dikir. Bi taybet ji ben ku t de kilamn dengbjan derbas dib, gelek hez dikir. Carinan di xwendina hinek bean de wek zarokan a dib, bi hevokan dilst. Ji xwe pa ji kitba navbor re pgotin j nivs ku li Stenbol ap b. (Serhildana Mala Eliy nis, Weann Welat, 2000).
 
Gelek car hat. Li Stenbol hema bje her cara dihat min bi awayek xwe digihand. Li civatan, li ahiyan, li imzekirinn pirtkan, li ser piyan be j me bi hev re sohbet dikir. Ji min re digot 'Nivskar Dengbjan'. P kfxwe dibm. Dema min j daxwaz kir ku li ser kitba min a li ser 'Karapet Xao' pgotin binivse, bi dilek ge pejirandib. Min j re kitb andib Stockholm. Di nava end rojan de pgotineke xwe herikbar nivsandib andib.
 
Ji min re bjin; 'Mehmed Uzun, bi i away ye di bra te de?' D bersiva min wiha be: 'Mirov ku ji ciwanan pir hez dike. nexasim ji ciwann ku bi kurd re radibin, bi kurd dinivsin bi kurd distrn!..' Titek din heye di dil xwe de nehelim. Bi qas hezkiriyn w hebn, kesn j nefret dikirin j hebn! Hesd ye an j titek din e nizanim l rast gelek civatan hatime ku rn gelek dijwar li ser Mehmed Uzun dikirin. Helbet rast gelek duryan j hatim ku li cem w 'heyran' 'qrban' bn, l li pey w hewl dldan gora w bikolin!
 
Me tim j hez kir. Qesta min ji bjeya 'me', 'nifn n' ye. Nifn n tu caran durt li Mehmed Uzun nekir. Li gor avdriya xwe dibjim; di nava rjeya kesn ku pirtkn Mehmed Uzun dikirin diopnin de, rjaya ciwanan, rajortirn rje ye. Ji mzekirinn pirtkn w, ji end semnern w yn li Diyarbekir Stenbol v yek dizanim. Her wiha ji hatina w ya daw bo Diyarbekir j ev yek zelal berbiav e. Ciwan nifn n, ro bi saya kesn wek Mehmed Uzun, zdetir ji zargotina xwe, ji dengbjan ji serphat klaskn kurd hez dikin. Ez bixwe hatina w ya bo Diyarbekir, wek 'Dawet zemawenda w ya duyem' dinirxnim. Govendeke gelek mezin li Diyarbekir li dar b ku sergovendn v govend ciwan nifn n bn!
 
Gelek balk e, yekem car e ku kurdan, di saxitiy de nirxek wisa mezin da nivskarek xwe... Bi hviya ku ji ro pve j, kurd nirxa van nirxan bizanibin...
 
Gotina daw; Mehmed Uzun bi xr hat mala xwe. Em nifn n opnern te ne...
 
 
* Di hejmara 13an a Kovara W y, ku bi awayeke smehane li Diyarbekir derdikeve de, hatiye weandin. Pa di sibata 2007-an de j di malpera Netkurd de, di quncik nivskr bi nav hevrtir de hate weandin. (s.k)
 
rojnameger@hotmail.com
 

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org