Sarah Kirsch

Sarah Kirsch

Amadekirin wergera Tengezar marn

 

Sarah Kirsch di 16.Nsan, sala 1935an de, li Limlingerode/Sdharz ji dayik b niha li Iyaleta Schleswig-Holstein dij.

Xemgn, cirnexwe, veart bi ser xwe, cegerdar, yarker, kenok ji dil, jiyana helbestane ya Sarah Kirsch dirsin vedihnin.

 

Pit tewawkirina xwendina xwe, Sarah Kirsch di pir cihan de kar kiriye. Sarah, helbest, rportaj, rokn zarokan, werger kurterok nivsne dinivse.

Surut civak, tkiliyn hundirn n hr-helbestane di deqn Sarah de r didin.

Xwner, zor nake ji bo ko di helbesta Sarah de, tbigihe.

Sarah bi xwe j weha br baweriya xwe li ser helbest tne zimn:

Di destpk de nser bo xwe dinivse, hebn, diyarde bneweriyn xwe derdibire, bi n de kar li ser deq xwe dike, dinijinne, d dixe mzn ihna huner ciwaniy ji xwe dipirse: - Gelo ev helbest bo tekane ye, fer e, kesaye ye? Eger nivskar bibne, ko ev helbest pirvat e, ji xwe cih w selika gil ye, ji ber pdiviya xwner p nne w tkildar nake

 

Bguman, ev br bawer cih guftgo genge ne, l ta end ev br ra di gel helbest, dahnan rola wergirtina deq ciwaniya w digunce, ev cih behs vekolan ye.

Sarah li vir bi tin ranawest, l her berdewam dike dinivse:

Min end parizdank bo xwe avakirine. Dema helbestek dinivsim, bi hrbn l vedigerim. Ev t wateya ko li ser deq kar dikim.. l ya rast durust ew e, ko end hevaln helbestvan hebin, n di helbest de tgehit bin baweriya w bi wan hebe.

 

Sarah Kirsch 10 salan hevjna helbestvan elman Rainer Kirsch b.

Di sala 1976an de, di gel hijmarek ji nivskarn elmana rojhilat a ber (DDR), beyannameyek imze kirin, pitgiriya helbestvan hunermend elman rojhilat Wolf Biermann, dema ew ji hevwelatiy avtin.

 

Sarah ne nav w iseh e, nav w Ingrid Bernstein e, l di bin nav sarah de, helbestn xwe yeke-yeke dinivsn. Ji xwe ev rewa pirtirn nivskarn, ko di welatn ne azad ne demoqrat de dijn.

 

   

 

Berhem:

 

        1946 Gesprch mit dem Saurier = Guftgo di gel Dnasor,

        1967 Landaufenthalt= rnitgihmana Welat

        1973 Zaubersprche= peyvn seherdar

        1973 (bay Pit = Rckenwind )

        1979 "Der Dichter M. im Grnewald= Helbstvan M. di daristana kesk de"," "Viele Farben= pir reng."

        1979 Drachensteigen bi kurd Goya bi ser dikevin.

        1980 Erklrung einiger Dinge  Ravekirina hindek tit.

        1982 Erd-reich Dewlendiya xak.

        1983 Papiersterne Strkn kaxez

        1984 Katzenleben  Jiyana pik.

        1988 pexan "Allerlei-Rauh. Eine Chronik= curecurn b bhintengiy- Drokname".

        1989 "Schneewrme = germahiyn berf"

        1990 wne- brann "Spreu= Zilor= Qirqal"

        1992 helbest "Erlknigs Tochter=Kea ah Erl".

        1994 "Das simple Leben= jiyana sade" pexan helbest

 

 

Xelat:

 

        1973 Heinrch Heine

        1976 Petrarc ya torey

        1980 Austuria a toreya welatn Europa.

        1981 Roswitta ya bajar Bad Gandersheim

        1985 Hlderlin ya bajar Bad Homburg1

        1988 Xelata Torey a bajar Mainz xelata huner ya Schleswig-Holstein

        1993 Xelata Peter-Huchel Ji bo pirtka "Erlknigs Tochter=Kea ah Erl" wergirt.

        1996 Xelat bi 60.000 D-Mark ya Bchner ya akadmiya elman ji bo ziman helbest. Herweha ya Birayan-Grimm pileya Professur li zanko dibistana bilind li Kassel.

        1997 wergirtina 25.000 D-Mark wek xelata Droste-Hlshoff ya kombenda zeviyn Westfalen-Lippe

 

1. Pirr

 

din hn heye?

Du av, belk s:

Cnka w li ser ya min,

ban ji ser mvanxanan radikirin,

spndar,

ilo, iya

giya

 

 

2. Leh

 

Neynika re, doppel-zev ciwaniya yarkaxezan

Ewr silav li hevcwiy xwe dike, asman xelekek e

lek, du zerezengn her darek.

Ez bedena te me, tu bi xwe re diken.

 

 

3. Cotyar

 

Cotyariyek bi lingek erixkir

Dab nav firza komir, kum xwe dihejand

Mna ko bi kf be;

 

4. Neynik

 

Neynika vala li mal.

Ne kesek dmek ciwan. Ewr

Xwe tnin nav de. n milahm, n gewir,

n bhesab birskldan in. Mna ko

ew di  ceng de be.

 

5.Tent

 

Prejinn li ber xaniyn sor

kmguhpdann sor dar ikandibn

Bi comerd, ay bo min anbn.

Lalk vegerandibn, kiandibn

Guhzgeh avdrgeh

Di pita perdeyn xirok vala de.

 

 

 

6. Don Juan ber nvro t

 

Don Juan ber nvro t

Weha di telegrama xwe de nivsb tita

Hitib biramim, min heyv heb

Plan kirib avwenk niha

Pir dem nemab ne carek av

Mezintir ngar bikin lingan neon

Rawestiyabm li cih ko w dest p kirib bajar ew dtib

Di qapt ber bi ba diket de li ser duerxek cird de

Destmala sp ji ser milan pirpir

Jihevnzkbna lvan pekiya b av

Xewir bn min j pirs b

Ji bo i ew weha bi kf e bi n ve bawermend e

Hevdtineke bi bedewiy re

Ax i dtiye w erx  berware(Xz) danb

Li ber bay kum rakirib

Em herd xistibn  ser giya kartl

Dest p kirib da hja bibe balindeyek ji laj(me,iden)

Kiandib li ser destpk bistirne

Dema ko cur bi cur mijara Mozart pxistibn

Ez dizanim w gotib

Hem qawin

Sstemn ekter Schnberg

ez d te aniha.. ew d ba bibe.

 

 

7. ev tiliyn xwe dirj dike

ev tiliyn xwe dirj dike

Ew min di mala min de dibne

Di bin mza min de rdine

Zikxik dike, d mezin bibe, xwe dipe

keldman melevaniy dike di boahiy de

Li xwe zde dike, dibe dareke bedew

ya bi hsan dikarim biiknim, ez yeke n dikim, d

D hem hezhevaln xwe, n li ser tiliyan tne hijmartin,

ji hesab bavjim.

Pirr til ne, n min ko hene, km heval mane

 

Dirj dike ev tiliyan

Dibne, ew min di mala min de

Keldman melevan dikir, di cgeh vala de

mezin dib, dib dara

mitbelg bi peyvan

Peyv nzkah li zhabn kiri bn

Kelek melevan di nav ivlan de dikirin,

n ez v roj nema hildikiim ser wan.

 

8. Gund.

var b, bdeng gehtib goptka xwe

Biratok kunen xwe kerr kiribn,

Li ser kendal

Dara maziya li p asman sorav

re rawestiya b.

Ez hatibm gund,

ji coy di nav zeviyn irskane de b,

strk kevir ron didan

di malan de, ronah gurr dib

toza drand li kolan

di bin lingan de,

mehfr havnroj,

girkan ji dergehek radigihne din.

 

9. Min xwesti b ah xwe bikujim

 Min xwestib ah xwe bikujim

dsan azad bibim. Bazin

ko dab min, navek speh

Li ser b

min jkir peyv avtibn, n min kiribn

Bide berhev

ji bo avn w, deng, ziman..

Min eyeke vexwarin vala ava kirib,

Dagirtib, berpeqnan, ji bo ew herdem nr bigirtaya. Da

dijdar temam bibbaya

Min dergeh girtib, bm nav mirovan,

destbirat li mal curecur girdab,

Bel azad nexwestib,

mezin bibbaya

Ew heyok, giyan pareyek demoqrat ye,

ne ten bdeng mab, nerimtir bib

Dlan grab, dema min

ser xwe li dwr xistib. Min nq opandibn

Li xaka dij w peyiv b, min s bendn km di tewank (Misenef) de, komkiribn.

Newekhev, min derew j

kiribn. Di dumahka dawiy de,

heme min xwestib xiniziy l bikim.

Ez l geriya bm, bo plana xwe

bi daw bnim,

min yek din ma kirib, daqena

ah min hew prg w hatibya.

   

10. Zivistan

 Ez xwedanasn bi xwe re dikim, di v dem de

xaniy ko

bi kman s nifi ji mirovan

dtibn, pencern wan her vekir bn

li jor niikXiloz, dep zirav

hemen bo belgekarn di qazanan de bibe

 

Dwar

mna daran giloveriya sal

Radihjin nn kaxezn dwaran

li jrtirn terz xortaniy, di navber de

kelevajiyn neyn rojnameyan

xwnern matmay bo hevalan

 

Du xz Reichstag* sotay pit re

heyho hn j kaxezn dwaran, pedest

sist bib. An j nrna banan hemen parek asman

ber min j di hizra wan de b, bi guman

mna befir baran, reiya qr li hew,

dwar ber bi sore ve birib

hindeke din

gerek e bibnim, pikek

end salan di gel min b, i

ji min dizane, ew hez ji parfma min dike

an j li vir ba rnanim, l

ez hn sebr bibm, dema bik bm li

nik reng av:

            mirov bendewar namne, dmen winda dike

carnan

dil min xwe dilivne di wersn daleqand de.

 

Wisa ye, dema devereke bgane bibnim

Bo min li ser mrxasan bipeyve an j

Pirsek bike;

Ez hez ji kurk xwe cotyariy dikim, ji cezmn xwe

ji dmn xwe xemgn.

 

* Perlemana elman ko ew nav w kevin e.

 

apkirin

copyright 2002-2004 info@pen-kurd.org