\" Merwam Osman Zemala Hanna Arendt a sala 2004 werdigire\"

Hannover, Tengezarê Marînî

Initiativa ko Hannover bikin bajarê ji bo Penabera wek gelek bajarên din li Elmaniya û ” cîhan, di sala 1998an de hate damezirandin û xwest, ko Hannover jî wek Berlin, Frankfurt/Mainz, Weimer û ên Europa û Cîhanê, Göteborg/ Swêd, Amsterdam/Holland, Besancon/Ferensa, Lausanne/Swiss, Passo Fundo/ Berazîl, Salzburg/ Austuria û Venedig/ Italiya, nîşanekê bi cih bîne, ko singa wê ji nivîskarên Penaber re vekiriye û ala Tolerensê bilind dike. Bi taybetî, ko Hannover bi xwe jî cihê çend Rewşenbîr û feylesof û nivîskarên Elman ên hêja ye mîna Wilhelm Busch, Leibinz, Kestner û Hanna Arendt nivîskar û siyasetmedara Elman-Emêrîkî. Hêjayî gotinê ye, ko ev insiyatîv û ramana damezirandina wê gur bû dema, nivîskar û rexnegirê îranî Ferec Sarkûhî kete zindanê û hate serbest bû, di pey re Leyla Zana û Ken Saro- Wiwa ji Neycîriya hatin girtin û rewşa nivîskaran nexweş dibû.Di sala 2000an de, di gel şaredariya bajêr û perlemana nivîskarên navnetewî, ko yekem rêvebirê wê Selman Ruşdî bû, ev xewn pêk hat û navê vê destkeftiya xwe kirin Zemala Hanna-Arendt. Di sala 2001ê de, yekem zemalerê wan

Ales Rasanau

Rasanau, helbestvanekî ji Bîlerûsiya” Rûsiya Spî” ye, yekem zemalerê bajarê Hannover ê sala 2001ê bû.

Rasanau, dikarîbû di vê salê de, bi azadî û aramî nivîsên xwe binivîse û bi du zimanan Bîlerûsî û elmanî biweşîne.

Li vir çend pirtûkên wî hatin weşandin ji wan: Tanz mit den Schlangen ” Dîlana bi maran re”, ko bi elmanî ji piştrenivîsîna nivîskarê elmanî Oskar Ansul e.Di pey Helbestvan Ales Rasanau re, têkiliyên vê inisiyatîvê bi P.E.N. a Elman û navnetewî re xurtbûn, çimkî rola P.E.Nê û serpêhatiya wê bi nivîskarên tadeliwanhatî re pir e. Lewra zemalerê diwan bi alîkariya şaredariya Hannover û P.E.N a elman re bû mêvanê Hannoverê ew jî

Carlos Valerino

Valerino helbestvanekî ji Kûba ye ew ji sala 2003an ta miha 07.04 mêvanê Hannoverê bû û pirtûka xwe a helbestî bi du zimanan elmanî-Spanî weşand, ko navê wê ” Kevirê Sîsîfos ” Der Stein des Sisyfhos”.

Hêjayî peyvê ye, ko pirtûkên têne çapkirin li ser hisabê şaredariya Hannover û inisiyatîva Hanna-Arendt e.

Zemalerê sêyem nivîslkar û siyasetmedarê kurd e

Merwan Osman”Royarê Amedî”

Merwan Osman, wê mêvanê bajarê Hannover be ji 01.09.04 ta bi meha 09.05an be. Inisiyatorên zemala Hanna-Arendt dibêjin em pir kêfxweş in, ko Merwan Osman girêdanekê di navbera nivîsînên edebî û karê siyasetê peyda dike, û ev bi xwe kar û barê feylesof Hanna Arendt bû.

Hêjayî gotinê ko berî nuha jî 2 nivîskarên kurd hatibûn pêşniyazkirin

• Leyla Zana , lê mixabin nikarîbû ji ber sedema, ko di zindanê de bû.

• Mihemed Hemo, Helbestvan û nivîskar, lê mixabin, nivîskarê Kûbî deng bêhtir anîn.

Hanna Arnendt

* Di 14.10.1906 li Linden / Hannover Ji dayik bû.
Piştî ko bavê wê nexweş ket, vegerane bajarê xwe ê berê Königsberg û di maleke sozialdemokrat de perwerde bû
1913 bavê wê bi êşa Syphilis wexer dike.
1920 Martha Arendt dayka Hanna mêrekî din bi navê Martin Beerwald dike û ê dî di gel dayka xwe li ba zirbavê xwe dijî.
1924 Bekeloriya (Abitur) werdigire.
ji 1924: dest bi xwendina zanîngehê dike û beşê Philosophie, Theologie û Philologie klasîkî (Grîkî) li Marburg, li ba 2 mamosteyên Philosohie ên mezin Martin Heidegger û Rudolf Bultmann, û li Freiburg/Br. Li nik Edmund Husserl (1858-1938) û ji sala 1925 li Heidelberg li ba Karl Jaspers.
1928/29 Promotion li ba Japsers: " ciwantirîn têgeh li ba Augustinus ".
Hanna Arendt dikeve bi kartêkirina Bûnewrî (Existentialismus) û diyardeyaniyê (Phänomenologie).
1929: mala xwe dibe Berlin û bi Günter Stern (Anders) dizewice.
1930-1933: lêkolînana li ser Romantik a Elman çêdike.

Lêkolînên wê di sala 1959 de, di bin navê"Rahel Varnhagen. De têne weşandin, ew jî jiyana jineke cihû di dema Romantîk de ye.". ji bo Hanna gengaşiyeke zor giring bû, di hêla civakî de, ko yeke Elman li ser rewşa cihûyekê binivîse, çimkî şert û mercên civakê hatin roxandin, ew civaka dixwest hemî tiştî asîmîle bike. Xanim Arendt di rêya philosophiya Bûneweriyê de, lêkolîna xwe bi dawî anîbû.”

1933: demeke kurt li ba (Gestapo) tête girtin.
1933 bazdide Ferensa, di rêya Karlsbad û Genf re. Û li ser wek şêrwerkareke civakî li nik gelek grûp û komeleyan kar dike û di wê demê de Walter Benjamin dinasê.
1935: Geşta wê a yekem bo Felestîn.
1937: zewaca wê bi Anders re têkdiçe.
1940: bi Philosophê Elman Heinrich Blücher re dizewce.
1940/1941: koçber dibe û bi mêrê xwe û dayka xwe re di rêya Marseille (1940) û Lissabon û diçe USA. Li wir di kovara heftaneyî "Aufbau= Avakirin" û kovara "Parisian Review" di gel hinek nivîskaran weshand.
Her di sala yekem de, rikberî kete navbera wê û tevgera Zionîzmê, ji ber di bîr û baweriyên xwe yên siyasî de, li dijî her sîstemeke Totalîter bû û ew bîr û bawerî di gel bîr û bawerîyên wê ên Siyasî- Philosophie ne digunciyan.
Hanna Arendt banoreke mezin li warê siyaseta Philosophie di sedsaliya 20an de kir . û bi taybetî Thêsa wê ” Diyardeyên Totalîtarîzmê û kêşeya Modernîzmê û modernîzim wek qeyranekê”. EV bîrdoziya ko ne tenê behsa Qeyran û kêşeya çarçeweya kevneşopiyê a xwetêgehîştinê di navbera mirovan de dike, lê belê behsa hemî cîhanê û têkiliyên wan bi hev re dike.
Hannah Arendt herdem ewthêse tanî rojevê. Sîsika baweriya wê digot: ` Havîbûna cîhanê û xwehavîkirin wek Marx bawer dikir, ko ev nîşana dema nû ye.(Vita activa, S. 249)."
Ji wan serpêhatiyên xwe Hannah Arendt bîrdoziyeke nû ko navê wê kire ” forma nû ji têgeha siyasetê re”Theoriya komarê û damezirandina karênji nîşka ve bi danûstendeneke hevbeş”
1944-1946: Seroka grûpa Lêkolîneran (rêvebir) der "Conference on Jewish Relations= Konfiransa cihûyan bo pêwendiyan"
1946-1948: Weşanger li Weşanxaneya "Salman Schocken " (Schocken Books)
1948: Mirina dayka wê Martha Beerwald-Arendt.
ji 1950 di pirtûka xwe de ” Derbasbûna nav siyasetê" kar dikir ta 1959 û di wê salê de pîlana wê tewaw bû û di sala 1960 peymanekbi weşanxaneya amerîkanî danî. 1950/1951: bû hevwelatiyeke Amrîkî
1950/1951: pirtûka xwe a bi navê "The Origins of Totalitarianism, New York 1951" weşand a ko pistre bi Elmanî bi navê ("Elemente und Ursprünge totaler Herrschaft, 1955= regez kevin ên desthilatdariya giştî"). Hanna di vê pirtûka xwe de, girêdanek di navbera şertên pêkhatina totalîtara welatên nationalîst ê sedsaliya 19an û Antîzîmîtizmus de çêdike. Hanna bi vê Têgeha xwe Totalitarîzmus ezmûna avahiya wekheviya di navbera Faşîzmus û Stalînîzmus diyar dike. Bi vê bîrdoziya xwe Hanna Arendt, dibe yek ji ên siyasetzanên herî giring di cîhanê de, ko xwedî bîrdoziyeke taybet e.
1953-1956/58: Pir semînaran li Princeton, Harvard û "New School" dide dibe Professur li Brooklyn College li New York.
1954: Professur li University of California li Berkeley

1957: "Fragwürdige Traditionsbestände im politischen Denken der Gegenwart. Vier Essays, Frankfurt 1957"
1958: Arendt dibe endama Deutschen Akademie für Sprache und Dichtung Akadîmiya elmanî bo ziman û helbestê
1958: Xelata Aştiyê a pirtûkê wergirt.
1959: professora mêvan li zankoya Princeton
1959: Lêkolîn wek pirtûk"Rahel Varnhagen"
1959: Xelata Lessing a bajarê Hamburg
1960: professora mêvan li zankoya Columbia
1960: "Vita activa oder vom tätigen Leben= jiyan ak an jî ji jiyana di kar de". Li vir Hanna Arendt sê çalakiyên mirovane ji êkudo cuda dike: Kar, Bikaranîna Kar û danûstendin bi kar re. Arendt ravedike, ko ji destpêka modêrnîzma kar ji bo barê azadiya bazirganiya siyaset bilind û giran bike.
1961: Pirtûka wê ” Di navebera Rabirdû û dahatû de= Between Past and Future"
1962: Bûyereke zor û nexwesh bi Taxi li New York.
1962: Seredaneke Europa bi Heinrich Blücher bo Grîkstanê û Italiya
1962/63: " On Revolution" ("Li ser şoreşê = Über die Revolution") û "Eichmann li Jerusalem. Reportajek li ser li ser savabûna şerxwazan." (= Daneheva gotarên sala 1961ê = Sammlung der Artikel von 1961)
1963-1967: Professora bîrdoziya siyasetê li Zanîngeha (University of Chicago li Berkeley )
1966: 60. jidayikbûna wê û destpêkirina hevaltiya di nav wê û Uwe Johnson de
1967/68-1975: Professor li "New School for Social Research" New York
1968: "Men in Dark Times= mêrên di demên tarî de"
1968: cihgirê rêvberê 1ê li Institute for Arts and Letters.
1968 Di vir de dema nerehetî û xwepêşandanên xwendekarên zankoyan li Europa û Amêrîka çêbûn, pir sûde ji bîrdoziya Hanna kirin
1970: Oktoberê: Heinrich Blücher wexer dike.
1970: pirtûka wê "On Violence" ("Desthilatdarî û Zordarî= Macht und Gewalt") tête weşandin.
1972: pirtûka wê "= qeyranên komarê = Crises of Republic"
1973: Arendt dibe endama serkirdayetiya navenda PEN Amerîkî.
1974: êşa dil pê re çêdibe.
1975: Seredan bo Europa bo Marbach, Tegna û Freiburg nik Heidegger.
+ 04.12.1975: wexer dike û li New York tête veşartin

Di pey wexerkirina wê re pir tiştên bi nirx bi navê wê çêdibin.

1992: Bîranîn û gotarên wê ên ji 1926-1969, di pirtûkekê de têne weşandin.
1993: Hannah-Arendt-Institut li Dresden dest bi kar dike.
1994: Xelata Hannah-Arendt li Bremen
2000: Navenda Hannah-Arendt li zanîngeha Oldenburg tête dameziran.
2000:Hannover cihê jidayikbûna Hanna Arendt dibe bajarê nivîskarên ko di ber bîrû baweriyên xwe tadê dixwin, dibe bajarê ji bo penaberan û salê nivîskarekî tade lê hatî bo maweyî salekê vedixwîne, bo bi aramî binivîse (Zemale)

çapkirin