Sefer 
 
 
Sedat YURTDA
 
                           
                                                                           Ji nif winda re
 
 
         Di navber de bi dehan sal derbas bibn. Ew saln ku her yek donzdeh meh nizanim end sed end rojn gilover n bi tar bi ronah dihemilnin.
 
Di navna wan salan de, me hev d bi ten di xewnn evan de dtibn. Mna hinek hevaln min n din, bi mehan bi salan car mna wneyek kevn rebelek, ji nava mijek str de xya dib, bi piirna xwe ya navdar y her dem, dihate ber avn min. Ez awa ku ji xwe bera li piirna w dipiirm, ew j wel bi lez, ji ber avn min tev piirna xwe, winda dib. Ji ser dik vedikiiya tevl mija bi keser dib.
 
            Dib xewn. Dib xeyal. Dib derew. Lewra, lvn min n nv piir, ji xwe bera dihatin ser hev.
 
         Ez dihizirm. Li kr b? i dikir? end kesn mna w pirn xwe, li r diny hebn mabn? Gelo bi w bi piirna w i bib?
 
         L ne agahiyek, ne zannek, ne xeberek ne j opek 
 
         Heya sibehek ji sibehn bihar Er er
 
Ji biharn Amed. Ew biharn ku meriv ji nve vedijnin. Tahm maneya jyan careke din tnin bra meriv. Ew biharn ku kesn ji ziman w fehm bike, bi dengn bilind dilnnin:
 
L l, lo lo jyana we ya may, ro hna n dest p kir!...
 
Di sibehek wel bijarte de, l rast hatim. Di rastiya xwe da ew bi ser min de hat.  
 
         Li ber deriy avahiya buroya min de peyayek bejin kin, navsal, por weiyay, pit xz en qermi bi stxwar sekin b. Di destek w de enteyek mezin james bond heb.
 
K b, li benda k b?
 
Mna gelek ksn ku jiyana xwe li herma er pevn kemnan derbas kiribe ne bextre j, ji sekna wan p derxisti be, min j wel ji sekna w p derxist ku ew kesek dil pak dil zz e. Rwiyek, dilkovanek, cuwanmrek e. 
 
Min kir ku ez j bipirsim; Lo bira, te li k mze kir?..
 
L beriya pirsa min piir!.. Bi ewla roj, piir!.. L piirnek mimirmork, ya ku hn end xetn saf n xortaniy t de parasti mabn.
 
Bi piirna w re, sibeha ku ji var de bi baranek hrik hatib tin, tev bayeke xweday ez noq nava brann xwe bm di bhngirtink de min Sefer heval xwe y xortaniy nas kir, p derxist. Ew b hatib. Ne xewn, ne xeyal ne j derew b.
 
Tu van deran!..
 
Bi keserek mit tij, piir bi awayek heyir;
 
Di py ewqas salan re, te awa ez nas kirim?
 
Bi ser min te!.. Ji piirna te.
 
Me destn hev jidand, hev d hemz kir. Xr ay an. Mna du zarokn rastn, me bi hev kf kir em derbas hundir bn.
 
Dema em derbas hundir dibn, li ber deriy avahiya bi cam, ez av li xwe ketim. Ku ez j mna w bme peyayek navsal, payayek qert. Bi gelek tayn sip por simbl min rebelek bn in Dora avn min xelekn re girdan in Mna ku ez n li xwe hay bibm gneh min bi min hat.
 
L gh nedin!... Wext ne wexta heyfa xwe bi xwe ann ye.
 
            Em li hember hev rnitin. Me ji aliyek ayn xwe yn kaax vexwarin ji aliyek j me shbeta xwe kwr kir.
 
Di py mezniyet a lsey re, awa em her yek bi cihek de bn. awa belawela bibn. Di navbera wan salan de, ryn me awa bi masmiyet n tenik ji hev cda bibn wan tenikiyan awa qedern me xet bi xet ji hev dr cda dabn nivsandin.
 
Hinekn me, ku en mrxasn me bn, hatibn kutin. An bi gulleyn nava er de an ji aliy kjrn nediyar ve. Hinek seqet mabn. Hinek ketibn zndanan. Hinek tevl refn gerlayn sern iyan bibn. Hinek bibn dewlemend. Hinek bibn nivskar, helbestvan. Hinek j bibn konevan; siyasetmedar. Tewra hinekan j, ji hemyan pahr a xwe girtibn. L ji wan yek j, tu nebiribn ser, d nebirana j
 
L hema km zde ji gitan teqez xeberek, silafek, salixek dihat girtin, l ji Sefer min we, tu deng derneketib. Heya w sibeha bihar, bib pariyek nan hatib xwarin!
 
De vebje biray delal Vebje!..
 
***
 
Gelek car, min bi xwe ji xwe re digot, xwezka bav min tew ji gund nehataya bajr! Ez hema li wr, li warn bav kalan by dibistan by mamoste mezin bibyama. Xwezka ez her nezan bimama. Bibyama ivanek, bibyama gavenek, golikvanek, naxir ajoyek an bilrvanek
 
Heya min fhm kir ku zanebn, qe nebe li v erdngariya belangaz dijmin bextewariy ye, d gelek wext n bnsaf di ser re derbas bib.
 
Tu dizan, min ji ber xwendinn xwe yn z, zde cda hn di ser de, xwe ji hem girk qeyd merivat nastiyan tib. Min xwe ji and civat erdngariyan tib. Min xwe ji ol mezheb hem tkiliyn kevneopiyan tib. Min navika xwe bi xwe birb min bend xwe qetandib hefsar xwe girtib dest xwe.
 
Min bi xwendina bi ev rojan, xwe bi na xwe, na ku xwe aid w hs dikir, bi heval, rhevaln xwe, bi tekona xwe, bi mea dirj, bi rber bi pgirtiyn me ve girdab.
 
Ez pereyek ji perey proleteryaya diny bm. Ez ne Kurd, ne Zaza, ne hemweletiyek Tirk bm. Min hem nasnameyn netewey, herm drok binp kiribn. Ez bi gund nave bajar herman nedihatim nasn. Ez bi hem hebna xwe rhavaln art n sor bm.
 
Ez neferek, ez partzanek ez bi maneya w ya rasteqn komnstek bm. Ez materyalstek ez xwednenasek bm!
 
Min bi teqna mezin, bi seleksiyona xwezay, min bi zincra jyan, min bi komna civak, min ji rika xwe ya neandertal bawer dikir.
 
Adem Hewa rokek xwe ya lihevhat b. Pwstiya gerdn bi rheke gerdn j tunne b. Pxember bi ten peevann demn civatn xwe bn. Ber la di py re can, an rh heb. Rh by can, dilxweiyek b. Ne Rhistan ne srafil ne j Xoc Xizir heb. Di py mirin re, meriv ha li ser tenaoy bihata tin bi limj bihata gor kirin, ha bihatana ewtandin ariya meriv li xwezay bihata reandin, tu cdat di navbera wan de tunne b. Ne melek ne j eytan hebn. Ne bihut ne j dojeh. Ne zaben ne j hori yn ji hev xweiktir li benda bawermendan bn. Mna sv mar destpk a jiyan kok her ar emn av r hngv erav ya li bihut j, gelek xevrokn xwe xwe xapandinn bn.
 
Loma div min baweriya xwe by tirs, by fed bey veartin li ber herkes li her cih vegota. Baweriya xwe ya lm bi parasta. Div hem zexel mel mizgeft j, hem j belangazn d bavn min n ku ser wan ji secd ranedibn j bizanbana komstek bawermend i difikire. ima wel difikir e?. ima dia tizbya nod neh lib ji bo w vik vala ye! ima di avn w de x miayq bi ten li py xapandin a bawermendan e? badetn ku d heya mirin bikin, ima tew e! ima, z an dereng, em tev rhavaln xwe yn hem proleteryaya diny, l teqez, li seranser diny bi ser kevin. Hem mirovah d awa di bin swana baweriya me de cih xwe bigre! 
 
Ji ber wan hizirnan, min di dirjahiya wan salan de, li ser neynika ewqey xwe li ser girmikn miln xwe her her strkek sor a diirs ddt. Strka ku ji derve nedixya l min her birqok didt, hv dida min. Qewet dida min. Bsnor dida min.  Her ku min li ser girmikn miln xwe mze dikir. Ez hinek din dibm proleterek n, ervanek wetnam, dibm rheval Che li iyayn Bolvyay an li welatek Efrkay an li rojhelata navn li rex Filstnyan diketim ern no yn bdaw.
 
Min nikarib jiyana xwe li ser pvann d bav xwe, li ser pvann tax bajarvann xwe yn kevneperest bidomanda. Min nikarib helwesta, xwe bi derdora xwe ya ku hn haya wan ji nernn git yn diny tunne bn, bikira yek. Min nikarib gh bida deng erdnigariya ndemay ya er x mela axayn kevneperest.
 
Div min bi hem aneyn can xwe ve, bi da py nbn njniy. Min awa ku di ser xwe de oreek hemdem pk anb div wel j di civat de ew ore pk bianiya.
 
Ji ber v yek, min dab py opa her pn rbern mezin yn proleterya y. Proleteryaya ku by zncirn wan titek wan windakirin tunne b. Div ew proleterya li hem diny an bi xwe an bi zor serdest bibya. Ji xwe diyalektika materyalst riya me heya dawiya belavbna civat her her zelal kirib. Bi ten xebata canfda yn mna min mabn. Ev pvajoyek lm b. Ne veger ne j iphe j heb.
 
Heye ku car caran hinekan bixwesta ku tekera pven bi nde bierixandana, l bik d ew kedek tew bibya ji wan re j bobelat bianiyana.
 
Ev rast gelek wext ber ji aliy Marks-Engels-Lenn, Staln Mao hatib destnan kirin. Ji xwe hn w ax aryek diny hatib zeft kirin. Hatib ghertin. Dktatoriya proleteryay hatib ava kirin. Loma div, me hem geln ndemay j xret bikira. By diltenikiy, by qelsiy. Her iqas hn proleteryaya me tunnebya j, div kesn bawermend, mltan bi ewniyek ji dil, bi baweriyek drok bi rberiya nerna sis din bitekoiyana. Min ew yek eciband dest xwe avt mealeya tekon. Div min ew meale heya can xwe ji dest bida, her her bilind bikiraya.
 
Loma min j mna gelek gelekan can xwe dab oxiran. Oxira baweriya xwe, rxistina xwe; oxira heval, hogir rhevaln xwe.
 
Hem sal demsaln min bi armanca min ve girday derbas dibn. Min by armanca rhevaltiy tu li kesek silav neda, sihbet nekir. ayek j bihev re venexwar.  Min di jiyana xwe de, tu car wext ji xwe re veneqetand. Min hem heyn htmaln heynan bex rojn p, rojn d bihatana, l heyf mixabin nehatin d nn!, kirin.
 
Er er, biray ezz!.. Ba tdigihjim. Ne bi qas te be j, l min j bi tra xwe, ji w erbet vexwariye!
 
Sefer a dil l ikiyay, mna birnek bderman piir domand.
 
ro j dema difikirim, bi hal xwe y belangaz n belengazan har dibim. Bi rast j har dibim
 
Na! Nikarim bikenim. Nikarim bipiirm j. Min ken ji z ve bra kir. Piirna min j loma d her ikest, tahl reng qernek de ye. Tu zahek, nakeve ber ewtiyn dehan salan.
 
Rehmetiy bav min car caran digot, Btar n btaran henin!..  ez p dikeniyam. L nha ez tdigihjim ku her gotinek piyan tecrbeyek sedan sala ye.
 
Loma bi hsan dikarim bibjim ku, qet gazina meke, rheval min! Hezar car, sed hezar car min batir . Qet nebe bav bira, malbat cran nas dost gel ku tu bi serbilind di nav de dij heye.
 
L ez kezebre ketim ryek wel ku, min iveryek wel neqand ku, ro j ez bi tik ten me. Wel bihesibne ku ez dema di pey e salan re, ji hepsa malkambax derketim yek mala ku, yek qulikeke ku ez herim, yek heval, nas dostekek ku ez xwe bav m hind tunne b. Ji bo derman mirin j yek kesek tunne b. Tu cih tunne b ku ez p de biyama.
 
Ez di Entaba ku mlyonan nitech l hene, hema bje seranser taxn proleteryay bn ji ber v yek min di py lsey re xwe li wr girtib hem xortaniya xwe da oxira wan de mna pereyn hr xerc kirib, l dsa j ez b war b dost bm.
 
Hepsa hilweiyay li py xwe hit min ber xwe da dervey bajr. Min a lawirek min ber xwe da ol iyan. B pere, b xwarin, b vexwarin xwe li erd rip rt xist.
 
L awa ku piyan gotiye: Xewa rewiya t, xewa bawiya t, xewa tawiya t, xewa nexwe birndaran t, l xewa biriya nay!..
 
Min i dikir nedikir xewa min nedihat. Sibetir a roj ez bi berbang re ji tahldey dirjkir rabm min ber da bajr. Ez m meydana emeleyan min ne li zehmetiy ne j li peran mze kir, k gote were ez p re m xebitm. Geh bi tevir br emelet, geh bi pita xwe hemal kir. De de, axir min heq nan xwe derxist.
 
Na. D bav min end caran xwestin ku di heps de werin serdana min. L ez yek car ten derketim min bi zimanek jahr tde, vekir ji wan re gote ku;
 
Bel hn d bav min in, l ewqas! Ne careke din werin ne j herin. Ji bo min tu maneyek we tunne ye!
 
end carn din j geh gotin bav te geh gotin biray te hatiy serdana te, l ez tu derneketim.
 
***
 
Er er Ez i bjim i nebjim
 
e meh di py derketina min a heps re derbas bib.  Hinek hi min hatib ser min. Loma min bi hem berkirina xwe, pomamiya xwe, xerbiya xwe, lingn xwe ikand ber xwe da mala d bav xwe.
 
Ez ji bo d bav xwe, ji bo xk birayn xwe, meriv nas dostn hviyek bm. Hviyek pirr mezin bm. Wan guman dikir ku lawn wan n jr, biaqil, zana xwenda d bibe kesek mezin d nefa w ji herkes re hebe. Min j bi paq de berda!.. Ji ber v yek biryara veger ji bo min ne hsan b. Min ew ji ber der heps qewtandibn. Min ew nekiribn na d bavan. Lawir bi lawiriya xwe v tit nake. L min kirib.
 
Loma dema min birayara xwe da ku ez vegerim mala d bav xwe min w ax, bi hem zelaliya xwe fhm kir, ku min yekser winda kiriye. Min her tit winda kiriye. Ez bi tevah tk me. Ez bme xirbeyek winda. Fikir, raman baweriya min yekser tk ye. Ez di nava mjiy xwe de, di kakil hundir xwe de, di ronahiya avn xwe de hilweiyam e. Ez bi hem aney xwe ji mirovahiy derketim e. Ez bibme qalikek hik, vala qermi.
 
Loma jiyan ez avtibm qeraxek. Ya rast min maf jiyana xwe ji z ve qedandib. Min jiyana xwe bi dest xwe xwed girav bi zanebn njeniya xwe ya pte tir tola kirib. Rh xwe j wesle wesle. Hviyn min ji z ve winda bibn ez bibm miriyek rasteqn.
 
Xwed dizane, -bi maneya and- min endik end caran xwest ku ez la xwe y ku bi derewan hn zind b, binim hinda rhn xwe y mir. Min endik end caran li ser ryn xwekutin pirtk kovar rojname tevdan. Min endik end caran xwe bi rojan bir t hit ji bo xwekutin. L her car di dawiya dawiy de, ez qm xwe nebm.
 
Bel emr min qurif b. Bel ez tk bm. Bel ez li dij v erdngariya, v and netewa xwe sekinbm. Min ew ndemay ew bik dtibn l min bi hem dilsoziya xwe xwestib ku ez ava bikim. Ez bikim, sererast bikim. Brjwaziya ku bi xwn a gelen bindest proleterlayay dimijin, axa beg n ku bi xwna gundiyn bzev dimijin, daxim erd. Nan sifreya proleteryay l zde bikim. Gundiyan bikim xwed zev. Perwerdeh tenduristiya wan batir bikim. Bikim bikim
 
Neb. neb. Mna ku tu dibj, kap a min j tu nehat lo!...
 
L berpirsiyar w nebn w tkn ne ez bm. Min Soweyeta Sosyalst bir ve nebirib. Min li ore a and a n bi Mao re pk neanb. Min Arnavtn Enver Hoca j ji din zole nekiribn. Min dwar Berln a Elmanya y j l nekirib. Pol-Pot Kamboya y j ne ez bm. 
 
Ser te nenim. Ez di py gelek muhasebeyn re di kelekela rojek havn de vegeriyam mala d bav xwe. Min ew careke din nas bikirana. Ka hestn d bavtiy, hestn bira xkitiy iye? Min mna zarokek rmij careke din nas bikira.
 
Xeletiyn min i bn, min di nava jiyana rojane de bi avn sern xwe bidiyana. Min jiyan bi aveke din nas bikira. Min qursa mirovahiy, ew derdora ku min qurf xwe p dikir, pik didt, ji wan bigirtaya. Min bhna mirovahiy bikiandaya hundir xwe. Min xwe bi armrn xaka welat xwe, xwe careke din vejniya. Werihandaya. Min qe nebe xwe bikira nv nsanek! Min ji ber hem xeletiyn xwe ef bixwestana.
 
Heye ku d bav min, xk biray min, meriv welat, hembajariy min ez ef bikirama
 
L ez bjim i! Ez bjim feleka xayn, qeder, -ku p bawer nakim- an bjim naitiya avkoriya min, an bibjim tesadf, ku ew j pirr sivik dimne...
 
Ez rast tofanek btar btaran hatim. An hatina min a byom bi xwe re tofanek j kir.
 
Dema ez ketim taxa mala bav xwe, ez prg koma cenazeyn bav xwe hatim.!..
 
Bav min mirib!..
 
Bav min ku st s sal emir kirib, roja ku ez vegeriyam mal, w roj ji diny bar kirib. Heye ku w j heyfa xwe bi v away ji min sitandi b.
 
Bav min dan sibeh, di berbang de bi hesrata min Sefer Sefer gotib rh xwe teslim kirib.
 
Heya tatiyak di mal de li ser Quran xwendibn, giriyabn di py re tibn kefen kiribn biribn mizgeft. Bi darbest ber bi goristan dibirin.  
 
d min i bikira tew b. Min i bikira nikarib bav xwe bi nda bianya. J ef bixwesta. Biyama dest lingn w. J re bibyama erd j d tew b. W emr xwe by bxr ewlad xwe bidaw kirib di ber mzna xwe. Ez careke din bi hem hebna xwe li rast mabm. Xwezka min bikaribya cih xwe bi bav xwe re bigherandaya! L heyf mixabin, y can dab bav min ku min bi sala kul di dil w de vedab, ew b.  Heye ku hn titn ez biknim henin. Nan ava min a rezla li ser rdin hn heye. Loma ruhistn bi gaziya min de nehat. An min di nava w qelebalix de, j re bi hem hest xwe y may bi dengn bilind bigotaya Bavo! Bav min Delal! Min ef bike! w j ji min re yek peyvek bigotaya xwazay j emanet xwe di w gav de ji min bigirtaya.
 
L ez rswa bm. Ez ketim erd. Ez cemidm wel bliv sekinm. Heya ku ji nav kom end kalan bi hevre bdengi bi rn xwe belav kirin.
 
Kjr kjr!.. Kjr bav xwe! Bi cahnime here!.. i kar te li van deran heye!..
 
Dema min sebeb hrsa wan fhm kir, ji xwe taqet di min de nemab, ji xwe man li min ikiyay b, yekcar cnn li min ikiyan, av li min tar bn, nefes li min teng b ez li w r seranser mna berateyek dirj bm e.
 
Kaln ku bi gotinan r min kiribn, nehitine ku tu kes bi ser min de were.
 
Dev j berdin! Bila mna kuika li w rast can bide!.. Teres teres!..
 
Ez demeke dirj wel di nava xweliy de xewr dirjkir mam e. Kef kupik bi dev min ketiye. Kuikn tax hatine dora min. Mna ku beratek bhn bikim, ez bhn kirime. Careke din bi saxiya xwe mirime. Heya ku dya min a reben a kezepperit, herkes bi aliyek de kiriye hatiye ser min. Bi gir qrn ez birime mal.
 
Mal a ku ne ya min b. Mala ku min neheq yn btarf l kiribn.
 
***
 
Bi vegotina te, biray delal!
 
Vegotina min j mna ser min tevlihev e. Derd min ne ten tkiliyn min n malbat bn. Derd min n mezin bi rxistina min re, bi hevaln min re derket. Di pey heft-het saln min n dema oregeriya profesyonel re, min hd hd fhm kir ku rya ez t de me, rya em tde ne, tu ne r ye d me nebe tu cihek. Gelek car em bi hevre ketin nqan dr dirj. Bi mehan em li ser hem meseleyan bi dehan car sekinn, l dsa j wan ez qanih nekirim. Min j ew qanih nekirin.
 
L iqas ku min rexney xwe rz kirin, hevaln min j ewqas ji min bi dr ketin. Di wan demn dawiy de, d ez ji tevgera xwe bi tevah qetiyay bm. L dsa j em bi hev re di eyn malan de diman. Hem cihek ez p de biyama tunne b hem j bi salan me hem jiyana xwe bi hevre pahrve kirib. Yeka din j min nedixwest ew bibjin ku Sefer tirsiya an westiya ji me direve.
 
Min dixwest ku ez nan wan bidim ku her iqas ez mna wan nafikirim j, snga xwe li ber hem xetereyan wan dikim sper. Min xwest ku ez spat bikim ya min ne ji tirs ne j qelsiy ye. Helwesta min ji nerna min a cda ye.
 
Di w navber de min xwendina xwe b navber domand. L rojek ji hevaln me yek bi girtina xwe re nav min j dab polsan. Heya ku haya min j b, ez ketibm destn wan zaliman.
 
Ser te nenim. Ez het s rojan di dest wan de mam. Min li wr careke din spat kir ku ez keseke bawermend, mltan bi biryar im. Min tu nav neda. Min tu tkil akere nekir in. Min tu xisarek neda kesek an rxisitin.
 
Di lpirsn de, her cihek min birn bib. Parxan li min ikyay bn. Ez di hal mirin de biribm heps.
 
Ji ber ku min titek negotib dosya min gelek sivik hatib girdan. Bel di derheq min de biryara girtin dabn l di dawiya doz de min teqez beraat dikir.
 
L rxistina ku min emr xwe, ev rojn xwe hem heynn xwe dab oxira wan, ji bo ku ez cez bixwim i ji destn wan hat pk ann. Wel bihesibine ku parazer min di aleyh min de parastina xwe vegot. Ez scdar kirim. Heval min n doz ez j kirim irgn xwe. Serok dad end caran ser xwe li ba dikir digot:
 
Ez i bikim! Wa ye tu bi xwe dibn!
 
Min dt. Hem j awan dt. Min j hema hema bi qas wan ceza xwar. eyekek min km dabn.
 
Rojek di heps de parzer ku ez scdar kiribm hat ji me hemyan serldana ji bo Mahkemeya Ewropay wergirt. Min j hem belge agah dan.
 
L ez gelek di py re phesiyam ku Parzer awa ji heps derdikeve, dosya min digre dav nava qutiya gemar. Ez j dibjim belk doza min li Ewropay ye. Heya ku rojek hevaln min n din her yek bi dehhezaran Euro girtin hn w dem hate gotin ku ji bo min serldanek neb ye.
 
Titn b nede d!.. L keremke tu ev were bibe mvan min. Qe nebe em qala rojn ber bikin qala hviyn xwe bikin, biteriqn in!.. 
 
Bi rast div ez ro vegerim. Mna ku tu dibn ez pirtkan difroim. L heya hefteyek j div ez derkevim devre welt. ar sal cezay din li min birne. Ez d nikarim tkevim hundir. Loma ez ber xwe bidim welateke pirr dr. Ka cereke din em hev din bibnin an nebnin, xweza an xwed dizane!
 
Sefer Sefer Ha li v al ha li w al em nifeke winda ne bira!....Bihara 2008an          syurtdas@yahoo.com
 
 
 
 

  

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org