ÞÊRîN PERWER: BINGEHA HUNERA MIN DÛRBÛNA JI WELÊT E!
SALIHÊ
KEVIRBIRÎ, salihkevirbiri@hotmail.com
Þêrîn
Perwer; di sala 1959’an de li Qamiþloyê hatiye dinyayê. Di sala 1962’an
de malbata wê, li Bayrûdê bi cih û war bûye û xwandina xwe ya navendî li
wî bajarî pêk aniye. Di sala 1978’an de derdikeve Ewropayê. Xwendina xwe ya zanîngehê li Almanyayê li ‘Beþa Çenda
Gelan’ di bin navê ‘Etnolojiyê’ de kuta dike. Zimanên kurdî, erebî,
almanî, îngilîzî û fransî dizane. Piþtî sala 1984’an, li Amerîkayê
bi cih bû. Di sala 1983’an de zewicî. Dayika 3 zarokên bi navê Gulanzîn
(16 ), Lorîngermîn (12) û Tirêjfirat (7) e.
Li
Bonnê Þêrîxanê deriyê mala xwe ji me re vekir......
******
Beriya her tiþtî
dixwazim hîn bibim; Hunermend Þêrîn Perwer di malbateke çawa de mezin bû?
Di heyama zarokatiyeke çawa re derbas bû?
Ez
ji malbateke niþtimanperwer û zehmetkeþ têm. Zarokatiya min, ji welêt dûr,
li paytexta Lûbnan Beyrûdê derbas bû. Xwendina xwe ya destpêkê, ya navendî
û ya li Beyrûdê min bi zimanê Erebî û Ferensî derbas kir. Li gel vê yekê
jî min kurdiya xwe bi alîkariya malbata xwe û bi alîkariya Mamosteyê hêja
Dr. Kamiran Alî Bedir-Xan û Mamosteyê hêja Senator Ziya Þerefxan pêþ de
bir. Malbata min bi eslê xwe ji Cizîra Botan e. Demekê li Mêrdînê cîh
girtine û piþtre jî derbasî Lûbnanê bûne. Ji ber ku malbata min welatparêz
bû, ez jî ketime nav hestên welatparêziyê. Wê demê bavê min wekî
kadroyekê piþtgiriya Partiya Demokrat a Baþurê Mezin dikir. Lewre hêj di 12
saliya xwe de min xwe di nava kom û komeleyên çandî, hunerî û siyasî de dît.
Ez dikarim bibêjim min zarokatiya xwe wekî her zarokekî wê demê di nava
destengî û nedariyê re derbas kir.
Di wê serdemê de, di
warê awaz û sewta kurdewarî de çi nav û deng hebûn ku bandor li ser te dihîþtin?
Te herî zêde guhê xwe dida kî/kê? Bi gotineke din Þêrîn Perwer, hêz û
handana xwe ji çi û ji kê girtiye?
Beriya her tiþtî min hêza hunerî her û her ji dayîka xwe werdigirt û hê jî werdigirim. Dengê dayika min gelek bi min xweþ dihat. Ji ber ku em malbateke oldar bûn, dayika min nekarî vê hunera xwe derxe pêþ. Radyoya Kurdistanê li Baþurê Mezin, Beþa Kurdî ya Dengê Ezgêya Bexa di warê pêþketina hunera min de xwedî cihên taybet û girîng in. Her wiha dengbêjên herêmê yên bi navê Hingo, Mirado (Miradê Kinê ango Miradko), Þikriyê Fafî û Xidirê Omerî jî bandoreke mezin li ser min kirine.
Dûrbûna ji welêt ango miþextîbûn, li ser te û hunera te bandoreke çawa
aniye pê?Di vî warî de dîtin û ramanên te çi ne?
Bêguman, bingeha awaz û hunera min li
ser dûrbûna ji welêt, êþ û janên dûrketina ji wargeha bav û kalan heþîn
bûye û þax daye. Parçebûna malbatî ji êl û êþîrên xwe, li ser min
tesîreke mezin pêk anî. Bavê min û bapîrê min hin di serdema Serhildana
Þêx Saîdê Pîranî de ketine ber bayê zilma Roma Reþ. Lewre jî her
reviyan. Ev rewþa giþtî ya niþtiman û bi taybetî jî rewþa koçberiya
malbata min bandoreke mezin li ser hest û hunera min çêkir.
Þêrînxan, her çiqas pirseke
klasîk be jî dixwazim bipirsim; Yekem car hûn bi çi rengî û li ku derê
derketin pêþberî hunerhezan? Konsantre û hestên ku ew roj li we peyda bûn,
çawa bû...?
Di sala 1972’yan de min cara yekem di
Newrozeke ku malbata min û çend dost û niþtimanperwerên kurd ên li Beyrûdê
pêk anîbûn, min rola sereke gerand û ew cara yekê bû ku ez bi deng û bi
hunera xwe derketim pêþberî hunerdostan. Di destpêkê de, ez gelek nîgeran
bûm û heyecaneke mezin li min peyda bûbû. Lê piþtî ku me bernameya xwe pêþkêþ
kir, piþtgiriyeke gelek germ li me hate kirin. Vê yekê jî hezeke mezin da
min û ji wê rojê heta îro di qada hunerî de xebata xwe bi vê hesta germ
dikim.
Stran, awaz û muzîk ji bo te têne
çi wateye?
Stran, awaz û muzîk, hestên min ên
derûnî ne. Ji bo min ev her sê
hevokên pîroz tên wateya viyan û baweriyê.
Roj çêbû ku te got: “Nalet
were li vî karî, ezê dev jê berdim…!”
Ne xêr! ez gelek ji karê xwe bawer im.
Ne bawer im jî ku tu carî ji vê yekê poþman bibim.
Tu heta niha bi çi berheman
derketî pêþiya kurdîguhdaran?
Min heta niha 6 kaset derxistine.Di
sala 1987’an de li gel hunermendeke kurddost ê Emerîkî bi navê Dany Tate
û Huner Bextiyar re me pilaq (sêlik) çêkir û me ew diyarî kir ji bo zarokên
kurdan. Di festîvaleke navneteweyî ku li New Yorka Emerikayê pêk hat de, me
Xeleta Duwem wergirt. Ez li wir bi klîbeke bi navê ‘Kaniya Dilan’ beþdar
bûm ku di sala 1987’an de çebû.
Di
sala 1972’yan de li Sînema Rivolî ya Beyrûdê min dest bi berhemdana xwe ya
evilî kir. Ji sala 1976’an heta sala 1977’an li Emmana peytexta Urdunê min
di nava komeleya Selahedîn Eyûbî da xebata xwe ya hunerî pêþ de bir. Di
sala 1978’an de hatime Almanyayê û li raserî Ewropayê geriyam. Di sala
1984’an de çûm Emerîka û Awustralyayê. Sedema bicihbûna min a li Emerîkayê
ne karê min ê hunerî bû. Ji ber ku malbata min û zarokên min li wê derê
bûn.
Awazperwer
û kurdîhez we bi awaz û dengê we yê kurdewar dinasin. Lê aliyekî we heye
ku kêm kes pê agahdar in, ew jî wênesazî û xêzkariya we ye. Diyar e ku
reng, qelem û firçeya we ji awaz û melodiyên muzîka we ne kêmtir e. Çi bû
sedem ku we dest avêt vî karî?
Ez
wekî Þêrîn Perwer deng û rengê dinya xwe nikarim ji hev cuda bikim. Bi hev
re rengvedan û dengvedana dinya min e. Min hesta xwe ya derûnî, wîjdanî,
bawerî, hevî û evîn carinan bideng, carinan bi awaz, carinan jî bi reng û
nîgar daye der. Ev her du dîmen temamkarên hev in. Hêz û bedewiyê diden
hev.
Ji
bo pêþerojê plan û projeyên we çi ne?
Ez
niha bo demeke nêzîk xebatê dikim ku CD’ya xwe ya nû derxim. Ji bo pêþerojê
jî bêguman hinek karên ku min ji bo xwe destnîþan kirine, ji aliyê muzîk
û nîgarkêþî de jî hene. Her wisa di qada siyasî de jî li þevên ku kurdên
penaber li derveyî welêt çêdikin jî ezê hewl bidim ku beþdarî bikim
Zor spas ji bo bersîvdayîna
pirsan Þêrînxan….
Spasdarî
ji hêla min.......