Zaravayn Destann Biyanbn

 

 Siyamed Span Ugurlu

 

Her civak reng xwe bi dewlemendya and ziman xwe y ku bi erxa drok xwe pde xistiye li ber bay drok ketiye, nan hebnn li ser ry chan dide. Ziman mirov dikare wek Amr xwe lvkirina civak gelan bi nav bike. Ziman ax her mezin y and ye, ku rehn xwe bera dil hem mirovan dide dibe pereyek ji jyana civakek, pereyek ji jyana gelek. Li gor v di droka her gelan de zimanzanan li ser ziman her welatek gelek lkoln pk aniye pk tne, l bi rsar dibjim, ku zde zimanzann ku lkolnek baeba li ser ziman Kurd li dar nexistiye tuneye. Ji bo v ziman kurd, ziman ivkan, ziman zrn pketinn ber av bi dest nexistiye.

Niha bi hezaran gotinn ji ziman kurd, gotar strann kurdan di devn biyanyan de govenda bzary diknin. Nivskar navdar Michaelville dibje: Ku tu bixwaze gelek civakek bixe bin kontrola xwe, bdeng asmle bike, dib tu dest bavje anda w, bi taybet ziman w. Wusa xuya ye ku dagirkern avbiry axa zrn axa welat agir roj, reta Michaelville ne ten wek guhar, mna ristika bi kar anye. Ji ber ku niha ji dest wan were, wek mnak mirov dikare dewlata tirk bi lv bike, ew me (maa) bide Kurdan ji bo bi kurd neaxivin. Li beranber rewek mijara gotin ecbmay matmaybn ne di dest mirovan de ye.

B erm b fed j dibjin, li welat me demokras pirand di asta prensbn her bilind de ye. Bilindbna bahs dikin j, di bin plavn leker y xwn pk tanqn wan de ye. Bilindibna bahs dikin di dev ek li snor tinekirin de ye.

Ka werin em xwe bera nav newaln dewlemendya ziman ivkan, ziman zrn, ziman kurd bidin. Em biin ser zinarn v newal bi hesretiyek mezin li berr zozann bedewiya and ziman Kurdan temae bike. Em snga xwe ji rist gotarn helbestvan nivskarn mna Baba Tahr ryan, Ehmed Xan, Melay Cizir Cigerxwn re vekin em hewl bidin droka zingargart ji xewa bi sedan salan hiyar bibe li nihirandina w deng bzar guhdar bikin.

Ziman Kurd dikeve nav malbata zimann Hind Ewrop, di v malbat de zimann xwed drok yn wek fars ynan j ch xwe li kleka kurd digrin.

Ji avakirina nrna zimann chan ziman kurd dikeve nav damezraka zimann tewangir, ku t wateya xwed bingehek saxlem dewlemend.

Ji ber ku li Kurdistan bi sedan salan Dewletek Netew ya Kurdan saz ne bye Kurd ten di bin ban mr eretiy de dikar xwe ziman xwe bi qels biparze, di bin ban and de j ziman wje zde pde neketiye.

Yekem mirovn li ser Ziman Kurd ser xwe andiye Mamostey mezin eref Xan e, bi pirtka xwe erefname Mele Mehmd Bazd ye. Herwiha gelek nivskarn biyan j di nvs pirtkn xwe de bahsa dewlemendiya ziman zaravayn kurd kiriye. Mamostey mezin eref Xan ne ten li ser ziman kurd herwiha li ser anda Kurdan erdngarya Kurdistan de j lkoln nivsn hja nivsandiye. Lewra agahiyn hey ji bil agahyn ji erefname bi snor, gelek km yn hey j tij nakok ye.

end zarava ji ziman kurd yn her zde tn axaftin wusa ye:

1. Kurmanc li Kurdistana Bakur Kurdistana Bar-Rojava t axaftin.

2. Soran an j Bahdn an j Kelhr li Kurdistana Bar Lr bi hindik li Kurdistana Rojhilat Bar t axaftin.

3. Zazak an j Dimilk an j Kirmanck ikak li Kurdistana Bakur t axaftin.

4. Hewraman an j Goran an j Hewram li Kurdistana Rojhilat bi hindik li Kurdistana Bar t axaftin.

Bi dehan nav ji bo zaravayn kurd hene, bi dehan ax-zimann din j hene. Ez dikarim wek mnak bjim ku em du gund cran hev ziman em diaxivn baeba ser hevdu nedigirt ne wek hevd b. Mnakek din di zimann biyan de ji bo hebnek gotinek heye, l bel di ziman kurd de ji bo hebnek bi dehan gotin hene. Bi sed hezaran gotin gotarn bi ziman kurd hene, ev j dewlemend zenginya ziman kurd nan dide, lewra ew ne fial kirbe nepixand be ku ez bjim ziman kurd ziman chan y her dewlemend xwed droke.

L bel elaqedarbyna Kurdan li hember ziman kurd xemgniyek mezin bi xwe re tne b gman, ji ber ku nivs, gotar pirtukn bi kurd gelek kmin, lewra dib em yn hey ba bi kar bne. Li vir gotinek rber gel Kurd rber KCK birz Abdullah calan t bra min ku dibje: Kurdan di demn her zor zahmet de j li ber xwe daye, di demn r hatiye ser qirka wan j asmlebn qebl nekiriye li ber xwe daye, l bel dema hinek dikeve nav dilfirehiy Kurd xwe bi xwe li ber bay asmlebn dixe.

Saz rxistinn me yn wek mna Kongreya Netew ya Kurdistan (KNK) TZP-Kurd ji bo parastin lkolnkirina ziman kurd di nav liv tevgerek mezin de ne heta niha xebatn hja j pk aniye. L dib gel Kurd li ziman xwe xwed derkevin, dib gel Kurd wateya ziman bne asta wateya Dayik. Dib kurd di bin dirma Ziman me hebn nasnama me ye li ziman xwe xwed derkeve nehle ziman zrn, ziman ivkan bzar bimne.

Lewra ez j dibjim:

Bi Kurd bifikire, bixwne, binivsne biaxive

Bi Kurdk bifikiri, bixwni, binivsini biaxivi

 

 

Siyamed Span Ugurlu

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org