Ji weanxaneya Do kitbek N, kitba Mr Qasimlo, romana Giyann Bahoz 

 

 

 Hseyin Gndz

 

 

 Pist romana xwe ya yekemn ya bi nav Wneyn Keser,  Mr Qasimlo bi romana xwe ya duyem ya bi nav Giyann Bahoz derket pber kurmanchezan.

Romana Mr Qasimlo ku ji nav weanxaneya Do derket, li ser hesretek ku dv re ev hesret veguheziye evneke dijwar, hatiye avakirin. 

Qasimlo bi ziman xwe y taybet dest bi roman kiriye. H di hevokn ser de hn fm dikin ku roman li ser bern evn hezkirin hatiye avakirin.

Di herdu ben ser de, Qasimlo hem bingeha romana xwe saz dike, hem s lehengn roman Zer Dotmam, Artn Masyan bi me dide naskirin.  Di herdu ben p de, hn xwe li gundek serhed, li evbuhriyek de dibnin. Dmenek evbuheriy y ku li mala Mihemed Xatn pk hatiye, pereyeke ji jiyana kurdan nan me dide. Qasimlo pit vegotina sebebn li hev kombna civat ya li mala Mihemed, dora gotin dide civat d re, binavkirina w, dibe axir zeman. D weled xwe diavje. Axaftina di navbera Mihemed, Xatn gundiyan de pk hatiye, hjay xwendin ye.

Di herdu ben ser de, ziman Qasimlo cih bi cih ozan, cih bi cih geler cih bi cih j herm ye. Ji bo mnk, ev du hevokn ku ji bea yekem li jr in ev in: ...Ha gid pismam Mihemed ha. Ha gid revrevko ha. Ha civkar terik ha. Heke em nebin li sergo kuln nivnan, ne xwe hn bimirin ji ber hesreta ji bihstina kenn giyanfeh-or, xwarina ji hkan ji ramsana lv, psr singberan. W wiha got bi tehereke raker avn xwe kutan ser Mihemed mr xwe...

Di bea sisiyan de, digel gelek xweiyan, Qasimlo bi qalkirina eva gerdek ya Zer Dotmam Resul ku mr Zer Dotam y ewil e, rastiyn veart bi xwendevann xwe re, par dike. Qasimlo di v be de,  mrn kurd rexne dike. Ew dibje, mern kurd pir ji eva ewil, ji rastiya jin, ji kar qann, seks xweiyn w kar, fm nake. Di v be de, ew dsa tirs dide alk gelek pniyaran dike dibje ...Ey Ezz Ezzeyn min, ligel van pniyaran min div bjim ku hewce nake hn di eva ewil de, bi karek wiha rabin. Bihlin ku bila eva ewil, eva we ya bihevabn be. Ji br nekin ku bihevabn kakila kar ev ye. By w, ew kar tehm nade mna xwarineke b xw ye. Ji zewq dr e...

Qasimlo di bea aran de ziman guhertiye.  Ziman her ar ben daw, zimanek  zde edeb bilind e. Ew dibje Ez bi gor asta lehengan ziman dibijrim Di bea aran de, ew bi vegotineke herikbar behsa xort esmer  dike. Di vegotin de heyecanek pk tne... By ku nav w bi lv bike. Di berdewamiya vegotin de, em  p dihesin ku nav xort Artn e. Pit s sal ji ser byna Artn re, Qasimlo di bea aran de Artn tevli roman dike. Diyalog gotbjn li ser evna Artn Zer Dotman yn di navbera Artn Masyan de pk hatine, xweiyeke edeb li xweiyn roman zde kiriye. Qasimlo Masyan wiha bi nav dike: Ew tiredn serser pir diibe min l zde dike, Masyan evndarek yekta ye Yek ji wan lehengn wrekdar ji serxwey ye. Gelek zde hestiyar e... Cegerdarek btirs prevek  karwan evndara ye L ew digel van rast peytandina wrekdariya xwe ya di peyreviya evn de, ewqas j dil bi kul keser e Di v mijar de, gelek pijiyay xwed tecrube ye Ji naskirina ry evndaran re, pispor e Ew bi xwe j evndarek mezin e di eyn wext de, yek ji barkekn kesern evn ye

Di romana Qasimlo de, mijara esas evn be j, l w qma xwe bi v mijar nehaniye bi doral li ser mijarn tkildar hezkirin evn ye, sekin ye. Hlek din a ku roman herikandiye xwe kiriye j, btirsiya nivskar e. Qasimlo xwe sansur nekiriye. Pe li pnsa xwe berdaye. Ew dibej, pnsa min dixwest lvn gelek mijarn dayika jiyan ye, ma bikira. Min j nexwest ez pnusa xwe biknim. Min r day, ew j jiya. Ew b mvan singber hezkirin sedem tekyna evn hezkirina ji insan.

Balkiya her mezin ya di pirtuk de, mirina Artn pit mirina w ye. Mirina Artn dil ceger li mirova disote. Gotinn w yn daw yn derbar dayika xwe, biray xwe y Bisar, jina kurd Zer Dotmam de, beden li insan dicemidne.

Pit szdeh sal ji ser mirina Artn re, Qasimlo xwendevann xwe dide kleka xwe ber xwe dide goristana ku Artn l hatiye veartin. Dmenn li goristan, ziman mijarn ku di v be de hatiye bikarann, diyalogn di navbere Artn Zeriy de, tevlibna Masyan d re  giranhibaya roman radixe ber avan.

Gelek hln din n d p li nqaan veke, di romana Mr Qasimlo ya bi nav Giyann Bahoz de, tn dtin. Romana Mr Qasimlo ji heft bean pk t.

 

Ji beeke pirtk end hevok.

 

d dev min b diran in. Bi rast j, ez bi dev xwe y bdiran nikarim bi ctin bhikarkirina bhna mirin rabim. Bguman e ku ev yek nana kutabna heyamek ye. Heyama cest... Bdengbna cest Xwe gorkirina cest... Xatirxwestina cest... Gelo kevokn min d di kliyn xatirxwestin de, ry min ma nekin?

L ji bo ku prozbahiyn gebar n giyana min, bi yin hatinn n ve btir rengn bibin,

ji bo n ku bi veart, bi dz, di diln xwe de, di ber derzkn gotinn gyanfilort de ji min hez dikin, bikaribin rpn ku kiandinin ser ry xwe daxnin bi rastya xwe ve derkevin pber min,

ji bo ku deng melay ku roj pnc caran kilamek distr nebe irk awazkariya min,

ji bo ku donkarn min karibin bi hesay, hingiv, rnah, gz, meywa, xwarin berxwarin berhemn ku di gorziyn giyana min de veartne bidoin bi don re, lewhayn evnbar pk bnin wan bi dilewat psk gerdna hezkaran bikin,

ji bo ku hesreta min her di asta xwe ya yezdan de bimne,

ji bo ajal ku di nava min de dinive nebe prev giyana min a hezkar,

ji bo ku ker min nezire nebe sedem aciziya hevdil hezkirn min n veart, ez ala xwestpariy ya di war cest de, ji bo ruhistin radikim.

ez ji dl ketina xwe ya cest re, nana nakim.

ez mirina cest, bi kenn ad malbata evn pwaz dikim, ey giyandarno!

Tu bi xr hat, ey mirina ku d ji birnn min n cest re bibe derman. L ez bi giyana xwe li vir im, li wir im li goristan me. Ez li benda we me ku em li nivngeha min a n, bi hev re sitrann ku d heyameke n raber bike, bistrn. Min tika ye ku hn li nivngeha min a n, n gir nedin, n negernin. Lewra min na xwe kiriye. Ez bi tra xwe giriyame. Ziman dil Artn wiha got pit end kliyan,

Ezza min... Ezzeyn min Ziman dil wiha got gotina xwe kudand.Min tika ji we heye ku hn ji bedarbna daweta ku d li goristan saz bibe re, nana nekin. Ji kerema xwe re gava hn hatin w j bi xwe re bnin....

Weann Do/ Stenbol/ Rpel 445.

 

Mr Qasimlo k ye?

Mr Qasimlo di mejya 1980 de, li bajar M, li naveya Gimgim hatiye din. Pit heyameke kurt ji ser byna w re, bi tev malbata xwe ko Bursay kirin. Qasimlo bey ku derkeve dervey welat, zdey s salan di kovara zgr Halk de xebit li Stenbol, Bursa Mersn gernkariya w kovar kir. Di Adara sala 2000 de, ji ber kurdbna xwe near ma ku ko Almanya  bike. Qasimlo ji sala 2000 vir ve, li Almanya  dij.

 

                     Pirtkn w:

 

(Wneyn Keser Stenbol-Weann Per, 2008)

 

GIYANN BAHOZ: romana w ya duyem e.

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org