anmeldung

Bersiveke mecbûrî û pîrozbahî!..

Sedat YURTDAŞ

Di 11 Pûşper 2005an de di pêveka rojnameya Ülkede Özgür Gündem, “Ek Gündem”ê de nivîsareke Adîl Zozanî ya bi navê “Nameyek vekirî ji PEN’a Navnetewî re” - her çiqas têkiliya naveroka nameyê bi PEN a Navneteweyî tunne be jî - weşîya.

Nivîs ne rasterast lê bi awayekî sergirtî, mîna ku li ser navê hemû nivîskarên “Bakûrî” hatibe nivîsandin; întibayeke welê dide. Ev teqla “Bakurî” di nivîsarê de çar caran derbas dibe. Lewra pêwîst e, ku di serî de binîvîsim, ev name/nivîsar nerînên min, hizirînên min û helwesta min bixwe nayine zimên. Bi vegotineke din xwediyê nivîsarê min temsîl nake. Bawer dikim ne min bi tenê, gelek nivîskarên din yên Bakurî jî temsîl nake. Ji ber vê yekê jî nivîsar û teqla di nava nivîsarê de, heyf mixabin, ne “adîl”e.

Li gorî xwediyê nameyê “ew”; “…hem dixwazin li ast û nirxên gerdûnî hîn bibin, hem jî dixwazin nirxên xwe tevlî asta navnetewî bikin.”

Baş e, dema mirov ji meselê ne haydar be, ev vegotin gelek xweş tê guhên mirov. Lê Emrîka carekê hatiye keşifkirin(!) û di ser re jî sedsalan derbas bûne. Ast û nirx vekirî ne. Tiştek di tarîyê de tune ye. Dema mirovek an saziyek bixwaze bibe endamê cihekî, pêwîst e ku li gorî rê û rêbazên wê derê/ wê saziyê gav bavêje.

Belê PEN a Kurd a Amedê an bi navê wê yê fermî “Kürt-PEN Yazarlar Derneği” dema hate damezrandin bi kêmasiyên gelek mezin hate damezrandin. Di wê kêmasiye de mîna heman damezrîneran pahra min bi xwe jî têda heye.

Kêmasî çi bûn?

1. Me beriya damezrandina Komaleyê, haya PENa Navneteweyî jê pê nexist.

2. Beriya damezrandinê, me PEN a Kurd jî – di pey re bû navend – bi berfirehî agahdar nekir. Me qîma xwe bi gotinên nûnera hatî anî.

3. Hevalê me yê berpirsiyarê yekemîn ji hêlekê de hem ji çapemeniyê hem jî ji PEN a Kurd re, bi armanca damezrandina “şaxekê” dipeyivî/peyîvî bû hem jî di amadekariya serlêdana komaleyeke bi serê xwe bi me re didomand.

4. Me – PEN a Navneteweyî ya ku xwe mîna malbatekê dibîne û dilive- şaxa wan ya Tirkîyê jî ji damezrandina komaleyê hayedar nekir.

5. Heye ku hevalên me yên Navenda PENa KURD jî wekî me destûr dayina komaleyê bi îhtîmal nedidîtin.

6. Di pêy damezrandinê re Serokê me beriya PENa KURD rasterast bi daxûyanîyekê re serî li PENa Navneteweyî xist. Mîna ku em PENa KURD bi tiştekî nehesibînin!

Hinek kêmanî hene, ku nayên duristkirin. Jê veger jî nabe. Lê ji gelekên wan mirov dikare vegere. Helwesta hemdemî jî ev e.

Em li ser navê “PEN” ê bibûn gasip, me bê destûr nav li xwe kiribû. Ger bixwasta, ku hîn jî bixwazin dikarin di demeke gelek kurt de, di yek celseyê de, biryara qedexebûnê bigirin. Lewra gasip bûn li me, li nivîskaran, li hukuknasan; li mazlûman nakeve.

Me dikaribû ev pirsgirêk çareser bikira û me xebata xwe bi hevre bidomanda. Ger armanc bi rastî jî bi ziman û çanda xwe “afirandin” bûya, pêwîst bû em li pirsgirêkên şiklî neherikiyana. Gelo hevalên me yê Navenda PENa KURD kî ne? Xebatên wan ji bo kê ne?

Lewra me dikaribû, em navê xwe vegûherin, bikin tişteke din. Ji bo me pêwîstî ne nav lê beriya nav “sazîyek” bi rêk û pêk, bi nav û nasname, bi xebat û bi dilsozîyê hebû. Ya na “PEN” ê bi serê xwe gulik û rêşî bi me ve nedikirin/nekir jî!

Lewra di dema serokatiya min de, me di rêvebiriyê de, bi yekdengî – beyî mûxalefet – biryara kongereya awarte wergirt. Lê di kongreyê de me hew dît, ku du hevalkên me yên xwediyên îmzeyan di lîsteya nû de cih girtine û gelek hevalên ku me bi rêya telefonê îcazeta wan girtibû, yan rengê dengê xwe gûherîn yan jî nehatin salonê.

PENa KURD a li Amedê, hîn jî nikare bi navê xwe daxûyanîyekê jî bide. Nasnameyekê amade bike. Kovarekê derbixe!..

Gelo ma mafê me bi tenê heye? Mafê sazîyeke têkoşer, bi emrê xwe dora sed salî û li sed welatî li sed û sîh sazîyê de sazûmankirî, bê maf e?! Mêzîna edalata me ev e!..

Min roja kongreyê tiştên ku pêwîst bûn yek bi yek anîn zimên. Lewra li ser nasekinim. Lê hinek tiştên din hene.

Di nivîsarê de, Birêz Zozanî bi awayekî biçûkdîtî, bi awayekî psikolojiya mirovên sipî, navên fermî, “Navenda PENa KURD” nabêje, di dêleva wê de dibêje, PEN’a Kurd a Penaber”. Bêşik ev ne ji nezanînê yê. Bi ya min, qe nebe, ji bo vê meseleyê leborînxwestinek deynê wî ye.

Di dawîya nameyê de hîn zimanekî giran bi kar tîne. Mîna; “Li mizgeftê misilman li dêrê xiristiyanî ne helwesta nivîskariyê ye. Mirovên xwenas an tif nakin an jî dema tif kirin tifa xwe naalîsin.” Van gotinên ku qet û qet li nivîskaran nakeve, wê çawa bête şirove kirin?

Birêz Zozanî û hevalên wî yên xwedî destnîşan, mîna heya nûha dibêjin “Me çêkiribû!..”

Na! Nabe! Bi ya min, ji ber gelek sedeman nabe. Hem “çar parçe bûn”, hem asta Başûr, hem jî ji ber keda hevalên “penaber” ên donzdeh - sêzdeh salan û hem jî ji ber “kamilbûna sazbûyînê” nabe.

Lê xwediyê nivîsarê û xwedîyê îmzeya “Charter”a PEN ê, mîna ku di kongreya awarte de hate bilêv kirin “têdikoşin!”.

Bi ya min ev tekoşîn, li cihekî xelet, di demeke xelet û bi nîyeteke xelet tê kirin. Û ev xeletiyana, çawa heya nûha xisar daye Niviskarên Bakurî, Amed û pênûsê, wê ji vira şûnde jî bide hemû nivîskarên Kurd. Mîna yextiyarên me dibêjin; em nemirin em ê bibinîn!.. Hey em tev bi hev re namirin!..

Di encamê de hevalên ku Charther îmze kirine, dikarin xwe bipesnînin, dikarin recûyê ji xwe bikin, lewra ez wan ji ber vê yekê pîroz dikim ku saziyek mîna PEN a Navneteweyî ku Kurd bi her awayî “wekhev”ên ziman û wêjeya dinyayê têne qebûlkirin, bi destê xwe dikin/kirin qada nakokî û şerên Kurdan.

Bila bête zanîn ku hemû berpirsiyarî li milê hevalên xwediyê îmzeyên bê wext û ne rewa ye.

14 Pûşper 2005

syurtdas@yahoo.com

çapkirin