Bersivek û rastî 

Sedat Yurtdaş

Nivîsek Edip Polat ya bi sernivîsa “Careke Din Di Derheqa Rastiya Pena Kurd De” di 27.06.2006’an de malpera Netkurdê de hate weşan. Di wê nivîsê de, Edip Polat qala tekiliyên Komeleya Nivîskarên Kurd ya Amedê û Navenda PENa Kurd dike. Heye ku tu ne hewce be mirov tiştekê binivîse. Lê dema neyê nivisandin wê hinek di quncikê xwe de bibêjin gelo min çi tofan derxist ku kesek nikare bersiva min jî bide.

Lê di nivîsa xwe de, navê Navenda PENa Kurd hil nade, camêr di şûnê de dibejê “Kurd-Pena Elmanya”. Kiyê çi bêje? Mirov dikare her mafî bi hesûdî bikar bîne!

Bi rastî ev pirsgirêk ji bo min û bawer dikim ji bo gelek nivîskarên din jî pirsgirêkek dûr, dirêj û nexweş e. Heya ku mecbûrî nebim bi rastî naxwazim yek hevokekê jî li ser binivîsim. Lê di nivîsê de gelek çewtî bi konevanî cih girtiye. Lewra, divê ji bo agahdariyê ez berê cih bidim axaftina xwe ya Kongreya Awarte ya Pena Kurd a Amedê. Kongreya ku me hemû rêvebiran bi yek dengî biryara gûherandina navê “PEN” ê kiribû lê di roja Kongreyê du heval hem ji gotina xwe vegeriyan hem jî di desteya rêbvebiriya nû de cih girtin.

“Nivîskarên Birêz… Hûn tev bi xêr xweşî hatin Kongreya Awarte ya PENa-KURD, Komaleya Nivîskarên Kurd.

Belê. Di navê me de hîn peyvika “PEN”ê heye, lê hêvî dikim em ê di pêy vê kongreyê re navê ‘PEN’ê, ji nava xwe derxin û ger hebe li gorî pêşnîyarî û dengên hevalan em naveke din û nû bipêjirînin û bi wî navî xebatên xwe bidomînin.

Lewra pewîstîya me, berîya her tiştî ne naveke naskirî ye. Berîya her tiştî pêwîstîya me bi yekîtîyêkê, bi komaleyekê, bi sazîyekê, bi xabetek rêk û pêk heye.”

Lê hevalên me, çawa ku di gelek pirsgirêkan de teng û bi mentaliteyek çewt dinêrin, li Komeleyê jî, li Kongreyê jî û li nivîskaran jî welê nerîn. Ji ber wê yekê jî xala yekemîn ya girîng a bernamê bi dengan re hate red kirin.

Raste em berê ne gasip bûn. Lê bi ya min, di pêy Kongrê re kesên di nav de israr kirin ew êdî bûne gasib. Lewra du şertê gasbê hene. Yek zor e, yê duduya jî tiştek ji kesek an cihekê bêyî razîbûn girtin e. Me nav bi nezanî girti bû, lê di pêy Kongreyê re bê şik şertê zorê êdî qewûmî. Reng ji nezanî gûherî gasibiyê.

Bila, Birêz Polat lingê xwe navêje paş tûma! Ez ji wê rojê û şûnde, tu carî bi nivîskarî neçûme Komelaya Nivîskaran ya Amedê. Tu têkiliyên min bi wê re çênebû. Ji bo mijarek nîqaşê çênebe jî, min ji Komeleyê îstifa nekir. Lê min hemû têkilîyên xwe cemidand, birrî. Baş dizane ku min e-mail “spam” kirin!

Ez ne kesên ku berê îmzayên xwe dan û lê xwedî derneketin, ne jî kesên ku di malên xwe de vezeliyabûn, hineka çûn bi çepelên wan girtin û anîn kirine nizanim çi, qal nakim! 

Lê bila tev Edip Polat, kesên ku navê bê destûr di pêy ewqas nîqaş û zelaliyê re, xwestin li xwe bihêlin û hîn mîna gasiba li xwe dihêlin, fedî bikin!

Bila kesên ku nivîskarên dilsoz ji hev belav kirin, fedîbikin!

Bila kesê ku bêyî kamilbûn xwestin bibin serek, fedî bikin!

Bila kesên ku navê Amedê ji ber vê yekê ji qîmet de xistin, fedî bikin!

Bila kesên ji xwe razî, kesên ku her gav xwe di rengê siya xwe ya êvarê de xwe dibînin, fedî bikin!

Ez duhî jî Kurdek û însanek bûm û îro jî Kurdek û însanek im. Lewra di her firsendê de ezê ji bo gelê xwe, bi qasê ku pênûsa min dest bide, bi qasî ku zimanê min bigere ez ê bi serbilindî, xwe, bajarê xwe, gelê xwe, pênûsa xwe û Navenda PENa KURD temsîl bikim. Ev ji bo min rûmetek bilind e.

Dîroka şexsa jî heye. Ev dîrok bi çilfisî av nabe. Bi devavêtinan qilêr nabe. Berbiçav e.

Ji bo pirsgirêk hinek din bête fêhm kirin, divê ez cih bidim beşek sernivîsa xwe ya bi navê “Bersivek mecbûrî û pîrozbahî” yê.

Di nivîsê de min li ser nivîsara Adîl Zozanî, ku di 11 Pûşper 2005an de di pêveka rojnameya Ülkede Özgür Gündem û li ser înternetê de, di Azadiya Welat de hate weşan, nivîsand.

“…Li gorî xwediyê nameyê “ew”; “…hem dixwazin li ast û nirxên gerdûnî hîn bibin, hem jî dixwazin nirxên xwe tevlî asta navnetewî bikin.”

Baş e, dema mirov ji meselê ne haydar be, ev vegotin gelek xweş tê guhên mirov. Lê Emrîka carekê hatiye keşif kirin(!) û di ser re jî sedsalan derbas bûne. Ast û nirx vekirî ne. Tiştek di tarîyê de tune ye. Dema mirovek an saziyek bixwaze bibe endamê cihekî, pêwîst e ku li gorî rê û rêbazên wê derê/ wê saziyê gav bavêje.

Belê PEN a Kurd a Amedê an bi navê wê yê fermî “Kürt-PEN Yazarlar Derneği” dema hate damezrandin bi kêmasiyên gelek mezin hate damezrandin.

Di wê kêmasiye de mîna heman damezrîneran pahra min bi xwe jî têda heye. Kêmasî çi bûn?

1. Me beriya damezrandina Komaleyê, haya PENa Navneteweyî jê pê nexist.

2. Beriya damezrandinê, me PEN a Kurd jî – di pey re bû navend – bi berfirehî agahdar nekir. Me qîma xwe bi gotinên nûnera hatî anî.

3. Hevalê me yê berpirsiyarê yekemîn ji hêlekê de hem ji çapemeniyê hem jî ji PEN a Kurd re, bi armanca damezrandina “şaxekê” dipeyivî/peyîvî bû hem jî di amadekariya serlêdana komaleyeke bi serê xwe bi me re didomand. 

4. Me – PEN a Navneteweyî ya ku xwe mîna malbatekê dibîne û dilive- şaxa wan ya Tirkîyê jî ji damezrandina komaleyê hayedar nekir.

5. Heye ku hevalên me yên Navenda PENa KURD jî wekî me destûr dayina komaleyê bi îhtîmal nedidîtin.

6. Di pêy damezrandinê re Serokê me beriya PENa KURD rasterast bi daxûyanîyekê re serî li PENa Navneteweyî xist. Mîna ku em PENa KURD bi tiştekî nehesibînin!

Hinek kêmanî hene, ku nayên duristkirin. Jê veger jî nabe. Lê ji gelekên wan mirov dikare vegere. Helwesta hemdemî jî ev e.

Em li ser navê “PEN” ê bibûn gasip, me bê destûr nav li xwe kiribû. Ger bixwasta, ku hîn jî bixwazin dikarin di demeke gelek kurt de, di yek celseyê de, biryara qedexebûnê bigirin. Lewra gasip bûn li me, li nivîskaran, li hukuknasan; li mazlûman nakeve.

Me dikaribû ev pirsgirêk çareser bikira û me xebata xwe bi hevre bidomanda. Ger armanc bi rastî jî bi ziman û çanda xwe “afirandin” bûya, pêwîst bû em li pirsgirêkên şiklî nexerikiyana. Gelo hevalên me yê Navenda PENa KURD kî ne? Xebatên wan ji bo kê ne?

Lewra me dikaribû, em navê xwe vegûherin, bikin tişteke din. Ji bo me pêwîstî ne nav lê beriya nav “sazîyek” bi rêk û pêk, bi nav û nasname, bi xebat û bi dilsozîyê hebû. Ya na “PEN” ê bi serê xwe gulik û rêşî bi me ve nedikirin/nekir jî!

Lewra di dema serokatiya min de, me di rêvebiriyê de, bi yekdengî  – beyî mûxalefet – biryara kongereya awarte wergirt. Lê di kongreyê de me hew dît, ku du hevalkên me yên xwediyên îmzeyan di lîsteya nû de cih girtine û gelek hevalên ku me bi rêya telefonê îcazeta wan girtibû, yan rengê dengê xwe gûherîn yan jî nehatin salonê.

PENa KURD a li Amedê, hîn jî nikare bi navê xwe daxûyanîyekê jî bide. Nasnameyekê amade bike. Kovarekê derbixe!..

Gelo ma mafê me bi tenê heye? Mafê sazîyeke têkoşer, bi emrê xwe dora sed salî û li sed welatî li sed û sîh sazîyê de sazûmankirî, bê maf e?! Mêzîna edalata me ev e!..”

Ev nivîs di malpera Navenda PENa KURD de di beşa “Gotarên Nivîskaran “ de ye.

Ji ber van rastiya mirov dikare bi hêsanî bibêje ku hem bila kes xwe mazlûm nîşan nede, hem jî bila kêmfahmiya xwe li ser navê Gelê Kurd nedin nivisandin.

Çil mîlyon Kurd ne kêm in. Yê ku li ser navê wan kêm dilivin, bi rêya rêxneyên bê ciddîyet, bê rêya xelatên ne xelat, û gasibin ew kêm in! Pêşiya bele sebep ne gotine, qûn bi paçan gir nabin!..

Ez ê careke din vegerim ser nivîsa xwe ya bi navê “Bersivek Mecbûrî û Pîrozbahî” yê.

“…Di nivîsarê de, Birêz Zozanî bi awayekî biçûkdîtî, bi awayekî psikolojiya mirovên sipî, navên fermî, “Navenda PENa KURD” nabêje, di dêleva wê de dibêje, PEN’a Kurd a Penaber”. Bêşik ev ne ji nezanînê ye. Bi ya min, qe nebe, ji bo vê meseleyê leborînxwestinek deynê wî ye.

Di dawîya nameyê de hîn zimanekî giran bi kar tîne. Mîna; “Li mizgeftê misilman li dêrê xiristiyanî ne helwesta nivîskariyê ye. Mirovên xwenas an tif nakin an jî dema tif kirin tifa xwe naalîsin.” Van gotinên ku qet û qet li nivîskaran nakeve, wê çawa bête şirove kirin?

Birêz Zozanî û hevalên wî yên xwedî destnîşan, mîna heya nûha dibêjin

“Me çêkir û bû!..”

Na! Nabe! Bi ya min, ji ber gelek sedeman nabe. Hem “çar parçe bûn”, hem asta Başûr, hem jî ji ber keda hevalên “penaber” ên donzdeh - sêzdeh salan û hem jî ji ber “kamilbûna sazbûyînê” nabe. 

Lê xwediyê nivîsarê û xwedîyê îmzeya “Charter”a PEN ê, mîna ku di kongreya awarte de hate bilêv kirin “têdikoşin!”.

Bi ya min ev tekoşîn, li cihekî xelet, di demeke xelet û bi nîyeteke xelet tê kirin. Û ev xeletiyana, çawa heya nûha xisar daye Niviskarên Bakurî, Amed û pênûsê, wê ji vira şûnde jî bide hemû nivîskarên Kurd. Mîna yextiyarên me dibêjin; em nemirin em ê bibinîn!.. Hey em tev bi hev re namirin!..

Di encamê de hevalên ku Charther îmze kirine, dikarin xwe bipesnînin, dikarin recûyê ji xwe bikin, lewra ez wan ji ber vê yekê pîroz dikim ku saziyek mîna PEN a Navneteweyî ku Kurd bi her awayî “wekhev”ên ziman û wêjeya dinyayê têne qebûlkirin, bi destê xwe dikin/kirin qada nakokî û şerên Kurdan.

Bila bête zanîn ku hemû berpirsiyarî li milê hevalên xwediyê îmzeyên bê wext û ne rewa ye.”

Bila Edip Polat bi xwe kêf bike, ku di qadek navneteweyî de, qada ku Kurd li wê rê bi her awayî wekhevin, bi hewlek vikî vala li ber nivîskarên Kurd bû tekoşerek aloziyê! Bila hinê li destê xwe ke! 04.07.2006

                                                                  Sedat Yurtdaş

                                                        Endamê Navenda PENa Kurd

                                                        Berpirsiyarê Komîteya Aşitiyê  

çapkirin