Nirxandina li ser pirtka helbest iye?

 

 

 

 Mahsum Nisbn

 

 

 

 

  Lgern lkolnn ku di droka mirovahiy ya remijka dohroh de bne, hitiye ku li ser br nernn mirovn ro bibe finde geiya rroniya sibehn di r de tne.  Rast lkolnn li ser her amrek jiyan yn di demn rabird de bne bibin, girngin giranbihay pir hjane.

  Bi teybet li ser v babeta girng, pirtuka lkoln ya nivaskar helbestvan hja Kamran Simo Hedil, ku bi nav Helbest iya? Daye nivisn li Swed hatiya heandin, gaveke huner ya sdwergire. Hedil, ev pirtka bi encama lkoln jidera heft u pnc (75) pirtkn ku li ser rastiya hunera helbest, an j hunervaniya git hetine nivsn afirandiye. Ev birhama hja, bi giran di navbra 2006-09 an de, bi ked-enerjke mezin hatiye nivsn. Bi hindikay be j, mna rotake hzdayn sd wergirtina helbest nivs dide xwendivan helbestvanan.

Bi qas ku t zann, heta bi niha gelek kesan li ser mijara

helbest helbestvann ku helbest nivsadine, bi we nernn xwe yn cda cday nirxandin kirine. Ji vanan end rondakbrn kurd yn mna Mihemede Mele Kerm Miheme  Mele, lkoln roveyn xwe li ser helbest kirine ev rovn wan yn li ser helbest wjaya kurd, bi renge-berhemn lkoln hatine weandin. Baba Kardox Aledn Sacad j, li ser v mijara wjeya kurd, ser xwe andine berhemn wan hene. Ev berhem afirnn ku min li jor diyarikirine, hem j bi kurdniya tpn ereb hatine nivsn. L bele berhemeke ku heta roja me ya ro, bi wenivsa Kurd ya latniy ku bi berfireh danasn nirxandina helbest bike nehatiye xwuyan, an j h ez l rast nihatime. Girngyeke v berhem j, ewe ku n afirandineke bi zarav kurmanck ya latn kemiliye. le ser v mijar gelek nernn nivskar helbestvann hja yn Chan bi du-s hevokan be j, bi wergerantina ziman Kurd, di nav pirtka helbest iye? de, hatiye niqeandin. Helbestvan hja Hedil, li ser kurte hevokeka ku dibje, helbest iye? Sed pnc rpel dinivse bi dilge diyar anda gel xwe geln Chan dike. 

  Hedil, ji  plherka ser kaniya rbar drok, hzhuneriya helbest ya ku her tim  ji bo xwe, xweik-kirin jnazadiya mirovan rol lstiye bigire; heta bi form, aheng, senbol, fentaz, wne muzka helbest re derkeve, yeko yeko daye nirxandin. Nernn xwe pwstiya w helbesta n ya nemir bi i zrek, ked reng t xwestin ku were neqiandin diyar dike. Hem hza nirxandin li ser sirhziya helbest ya nediyar hatiye bi pxistin. Ji bona ku hza helbestvan helbesta w/ ba here famkirin, bi pir dubarey pirsa helbest iye? dike bi pirhl ser andineke mezin li bersiva pirsn xwe digere dide.

  Di nerna min de, pirseke bi qas pirsa helbest iye? girng, heta ku ber w pwste weke swalek ji mirov bibe, pirsa di destpk nivsa mirovan de, ima we helbest? Ji ber i i jder b sedem ku ev we bibe mora hunera destpk ya nivsa mirov...? Her iqas di pirtka belbest iye? de, ev xala hatibe dest nankirin j, l mna ku were xwestin nehatiye vekirin. Pirsa ima helbest? J  tra xwe bang bersive. Bi ser xwe dibe mijareka lgern lkolneke ku pwste pirtk li ser bte nivsandin. Hindikbe j t zann, ji dema ku mirovan dev ji wne nivs berdan dest bi tpnivsa mx kirin verve, helbestnivs rolhunereke sereke di guhertin veguhertina civak de lstiye heta bi roja me ya ro j, v rol xwe y ku li ber avan zde ne diyare dilze.

  Ji bo i ji ber i, ber w nivsa helbest destp bike bi s hezar sal, dsa bi devk, bi gotinn xwexweik yn ku mirovan cazp bike,helbest hatine gotin dipit re j bi nivsk serkeiya huner kir dike? B gman, ev pirsa mirov ka nava gelek siwal lgera bersivan dike. Ev hunerhz sireke wisaye ku her her bye qweta mirov ya hundir ew ber bi pkeftinan ve davdaye. Bizavn hem oren mezin yn dn, hunera helbest bi karanne birdoziyn xwe biv w bi nav ayetan nivsne. H j v ziman di herheln jiyan de pir bi xwurt bi kartnin. lham an j siren binniy yn ku hindik gelek bi her kesre hene nayne dtin; ne ji hla tu sirhzn nedtve bi mirovan didine zann bi wana didine kirin-nivsne. Tu kes ji derve, v sir nad tu kes, ev her qudreteke hundir mirove xwe li hinber zordar cefakiy, bi berxwedan dide der. Ev sir bi xwe, xwedawendeke hisret-xweziya azadiy ye...

  Hedil, bi balkandina ser v xala girng re, nernn xwe li gel nernn nivskar helbestvann ku helbest, hestn helbest nivs lhama helbest nirxandin wiha li ber avan radixin.

 jidern lham hiyar, hestdar zrekiya helbestvan e.

Helbestvan dayk e helbest zaroka w ye...

  Bauderlaire (Bodlr) di v derbar de dibje,

  dive helbestvan desthilatdar helbest be, r nede ku helbest desthilatdariy l bike. Da zann, hiyar, aram rastiya huner di helbesta xwe de bicivne. Bikaribe li ser wate derbirna helbest desthilatdar be. Heta gelek zann mna Spndar bi ptir ve n gotin ku, cefa zahmet, di helbest de her tit e.

  Van zanyarn helbest di nirxandina helbest de, xirxa lham km kirin bala helbestvanan kandin ser zrek y.

Pit van nirxandinan nerneke din li Awrpa destpkir li hem chan belav b. Cefa zrek kete piya lham li gor cefa ku helbest xweik dike nirx bi helbest hate dayn. Ya min bi xwe, li gel zrek zehmetkiya min j, di nivsandina helbest de, ez ji gelek ditan lham digirim....

  Hedil, bi gelek rengan helbest jdern helbest dinirxne. Li ser gotin hevokn bi gil gazinc yn ku bi wate sivik, hinek helbestvan di helbesta xwe de bi kar tnin, rexnedike hevokn wezin giran sd werger j bi pesindar wiha diyar dike.

  ...Helbestvann ku xwe n nekirin helbesta chan nas nekirin, pir xav helbestn xwe dihnin. Bi gir gazincan, evna dil xwe tnin ziman.

 Ez gor te me, ez b te nikarim bijm, were nee, min nehle, ez li derya xehaln te difetisim, dilbera min, kevoka min, xweika min, gul kullka zozann jna min. An j, dilbera min, baz min, xewrevna evn min tu die min ji k re dihl... wek din bi hezaran peyvn ku ber wan gelek helbestvanan anne ziman dubare dikin....

  Helbestvan hja bi mnakeke din nernn xwe wisa vedibje,

   ... L y ku ji nda chan agedar be bi serdema xwe re dijn j, mna helbestvan ngilz Shelly dibjin.

  Bila wisa be ku ez nikaribin ji te re bjim evba... Shill, di helbesta xwe ya  bi nav (Good night) evba de ji evndara xwe re  we dibje. Ev hevoka ji wan qjeqjan hemyan tire. Ji dildara xwe re dibje, bila tu tim li ba min be, ji bi ku ez  ji te re nikaribin bjim evba....

  Hedil rola helbesta bi estetik ya b estetk j wiha didmne.

  Tit ku estetk dixwaze bike, zanna fikirkirina hunera xweik e helbest penga hunera xwelik e. Helbesta b estetk ne helbeste. Form, giyan, hunandin derbirna helbest hem bi estetk dibin.

  

   Pirtka helbest iye? B hesap mna mnakn ku li jor hatine dayn dagirtiye. Di herhl de bi krah t nirxandin. slb nivsa hundir pirtk j, bi hevok kurt zelal diherike. L kmcarnan di herka xwendin de, weke ziman ku bialike girtin berdan t xwuyan. Dsa km kurtiyn hinek xal bhnokn ku ne li gora pdivcihn hevokan, hatine ristin tne dtin. Mimkune ku w nivsa helbest ya helbestvan hja, bandora xwe li ser duznivsa w dide kirin. Kurte hevokn ku hatine bi karann, bi her aw mijar bi zelal famdibe. Titeke din ku ji nedtve hatiye wek t xwestin li ber avan hetatiye girtin, nirxandina helbesta klask ya ku bi stla n t nivsnin. Yan tkil hzhuneriya van herd wn helbest nivs nehatine vekirin. i b sedem ku helbestvan ji sitl kafye derbas sitla serbest nivsa helbest bibe? An j, ev sitla helbesta qafiye hunera kjan civakane. Xaleke girng ku pwst bi vekirin didt b.

   Helbestnan hja, li gel pirtka xwe ya lkoln, dwanake xwe ya ku bhna gul kullkan ji ser pelrengniya hevokn helbest w difre, ya bi nav Kjan Kullk avn Te ne? J hatiye wejandin. Pit v berhema lkoln, mirov hostitke berbiav di helbesta helbestvan de dibne. Ji dmen wnn balk sd wergir yn Kijan Kullk avn Te ne? Wne rengnek, fermo bixwnin.

  ez

   di bin siya rn neyartiy de

   li dostaniy

   di henesa mirin de

   li serkeftin

   di awirn nefret de

   li kem hezkirin

   di cejna azadiy de

   li nava xwe ya qedexe

   di jana evn de

  li nernn adiy

  di piyaln serxwean de

  li hstirn tentiya xwe

  digerim.

 

    Ji nirxandina van berhemn bhtir, pwste ku wejevann kurd, bigirin bixwnin.

   Spas serkeftin be, di kar te y wjey de, nivska helbestvan hja!

 

 

Mahsum Nisbn

17. 10. 2009

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2008 info@pen-kurd.org