Gerrnek li Kurdistana Azad

 

Sedat YURTDA

Di py dawbna Konferansa Amed ya bi nav Pirrengya and, ez j tevl andeya PEN a Kurd ve me Kurdistana Bar. Gerra me heft ev heft rojan ajot.

25 Adar de Konferansa Amed li ser Pirrengiya and bi daw b em 26 Adar derketin r Dema em gihtin Duhoka Rengna ku nav xwe li gor hinek avkahnyan ji du hkan li gor hinek avkanyn din ji du mistn genim hatiye, saet dora yanzdehan b.

Hevaln me saetek ber gihtibn Otla em li man. Em j bi wan re derketibn r. L heval me y ajovan ereba em li siwar bbn, ji endamn Yektya Nivskarn Duhok Kak Miheme ber bi xelet ket ryek, di pey re me xwest em tkevin rya rast, l di w kly de erebeyek bi zirx ya Amerkan p li me birr em bi qas bst bst pnc xulekan di cih xwe de mecbr sekinn. Di w navber de bawer dikim dora penc tirr ketin r berve Dihok, l me dure bawer kir ku ew berve Musil ve kiyan.

Bi dawbna tiran re em j ketin r me da py wan. L erebeya bi zirx a dawya konvoy, ku di her du alyan de du projektorn w y zde bi ewq pketbn, nedihit em nzk li wan bikin. Her cara ku me hewl dida xwe, em nzk wan bikin, projektorek di navna herdu projektorn din de yeka din pdixistin aret didan me ku em bi nde biminn. Ne henek b. Em j bi nde diman. Di w navber de, li alyek hestn me y ept bilind dibn, l li alyek j bi hebna wan ya ji 1991an virve Kurdn Bar pya xwe dtibn; hatibn ser xwe. Em di nava he xwe de, di nava herdu rast astengya rewtya xwe de din dihatin.

Camran em li Duhok, di Otla Jiyan de kirin mvan. Ji ber ku hn etlane b, em w ev gelek rehet nivistn. Sibeh em bi kfa xwe rabn. Me xwirnya xwe kir hd hd li erbeyn benda me sekinbn siwar bn em derketin r. Bi qas deh panzdeh xulekan em di nava bajr re n di py re em derketin dervey bajr erebeyn me ber xwe dan yayn Bakur Rojhelat. Her ku em berve bilindahyan hilkiyan.

 

 

Lale

Ez du hevalan w roj heya vegera otl di erebeya Kak Fehm de bn.

Dema em di nava Duhok re derdiketin devrey bajr, min bala xwe da ryan, avahyn li ber ryan, kesn li r an peyaryan, dikanan, dikandaran, bikiran, ajovan, erebe,  tax kolan derdora bajr maln ku ji min ve xwya dibn. Heman dmen min di ser xwe de dibir dian li gor hizirna xwe rove dikir.

Ez 1993an de j bm Kurdistana Bar. Hnga gelek pirsgirkn giran kman li ber avan bn. Berya her tit hem r, i n nava bajr i n derva kert krt bn. Hejmara erebeyan gelek km bn. Trafk, cil bergn pmergeyan, niqteyn kontrolan, bi tevah xiraptir dixya. en ajovann texsyan ji me re, bi hesretek gotibn, Di dema Saddam de qe nebe nan heb! Hngya di ert zorde bn ku heye ku gelekn wan ji an azad y destn xwe dirj nan bikirina.

Ekere b ku d nan heb. Pirsgirka nan nemab. Ne bi ten nan, xarin vexvarin, cil berg nanak din gelek erebe hebn. Li gor mazvan kesn wek din j, hima bibjin di her mal de erebeyak heb. Di gelek malan de j heya s erebeyan hebn. Bel erebeyan wan ne ji dest yekemn bn, l hemya karn xwe bi hsan p didtin. Ya xerab pirsgirka trafk b. Hem ne bi ten li bajarek li hem bajaran ev pirsgirk ji Yn ser b.

L bi qas s sal ber herdu hukumetn deveran biryar standibn ku d nedihitin erbey modela wan di bin 2000 de tkevin welt. Lewra bihay erebeyan j bi qas hezar dolar zde bb.

L pirbna erebeyan zindtyek mezin dida bajar ryn navan bajaran. Erebe hima ser gav di ryn asfata beton re din dihatin. Depoyek benzn bi yek-yek nv dolar b. Ji av erzantir! V tabloya titek din j dida xwya kirin, ku di dema Saddam de qe nebe Kurdn reben bi rast j ji hem heynan, l her zde j petrol bpar hatibn hitin.

Dema em gihtin Lale, saet dora 10:30an b. Lale mna di nava di giran de mna gundek mezin, di nava ronahyek mstk de b. Roj ewlek cda dida gund. L gundek bi avahyn xwe y proz, ji kevirn sip eby. Avahyek prozahya xwe di xwe de bi ser xwe di reng  Birz Pr Xidir em pwaz kirin. Di na ciln xwe y evek ber, di na cilln xwe y taxim de ciln zd y bab baprn li xwe kirib. Bi ryek ge bi agahdaryn berfireh j ime re rehber kir.

Li gor agahdaryk Pr Xidir: Li Lale xenc mezel x Ad, y Biray w, ku ji wan re Xas Babek dihate gotin, sed est xan heb. Nuha di gunde x Tahsn, mitbex malbata w Bav aw heb. Ber cvata ruhan j heb ye. L nuha her kes li cihn xwe nin, di demn cejnan de t.

Du cejnn zdyan hene. Cejnan il Havn Cejna Cemal. Cejna il havn ji 31 Trmeh heya 10 Tebax, Cejna Cemal ji 6  Puper heya 13 Puper ye. Di Cejna il il  rojan roc t girtin. Rocya wan ya slama diibe hev du. Ew j di w dem ji dest sibeh heya roj dere ava titek ne vedixwin ne j dixwin. Di dawya il de j cejn destp dike. Di cejnan de nifusa Lale derd,ikeve dora 30-40 hezr. Di her avahy de 4-5 malbat dimnin. Xenc w j her bin darek dibe na malbetek. Ekereye ku il nav xwe daye sofyn netewn din j. Lewra bi tirk t gotin ile.

Pr Xidir ber em birin dyar Lale, me ji w r ji jorda li hem gund mzekir. Di daketin de ber em hatin ber Kahnya Sip. Kahnya sip, li gor bawerya wan k j s gum av vexwe paqij dibe. Kahn di cihek mna tirb de, sergirt de diz. Me j j s gum av vexwar!.

Li ber w kahny li derve du kahnyn din j li bal hev hebn. Avn wan j xwe dizyan. Nav yek Kahnya Kurikan y din re j Kahnya Keikan b. Li gor agahdaryn hate dayn di Kahnya Kurikan de Kur li du bav paqij dib. Di Kahnya Keikan de j, pwst b ku her sal di meha Avrl de kean carejk bi ava w kahny mast heyvan bikira nan p bipja.

R de me yek rh dirj, ser bi kum bi ciln sip dt. Gotin em j re dibjin Bav aw w hem jyana xwe daye ola xwe. Dema em berve mabeta wann li mil ep avahyek heb. J re digotin Ska Marfet Kesn datnin w r. Ji xwe ew ji mirin bi ten dibjin Kiras Ghern

Di ber dery mabeta wan de, li aly mil ep ikl marek re hatib kirin. Li gor bawerya wan mar proz b. Prozya xwe, hem ji dema Ketya Nuh de xetimandina qulikek girtye hem zindyn kety j xelisandiye hem j ji berk u nana hekmy ye. Lewra mar, nana Bav Taws dihesibnin. T de qewet hz dibnin. 

zd p li sivdr nakin. Gelekn wan ma dikin. Lewra me j di ser re gav kir. Ketin nava mabet, nez der de kahnyek ser girt heb. Gotin em j av vexnaxwin ji berk u di v kahny de Ezral krika xwe dio! Li gor bawerya wan Ezral dema li jre nav w Nasirdna dema derdikeve ezmana nav w dibe Ezral.

Di hundur mabed de Sindurik a x Ad heb bi caw n, re sor pandb. Kesn ten serldana w s caran li dor do dibin di py re bi caw girkek dikin xwestekeka xwe di dil xwe de digrin.

Di zdyan de zeytun j ava zeyt j proz tte qeblkirin. Lewra, hem itayn di nava mabed de bi ava zeyt diewtin. ^Ber v yeka j li hundur cihek mna ikeft heye li w r bi dehan kupn zeyt y sedan salan hebn. Li w r j pya nyatan heb. Kesn serldan avn xwe digirtin ew p diavtin kevrek bi qas s metreyan ji erd bilind, girover y bi dwer ve, ger p di s caran de li ser kevir bimne w nyet bi cih b, ger nemne bi cih ney.

Hinek hevaln me nyata xwe girtin p avtin, hv dikim w nyetn wa bi cih were.

 

 

Armanca bi cih hat

Birader ku em bi ereba xwe birin Lale, di r de mna rehberek ji pey, qala gelek titan dikir. Ji wana y her bala min kiand, me li cihek end tankn ku ji Saddam mabn dtin. Me w dem pirs gelo di dest wan de ekn giran hebn an tunebn. Roj heba w karibna xwe bibarastana an na? Bersivek balke da me.

Em ji er wel eciz bne ku d em ji bo parastin j naxwazin ekn me hebin! Hv dikim careke din pwst pe nebe.

Kak Fehm j bi saln dirj pmerget kirib. Em pirr di van gel newal iyan re n hatin. Gund me li w jora ye. Bi dest xwe nan bilindahya dikir. Nzk gund me cih cahan heb. Ji cihn xwe hem gel kontrol dikirin. evek me avt ser. Min birne xeter girt. av xwe y rast w ax wenda kir!

Heya w gav haya me ji kmanya av w tunne b. Di py gotina w re min car caran bala xwe da ku nalive.

Kak Fehm em nzk rez xwe y bixwe heya end roj ber mer kirib, li cihek kirin mvan navroj .

Tevl gelek nivskar helbestvanan end kes j ji rvebirya Duhok bi me re bn. me rojek ji rojn bihara germ pak li ser perav bendek di nav hnah di bin bhna ax kullkan de sohbete xwe komen bi s ar pnc kesan pkhat sohbeta xwe kr kir.

Xewnn wan qewmbn.

Pirn wan iya zozan gel newaln kut de bi saln dirj pemerget kiribn, nuha bi azad mvann xwe y ku her yek ji devereke din hatibn, di bin parastina pemergeyn simbln wan n xwday de bi kf di ezimandin.

 

 

Yektya Nivskarn Kurd

Evar em bn mvan Yektya Nivskarn Kurd.

Yektya Nivskarn Kurd di avahyek yek qat de l di cihek mezin raxst b. Em ber ji bo xaftinan birin bax li pa. Baxeyek gelek fireh. Hin, bi dar kullk bi paldank sistema deng ve amedey  civn axaftin b.

Li pa dik de afek daliqandibn. Di af de, bi tpn mezin;

YEKTYA NVSKARN KURD-DUHOK

BXR HATNA PEN A NAVNETEW DKET L

KURDSTANA AZAD nivisand b.

Di py axaftina bixerhatin agahdar dayna kurt re, Cgir Serok P.E.N a Navnetew Stya Lucina Kathman dest bi axaftina xwe kir.

PEN a Navnetewey di sala 1921 an de hate damezrandin. ro di nod neh welatan de sed il navend p ve girdayne. Armanca me ya sereke raman fikir nivisna azad e. Ji ber v yek PEN a Navnetewey ta nuha li hember desthilatdaryn zordestan tekon daye. Nameyn protesto y andye gelek car j gihtye encam. ro j li r din bi qas hezar kes ji ber fikir ramann xwe girtne. Em ji bo wan j her di di nava livbazy de ne.

Di nava PEN de ar kote hene. Ji van a yek Komte ya Nivskarn di Zindana ye ku Seroka w ya Navenda PEN a Kurd Bervan Dosk ye. Ya din Komeya Jinan ne Serok w j Hv Berwar ye. Yn din a j Komteya Werger-Maf Zimn Komteya Aity ye. Demeke dirje Kurdan dinasim, lewra lidarxistina semnera pirrengya and ji bo min j gelek girng b.

Stya Lucina Kathman, jineke sale w li dora hefte ye. L roja Newroz heya var ji enerjya w titek km neb. Bi v hal xwe nediiba pran. Li w r j her dem di wexta xwe de hazir her dem devliken b.

Di py re Serek PEN a Kurd Birz Dr Zerdet Haco peyiv.

Qala damezandin droka PENa Kurd kir. Di v war de titn ku hatine kirin titn ku dixwazn bikin ine, an zimn. Xebata wa ya ku li Amed di bin swana UNESCO y de bi telvban her s PENan iqas giring di cih de b rove kir.

Cara yekemn e ku sazyn nivskar helbestvann Kurd Tirk tne nik hev bi hevre xebatek bi rk pk dikin. Di Konferans de ziman Kurd j mna ziman ngiliz Tirk, mna zimanek wekhev hat bikarann. Ev destpkeke gelek girng b. Di encam de met ev bi hevre, sazyn bedarn Konferans bang kirin ku ziman Krd bibe zimanek ferm perwerdeh bi Kurd bte kirin.

Ji h3elek din j her iqas hin dewleteke Kurdan tunne be j em mna netewek, bi ziman, and bi wjeya xwe di qada PEN qada navnetewey de hatinin qeblkirin. Pwste ku em van tkilyan hn zdetir pte bibin. Di v derbar de pitgirya wa gelek girng e. Hebma we bihevrabna we ji bo gelek girng we.

Stya Bervan Dostk Hv Berwar j li ser kamsyonn xwe di derbar jinn nivskar de axifn. Di axaftinn xwe de di civna PEN a Navnetew li Guadajalara y awanya qeblkirina Leyla Zana ya mna nivskarek; girtin berdana Merwan Osman ya Kurdistana Sur emzn Chan ya li Kurdistana ran , an zimn.

Dema bernama xelas b d ji serma dirann me dirikrikn. Derbas hundur bn. Hevaln ku pitkn xwe bi xwe re anbn dane wan. Ji wan j gelekan pirtkn xwe y bi mza dyar me hevalan kirin.

Di nava nivskarn Kurdn Bar de sazyn her bi y Bakur re tekildar yn Duhok ne. Hem ji erdngarya nzkbna hev hem j ji ber axifna Kurmancy ye.  Lewra di kovara w aya b,i nav Peyv de bi qas 8-9 rok, nivs helbestn Kurdn Jorin hebn.

vahya nivskaran li gor tgehn me, milk t hesb. Desthilat hem karkern li w dixebitin maan wan dide, hem j ji bo derxistina kovarak alkarya wan dike. By w, nivskar li hem Bar heq rzgritin digirin. Bi qas ku em agahdar bn. Ev li gor salan diguhere. Wezareta Rewewnbr bi v away maa dide 30 hezar kes/.

Bel di heman dem de kar xwe j dikin. Ev  ten ji bo rmet t te dayn.

Tbinyek daw. Tu nserek li Kurdistana Bar ji ber fikir, raman nivsn xwe ve ne girt b.

 

 

Barzan

Roja din ser sibeh bi du nv otobsan me ber xwe da Hewlr . L em ne di rya nzk ya di ber Musil re, di rya iyan re xwest ku herin. Lewra me ber xwe da herma Barzan. 

R di ber gund nahye kok serayen Saddam re derbas dib. Gundn ku enfal dtibn, gundn ku mna qadn top hatibn rast kirin tev ji nve n bbn. Hima li teva dibistann n xwya dibn. Li gor agahdaryan di pir gundan de dibistan dibistann bi mamoste hebn. Em dure careke din bi berfireh werin ser v mesel.

Rehber me Kak Neqbend di r de gelek agahdar yn hja dane me. Li gor gotina w ku di py re tev hatin espandin.

*Av elektrk, tendurist perwerdeh b pere ye.

*Bac bi kann li ser kaxiz heb l ji kesek bac naye girtin.

*Hem hem welatyan, -ji xwe deng dayn de ew ewraq hatib esas girtin-  her meh pwstyn xwe ye xwarin ji Mne yn di nava taxan t standin.

*Kal prn b kes her meh 50 dolar, -bawer dikim doa 80 hezar dnarye- distnin.

*Li Duhok buhay aresan du cara li erdn Almanyay ye.

*Ji hatina petrol sed 18 distendin. htimalek mezin w derkeve sed 27an.

*Carna ji andey hinek hevala dixwastin di hinek babetan de tkevin gengey, l rehber me: Ez agahdaryan by genge didim. L hn bixwazin em dikarin bi ev li ser mijaran nqaan bikin! digot ji nqaan dur disekin. Dixwest titen hey by rove li ber avn me raxe. Ev j imin re mna dirvek dplomasy dihat.

* Lager Tirk li mintika Bamern dima. Bamern ji rya me bi qas panzdeh-bst kilometreya dur b.

*Bi rast j ne di bajaran de ne j di naveyan de me zarokn mna bajarn me yn li Tirky di xaeryan de nedtin.

*Rojek di televzyonek Kuweyt de pirsek ji pbazan t prsn:

Bajarek heye sal derbas dibin l tu mezin nabe. Her her wek xwe dimne, kjan e?

Bersiva pirs:Amed b.

Bi rast j Amed li ser hmeke yekpare hatye avakirin. Mna hlna eylo b. Li gor aahdaryan s dery bajr hebn ji wan du der dixebitn. L me bixwe bi ten deryek dt. Dery ku ji r xwya b.

Rojek Mr Rewandz Paay Kor Mr Miheme, ji Aurya Pirn niecih Amed y Ar bne- aciz dibe, j bo bajr bigre dor li bajr digre. B qas e meha bajar di bin dorpya w de dimne. L na bajar tu teslm nabe. Biryar digre mervek xwe y aqilmend dine nava bajr. Dibje;

Hele binre ka i heye. i dixwin i vedixwin?

Meriv w me dere li malek die mvan. Dinre ji metbax bha got t. Dema sifra amade dibe mze dike lengeryek birinc di serde j kevek hate ber w. Bi mazvan xwe re didin ber parya tr dixwin.

Di py re l dixe dere em Mr xwe. Mr dipirse ew j bersv dide.

Mr min Welleh, min birinc kew xwar ez hatim!

Mr awaz dibe vedigere ser fermandarn xwe: De z xwe bibin hev em herin. Ketina v bajar ne mimkun e!

Bes di py te fhmkirin ku aqilmend mala le bb mvan got kewa xwe ya gozel xwaribn!

Ne hewcey gotiny ku em bibjin sirtyek pirr pirr xwe heb. iya dar hnah kllk darn bi kllkn pembe sip xemiland mirov dikiand nava xwe. L dema em ji ser pira em Ron re derbas bn, bi zimanek din dema em ketin herma Barzan xweza bi carek de hn xwetir xwe berp me kir. Dmenek balk b.

Bel. Li herma Barzan hem hejmara daran gelek Zde b hem j bejna daran gelek bilind b. Bala me hemyan kiand. Sdem w Kak Naqbend j ime re vegot:

Di herma Barzan de dar birrn qedexe ye. Ner ajalan qedexe ye. Heta bigihje masan j qedexebn didome. Mas bi TNTy an bi bombeyan girtin yekser qedexe ye. Di sal zemanen ber de cezay pirr giran hatye dann. Yan herm ji ber xwe ve ji zde  sirtparaste.

Ekere b k hn gelek xususyetn din j hebn. L ew mijara ya lkolnvanan e.

            Em ber n gundn Barzan. Di ber gund de di end nikteyan de ji al hza taybet de kontrol heb. Ji ber ku na malabata Barzanyan heb. Ger ji bajaran ger ji gund eran gelek kes di ryan de dihatin din. Gund Barzan j mna heman gundan b. Tu cdahyek nedixya.

            Di herma Barzan de heft er dijyan. Vana Barzan, Mizr, Dolemr, erwan, Beroj, Nizar Herk nin. 

Armanca yna me ya Barzan, hem serldana Mezel Melle Mistafa Barzan hem j sersax dayna Mesut Barzan b. end roj berya me, xwezr di heman dem de pismam w x Miheme Xalit, Serok Hizba slam wefat kirib.

Em ber n ser mezel Birz Mele Mistefa Barzan. Mezel w mna gund li pal b. Bi erd rast dora w bi kevirn derdor ve b xerc beton hatib kirin. Ew kur w drs li bal hev definkir bn. Li ser mezeln herd yan j by nergisan titek tunne b.

Bey hemd min:

Jiyanek sade, gorek sade, biseketinek dealek bilind bala; ev e nemir Mistefa Barzan! bilv kir.

Em kirin mvan navroj. Me navroja xwe li w r xwar. Li w r ji bo m,in tit her balke, rewa jinan b. Hem jin di nava arefn re de bn. Ji ber v yek j bi sedan jin li derdor bi komn bik rniti bn. W dmen bajar Km y ran dian brya mirov. Hv dikim her gav ne wel be.

Dipy tat re me ber xwe da Gund Dol. n li w r b. Em li w r di e nikteyn leger re derbas bn. Tu titek elektronk li ser me nehitin. Kamera, telefon arz hrd. Heta ajanda destn xwe min li devre nav nivisn dan ser maseyek. Em di aletn X-Ray re derbas bn wel n salona n . Ewlekary em aciz nekirin. Lewra qetlama Hewlr ya ku dost min hja  Ema em ketin salon bi rast j em awaz bn. Salonek wel modern li w yay. Ekere b ji b civnn giring qelebalix hatib amadekirin. Erd w m emrmer, dwarn w bi boyax, dika w fereh, di ser dike re, bawer dikim ji bo ewlekary cihek bi cam heb.

Birz Mesut Barzan, li ber dik li ser paldankek rniti b. Kesn diketin hundur derdiketin silav dida. Carna radib piya, carna di cih xwe de dest xwe radikir. Gelek xortn parastin di salon de hebn. Hew hinek serekn eran an serekn heyatan re na nik Barzan destr heb. Ji me j serek andey Birz Haco sersax day.

Di py sersaxdayne re me ber xwe Hewlr.  Rya me dur l em di cihn gelek xwe re derbas dibn. Rewandz, Dyala, Gely El Beg aqlawa 

 

Hewlr

Roja yekemn:

Di 28 Adar de em ber n serldana Wezr Rewenbr Kak Sam ore. Hevdtinek gelek bi ba b. Lo gor agahdaryk w dane me;

30 hezar kes ji wezareta Rewenbr maa distend. Li herme git 11 kovar derdiketin. Tecrbeyek demokasy li Rojhelat de didomya.Hem netew gel, km netew olan xwe temsl dikirin. ar weanxane wan hebn wan ji hem weanxaneyan re yarmet dida.

Di py re me Wezr Perwerdehy Kak Abdulazz Tayyb zyaret kir. Birz Tayp j  axaftina xwe de;

Mna hn j dizanin hem gundn me xira kiribn. Gund hatin avakirin L mesele ne aavakirina gundan e, mesele avakirina exsyeta Kurd ye. Bi mjy xwe, bi he xwe, bi br bawerya xwe. 

            Berya 2002an rjeya nexwend nenivs yn me sed 34 ar bn. L nuha hatiye sed 25an. Bi xra organzasyonn sivl (NGO) di v sala daw de 88 hezar kez fer xwendin nivisn bn.

ro li gundek me 4 xwendevan j hebin mamostey me l heye. Me ji bo zarokn koer (gerrok) j memosta heye. Li qatira xwe siwar dibe dihere ders dide.

            Ber fr kirina mamosteyan bi ldan dib. L nuha ldan rabye. Maf kutabya heye ku li wan gil bikin. Ew dewra got w y te hesty w y min . Ger Mamoste li ser gilyan xwye xwe y frbna rewa ber bidomne, em w ji wezf distnin. Medresn (dibistan) me de Ereb, Faris, Tirk, Ar, Mesh zidt tte frkirin. L programn xwendin digherin.

            Em nuha pirtkxaneyeke netew dikin. Mna National Biblografy pirtkxaney dikin.

            Ji bo zarokan fr jiyan ldery bikin ji her deh zarokan grbek dikin her yek ji bo hefteyek dibe lder w grb. Bi v r em dixwazin zarok hem fr darekirin hem j darebn bibin. Serqis ez ro wezrim. L ew herdem ne weha be. Dema wezrt bi daw b j hewceye ez karibim bi hsan karek din bikim.

            Li herma me Herma PDK- sal mlyonek pirtk ap dibin. Di herma me de, tevl Baxeyn zarokan-kre-, dibistann seretay navnan de 600 hezar kutab hene. 32 hezar j mamoste hene.

            Di zaqoyan de j hejamara wan ba nizanim l bawer dikim di ser pnc hezar re ye. sal 300 kutab j ji devr Kurdistana Azad, ji rojhelat, rojava ji Bakurn Kurdistan dest bi xwendin kirine.

            Em di dersan de, zarokan ber fer erdngarya xwe, di py re ya rojhelata navn, di py re j fr ya dinyay dikin.

            Nuha mamosteyn me di peymangehan de fr tpn Latn dibin. Em dixwazin ber wan bi tevah fr Latni bikin. Mamoste hazir bibin nde em dersan hem bi tpn Ereb hem j bi y Latn bidin. Pwste Kurdn Baur bi tpn Latn, l Kurdn Bakur j y Ereb hn bibin.

            Ji bo me Kurdan zimaneke standart ro ne mimkun e. Bi ya min bila her zarava li gor derfetn xwe bila xwe pte bibe. Behdin an Soran; bila hem Behdn Soran, hem Soran j Behdn frbibin.

            Mjya perwwerdehy Kurdistan ye. Li herm ziman yek Kurd, y duwem Erebye.

            Me bi ten ne di mintiqa azad de, di mintiqa ne azad de j, mna Xaniqn, Kifr yn din de j 700 medrese vekirine.

 

            Ji gotinn Birz Tayyb ekere b ku civatek ji nve l li ser ziman, and reika xwe ve digihya.

            Evar bey end hevalan heyeta me li ser vexwendina Serek Kombenda Kawa n bajar Selahaddn me li mala wan vek bfeya vekir xwar. Di v de, Wezr Rewenbr Kak Sam ore, Serok Ragehandina Navenda Mejkteb Syas ya Partya Demokrat Kurdistan, Berpirsiyar rojnemeya Xebat ar pnc kesn din hebn.  

           

            Roja duwemn:

            Saet di 10:00an de me ber Rojnemeya Xebat zyaret kir. Berpirsyar Xebat Kak Nejat Azz di derbar avahya rojnam di derbar rojnam de agahdar dane me.

Ev avahya ku em tde ne, ber cih Hizb Baas b. Me di py ore re li gor xwe amade kir me li ser her duwar risim kirin. rojaname me Xebat berya her tit organ e. Organ Party ye. Qedm e. Ji 1953an vir ve derdikeve. Bi Party re meya ye. Hem rojan derketye. Carna bi Ereb, carna bi Kurd l her derket ye. Bawer dikim w di pta mna rojanameyn welatn din y lberal, li vira j derwerin.

mkann me hindikin. apxana me tunne ye. Em di wezaret de didin ap. 3 sekretern me hene. Yek kar bar navxwe. Du rdav rojane. Sis j rdav tarh syas ne.  120 kes t de kar dikin.Di nava wan de, wnegir, peyamnr hene. Y edeb huner, y bazar sendkayan hene. Di heft de car pakoya zarokan dertnin. Mkla me ye her giran dabekirina (belavkirina) rojnameyan e. 5 j nivskarn me ye jin henin.

Em j dixwazin bi Latn wean bikin. L ev ne hsan. Bi ten malpera me ya li ser tora nternet cih didin hinek nivsan Latn.

 

Parlamento:

Ber dora avahya Parlamentoy vekir b. Hem avah ji derve bi hsan xwya dib. L nuha ji ber semdn ewlekary dwar dora hewa w bi dwarn beton y bi qas s-ar mtroyan ve bilind kirine. Ji bo ku dmenek ne xwe nebe j li ser wne hatine kirin. Diwar seranser rengo rengo bye. 

Avah gelek mezin seranser kevir sipye. Li ser der y w bi hejamarn mezin 9 6 2002 -9 6 2004 hatiye nivsin. Mjya yekemn ya vekirin ; ya dwemn j ya yekbna herman e.

Di der de du jinn navsal em pwaz kirin. Ya yek droktora Git ya din j Seroka dareya Git b, bi cil bergn xwe ve modern bn. 

Bi ketina hundur avahy re salonek mezin, grant, di reng fn irg de derdikeve pber mirov. Li nava salon de weneyeke mezin y Mele Mistefa Barzan; li herd alyn w du alayn Kurdistan, li nik her du alayan j du legern bi ciln xwe y taybet mna pykeran sekinand bn.

Bi ketina me ya hundur re, Serok Fraksyona Zeran (PDK) Dr. Nasir Gafr Remezan (Wezr perwerdehy y pin) xrhatin da me em bi w re derketin qat jor em n li salonek bi paldank tevl w rnitin. Bi qas saetek qala Parlamentoya Kurd, avabna w, xebatn w, rewa w xebat biryarn w kir.

Ji bo min tit her balk, ji bo bi daw anna er birakjy de, tevl hem endamn xwe 101 roj nederketina wa ya ji parlemento y b. Dema er bi daw bye derketine derve.

Hilbijartin a yekemn di 19 3 1990 de bye. Di destpk de hejmar 105 bye l niha ji bo tevl bna heman derdoran hejmar derketye, 111 paldank. Ji vana 39 Part, 38 het Yekti, 9 , 2 Sosyalst, 2 Ar, 5 Tirkman, 5 Mesh, y din j  li gora rjeya nifsa xwe t de cih girtine.

Di py agahdaryan re em tev bi hevre ne Salona Civna Git. Di salon de li aly rast alaya Kurdistan heb. Aly ep de titek tunne b. Lewra me li w r ji w pirs. Ka gelo ima Alaya Kurdistan li dervey avahy tunne b di salon de heb.

Parlamentoya me biryar da ku alaya ku di enfalan de, di kutin talan kirinan de qilr bye, alaya Iraq em tu car daneleqnin. Lewra li herma me ji binve alaya raq tunne ye. Ji ber ku ew al nana himendya Baas ye. Li ser s sitrk hene. Yek Misir , yek Sury yek j raq temsl dike. Baas ye. Em dixwazin bila du sembol tde hebe. Yek Ereba yek j Kurdan temsl bike. Ji yn dewra melk r xener re em raz ne. Sibe Mam Celal bibe Serok Dewlet j, ew ala neguhere em dsa daneliqnin. L li herma Soran li nik alaya Kurdistan alaya raq j hilawestye. Ev j teqdra wan e.

Di salon de hn sed pnc paldank hebn l w derxistina 111 an.

Ji endamn Parlementoy sed 25 jinin. (Di ya raq de % 30 e) Ev rjeya dema Parlamentoyn din mirov bne bra xwe, gelek zde ye.

Parlamentoy heya nuha 490 yasa derxistin e.

Li nik kursya Serok Parlamentoy, li ser maseyek di bilindahya kursy de, hem Kuran hem j ncil heb. Endaman bi wan sonda xwe vedixwar. L bi ten metn nivsk dixwendin, dest nedidan ser wel nedixwendin e.

Hem civn alen bne girteyan wan di pirtkxaneya Parlamentoy de heb.

            Saet:20:40 de, em tev bi hevre ne Kombenda Kawa Bo anda Kurd. Serek Heyet Birz Dr. Zerdete Haco min bi hevre seminerek da. L di semner de bi qas 5-6 hevaln me y ande 4 kes j ji mazvann me axifn.        

 

 

Herma Soranan  - Silman:

Me 29 evar ber xwe da Silmany. Cara yekemn alaya Iraq me li Koysancak li seytareya pin li nik alaya Kurdistan dt. W r, di heman dem de snor navbera herdu heremn Kurdistan dide nan. 

Silman an ar helmet qurban y!

Bel. Silman bi rast j bajar e bajareke Kurd e. Cara yekemn Kurdan ava kirye. Na ne mna Hewlr an Amed bajareke drokye. Nebye navenda bi dehan arezayya. Damezrandina w ne dure j. Li gor agahdaryan,-ku mirov dikare ji avkanyan biespne- . Silaman ji al brahm Paa y Baban ve di sala 1784an de hatiye damezrandin. Di bin pala iyayn Goj Ezmir de berve jr dirj dibe. Heta nuha gelek caran ser hildaye gelek car ji kutin qelaman l bne. L her her bye war rewenbr helbestvan niviskaran. Lewra nav w helmet ango rapern ji ber qurbanan j qurban ye.

Hv dikim li heman herm li w bajar delal d ne pwstya rapernan ne j qurbanyan be.

Silman j eyn mna Duhok, mna Hewlr qadek naat b. Bi dehan naatn qirase li bn bn. Dema tev biqedin, bik w profln bajaran bigherin.

Bi hsan dikarim bibjim ku her du herm di nava pbazya hizmet de bn. Li herdu bajaran hem avah hem park hem j marketn mezin bbn li bn bn. Ev dmn maf nedtina kmanyn ku hn didomin, r, trafk, rezerwasyonan dide wan deran.  

Ser sibeh saet 10:00an de bi reheber xwe ve me Wezr Rewwenbr Birz Fettah Zaxoy zyaret kir. Birz Zaxoy em li ciheke balke li Mzeya Sileman qebl kirin. Ciheke gelek balk nan bajarvany b. Li gor agahdaryn Birz Zaxoy; Mze di hem deman de hatib parastin. Di dema rapern an serhildanen de, di dema enfal di dema er Iran Iraq de j hatib parastin. Di wan demana de j, behrem li xwe zde kiribn. Lewra mzeyek dewlemend b. Bersiva pirsa me ya alaya Iraq w bersivand:

Em beek ji Iraq ne. L alaya Kurdistan w her bimne!

Em di py re tev Birz Zaxoy, n serldana Serokwezr Hukumeta Soran/Silman Birz Omer Fettah. Birz Fettah yek navsal, nerm, r ge bi xwe xeberdan b. Dirj dirj li rewa herm paaroja Iraq de axif. Hwya xwe ya serokkomarya Mam Celal an zimn. Ku di py gerra me re hefteyek nda Mam Celal Bu Serokkamr Iraq.

Em ji wezaretan ne Zanqoya silman. Zanqoya Silman di sala 1972an de hatiye damezrandin. 18 fakultey w henin. Gelek modern dixy. Tevl avahy xwe, xwendevan mamosteyn xwe ye av tije dike. avn me dema em n pola Ziman Kurd hn bhtir tije b. Her iqas mamostey ders hinek ji bo birrna dersa xwe aciz b j, pol xwendekaran gelek tresrek ern li ser me hit.

Dema hevala me ya and Bervan Xanim qala Konfaransa PEN ya Amed kir xwendevaneke ke j pirs:

Ger li Kurdistana Tirky  ewqas azad heye, ji ber i nav ajaln Kurd heta Rovya digherin?

Ji v pirs dihate fhmkirin ku Televzyon nternet  snor seranser binp kirib.

Em ji w re derbas Pirtkxaneya Git bn. Li devrey avahy s peyker; Nal, Kurd Salim hebn. Avahyek mezin bi kevirn sip bang mirov dikir. Erd hundur w j grant, dwarn w xwe boyaxkir bi salonn mezin, salonn bi computera tij b. Salonek mezin j atolyeya zarokan b. Di her salonek de wneyn wnesazan hilawest bn.

Roja daw saet di 10:00an em tev li Hola Wezareta Tenduristy de tevl Roja Branna Pewa Qaz Mihemmed bn.

Ji bany hol heta jr tevl alaya Kurdistan -ku di Komara Mehabad de hatib hilkandin- s rism Qaz Mihemmed daliqandib. J yek y daliqandina w b.

Li ber dik efsern bi ek sekinbn. Li kerax dik alayn bik hatibn ikandin. Li ser dik bst ke bst xort bi ciln Kurd ji bo koroy amade bn. ji bo pkeya bernam j ke xortek.

Bername bi rzgiritin destp kir.  Di py rzgitin re yek yextyar, htmalek mezin ji Komara Mehabad, ala kiand dreka alay. Efseran bi ekn xwe ve rzgiritn. Bi destpka mzg re ke xortn ser dik dest bi mara Ey Reqb kirin.

Heyecanek, cddyetek, rmetyaryek, serbilindyek, coek bo gav bi gav salon rapa hd hd her kes rab ser pya. Min j pnsa dest xwe kir nava lnska xwe tevl hest salon ve bm.

Di py s ar axaftvanan re, em hed hd rabn me qederek nda ber xwe da Kirkk a li gor Mam Celal Kuds a Kurdistan Li gor Kak Mesut Dil Kurdistan ve ketin r

 

end tbin:

Hn titn kirin gelekin, l di ryek gelek hvdar de ne. Paarojek rohn, t tije roj bi roj jiyana wan radipe. Ne remildarim l bi ya min veger tunne ye. Qe nebe nifn bi aly xwe ve zana bi hner digihje. Bik pwst bi pitgiryek ji dil heye. L pwstyek her girng yekbn a herman e. Mna yekbna Parlamentoy, mna yekbna lste hilbijartin, mna yekbna wan ya bi Iraq, mna hilbihjartinan.

Mna Serokkomarya Mam Celal. Yekbnek bi dest, bi mil, bi mj bi dilan. Avakirin, sakirinek bi hevre.

 

31 Adar 2005

 

syurtdas@yahoo.com

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org