anmeldung

Ez çûm Amedê

Younes Bahram

Dema ku merov li biyaniyê dijî, berdwam di xeyala welat de ye, lewra ew di hemû têkilî û danûsitandinên xwe de bi wê deverê ve girêdayî dimîne. Ji xwe ku ew kes nivîskar be, wê çaxê bi şêweyekî mezin û berfirehtir têkildar e. Ji ber vê yekê û piştî evan rewşên ku li welatê me hatin guhartin, hin tişt êdî bi şêweyekî êşkere tên kirin.

Di van çar salên dawî de, navenda P.E.N a kurd projeyeke mezin da ber xwe û di ber de karekî baş kir û dike, lewra ji bo pêşveçûna kar û barê Konferansa Amedê, hin caran pêwistî bi çûna şandeke P.E.N a kurd û P.E.N a navnetewî ji bo serdana şarê Amed hebû.

Herwekî gelek caran jî vexwendin ji me re wek PEN ji hêla saziyên kurdî ve ji Amedê dihatin, endamên PENê ew jî dixistin bin berjewendiya karê PENê de. Wek mînak, di sala 2004an de, dema ez li Konfiransa zimanê kurdî li Amedê bûm, min kêys li demê anî û civîneke berfireh ji nivîskarên kurd re li nivistxana Demîr Hotêl bi Alîkarî û piştgiriya gelek hevkar û hevpîşeyên xwe li wê deverê li dar xist.

Di detpêka sala nû de, û bi taybet piştî razîbûna PENa Tirk, ku nikarîbû êdî ji bin Bandora PEN a Kurd û PENa Navnetewî rabe. Êdî kar û barê konfiransê li ser milê komîta rêvebir ya Navenda PENa Kurd pir giran bûbû, lewra jî, herkesekî ji me beşek ji vî karî bi dest xwe girt û li gor hêza xwe pêşve bir. Lê hêjayê gotinê ye, ku komîta rêvebir, tevî rexnegirtinên wan li hev, karekî birayane û bê hesûdî û diltijî kirin û dikin.

Di destpêka heyva dudiyan de, me xwest ku em li gel birêz Terry Carlbom, sekreterê berê yê PENa navnetewî, ku ji bo organîzekirina konmferansa Amedê li Tromsoe hate hilbijartin, bigihêjin hev. Ji bo amedekirina reşbeleka bernameya konfiransa Amedê, li ser daxwaza birêz Terry Carlbom, pêwistî bi çûna min bo serdana Amedê hebû. Herwekî li ser daxwaza KBG min xwe amede kir û berê xwe da Amedê. Bi rê de li Almanya, li navbera bajarê Dresden û Berlînê, li ser Autobahnê, bi carekê xwîn ji pozê min hat û êdî rê neda min, ku ez tirimbêlê bajom. Ji ber neçarebûnê ez li kêleka cadê rawestîm, min pozê xwe bi xwe derman kir û bi gelek pembo dagirt. Lê belê xwînê gumlikê minî sipî sor kiribû; tevlê jî, ez bi wê rewşê çûm balefirgehê; ji ber ku min çûna xwe pir pêwist didît. Bi taybet ji ber ku birêz Terry Carlbom ji hêla Komela Nivîskarên Tirk ve di roja Çîrokên Cîhanê de hatibû vexwendin. Ji ber vê yekê jî min di dilê xwe de digot, ger ez rovikên xwe jî bi dû xwe de bikişînim, ezê herim Amedê.

Li Balefirgehê rewşa min êdî hin bi hin perîşan dibû. Ta ku ez gihîştim balafirgeha Stenbolê, li wir êdî xwînê rê neda min û weke pilîneka misîn herikî. Bi rewşeke perîşan min xwe gihand cem pizîjkên balafirgehê; ewan çendî xwestin, ku xwîna min raweste, lê her bê çare ma bûn. Lewra ewan ji min re gotin, ku pêwiste tu li Amedê biçî bo nexweşxanê. Wan jî dîsa pozê min bi pembo û derman tije kirin û şêrêz kirin, ta ku xwîn neherike.

Di balafirê de, li ser riya Stenbolê, ez û birêz Terry pevre bûn. Ewî gelek xema min dixwar û didît, ku ez di rewşeke ne çak de derbas dibim; bi taybet ku tanî wê derheqê bêhtir ji litrek xwîn ji pozê min herikî bû.

Li Amedê - mala dost û nivîskaran ava - em birin nexweşxanê û careke din derman kirin, lê dîsan jî du rojan xwînê her kela xwe berdewam dikir.

Tevî wî halî jî, min civînên xwenî pêwist li gel şaredariyê, PENa Tirk û birêz Terry Carlbom pêkanîn û birin serî. Lê di wir de jî hêzeke minî pir xurt çêbû, dema ku min dît, bê çawa bi dehan dost û heval li ser rewşa minî tenduristî xemdar bûne, spas ji bo wan hemiyan.

Di roja dawî de, li ber masa xwarina êvarî, dostin rojnamevan pirsek avêtin ser masê, ku ewê sibehê derkevin kolanan û ji bo piştgiriya serbestkirina zimanê kurdî bimeşin. Herwekî ev çalakî wê ji hêla Rojnama Azadiya Welat ve bê lidarxistin. Ewan ji min û Terry Carlbom pirsîn, ku em jî tevî vê çalakiyê bibin. Bi yek dengî me herduyan erêniya xwe da xuyakirin; ji ber ku pirs ya zimanê kurdî bû û ew jî bi pirsa mijara konfiransa me ve girêdayî bû û wisa ji me re jî balkêş bû.

Biyanî zû, li paş ku min û Terry Carlbom taştê xwar, me xwe berda xwar û li benda Rojnamevanan man. Lê di wê navberê de hin mêhvanên Terry hatin û ew nema dikarîbû tevî vê çalakiyê bibe; ewî destê min guvaşt û got Xwedê bi we re be.

Bi rastî ez bê amedekirin çûm wê deverê. Di dema ku ez û çend dost gihîştin ber avahiya Azadiya Welat, birêz Serkeft Botan ber bi min ve hat, ji min daxwaz kir û got, „Azadiya Welat ji min xwestine, ku ez peyvekê li vir bi navê PENê bidim. Lê bi rastî hebûna we li vir wek endamê Navendê dihêle, ku ez xwe ji bo rêza we bi şûnde bikişînim û bi hêvî me, ku hûn karibin çend hevokan li ser rewşa Zimanê kurdî û Azadya Welat ji beşdaran re bêjin“.

Di dema ku min erêniya xwe jêre da xuyakirin û çûme ser nêrdewana avahiyê, birêz Edîb Polat bi dengekî bilind û berz gazî Serkeft û çend kesên din kir û got, ku nabe ez li vê derê tu axaftina bikim, ji ber ku ez tu kesî temsîl nakim. Lê diyar bû, ku li wê derê jî peyva Edîp Polat tu pere nedikir. Lewra jî daxwaza wî bi cih nehat.

Peyvên ku min li ser wê nêrdewanê kirin ev bûn: “dostên hêja, hezkiriyên zimanê kurdî, zimanê me nasnama me ye, lew bê ziman em wek netewe jî nayên naskirin. Bi taybet li vê herêmê ji welatê me, gereke em li zimanê xwe xwedî derkevin bi wê em dikarin her tiştên xwe bi rêde bibin. Herwekî di vê qonaxê de rojnama Azadiya Welat î hêja, di van 10 salên dawî de gaveke pir mezin avêtiye û xizmeteke gelek giranbuha di ber zimanê kurdî de kiriye. Ji ber vê rola wê gereke em li R. Azadiya Wela xwedî derkevin û bo pêşxistina zimanê xwe wê bixwînin, spas“

Di pêre em meşîn û hatin ber bi şaredariya mezin ve.

Ev bûyer, bû benîştê devê gelek kesan, ku ji xwe ew li dijî her tîştî ne, ku ne wek daxwazên wan bin.

Lewra di Malpera Amûdê de, ji hêla Şêrwanê Hecî Berko ve, wêneyê min bi şêweyekî ne laîq hate belavkirin; wêne ji dûrve nêzîk kiriye û serê min xistiye nava xelekekê, wek dema ku polîs kesekî kirimînel nîşan bide.

Ev şêwe ji belavkirina wêneyan, nakeve bin sêwana şarezabûna rojnamevankî, bi qeysî ku nezanebûna xwediyê xwe û kêmasiyên wî di pîşe û zanyariya vî karî de diyar dike, ne tenê wisan, dikare di pêşerojê de wî li pir keleman jî biqelebîne û sernixûn bike. Ewî dev avêtin, û tewanbarkirina Navenda PENê ji xwe re kiriye armanceke jêxwestî ?!. Lewra ev tişt bi armanceke nebaş çêdibe û ez bawer im, ku ewê buhayê van di pêşerojê de bi poşmaniyeke mezin bide.

Ewqas tewanbarkina wan ji PENê re, ku ji ber têkiliyên me bi Amedê û şaredariya wê ve hene. Baş e, li paş konfiransa Amedê, em li gel hemû şandeka xwe li Silêmaniyê û Hewlêr jî mêhvan in û bi şêweyeke fermî ji hêla herdû hukumetên kurdî ve hatine vexwendin. Herwekî hemû meserfa me jî dane serxwe. Gelo ka Sîrwan û hevalên xwe li ser vê yekê çi dibêjin?. Çendî min xwest, ku ez bersivê nedim, lê diyar e, ku kesin din jî êdî dixwazin xwe tevî vê rêçê bikin.

Endamê me, birêz Husên Dozen, bi nameyeke berfireh ji çend rûpelan, ji KBG re dişîne û dibêje, “çawa Younes Bahram bi Serkeft Botan û Edîb Polat re li kolanê dimeşe û çalakiyan dike .......„. Belê, ez spasiya hestên wî dikim, lê gelo em Kurd û bi taybet rewşenbîr, emê kengî kumê xwe deynin ser serê xwe û bi şêweyekî rast bi rewşa miletê xwe biramin!?.

Ma gelo durist e, ku em bêjin: „Ew kurdê ku ne li gor bîr û baweriyên min birame, xayîn e?!. Rast e, ez û Serkeft Botan û çend hevalên din jî ku pêre ne, di pirsa PENê de nabin yek, lê ez pir dûrtir diramim û dibînim, ku tiştin din jî hene, yên ku min û wan pevre girêdidin. Ma ez nabînim, ku çawa ev komela Amedê navê „PEN“ û emblema me bi awayekî ne destûrî û ne rewa bi kar tîne!!. Em vê helwesta wan bi tundî rexne dikin û napejirînin jî. Lê tevî wê jî, divêt em bikaribin siyaseta teng û kurdewariya fireh ji hev cuda bikin. Çiqas bîr û baweriyên me yên siyasî ne mîna hev bîn jî û di pirsên rêxistinî de li hev nekin jî, divêt em rêya diyalogê her bihêlin û di tiştên hevbeş de bikaribin destên xwe bidi hev. Heger ne wisa be, hîngê em - wek Kurd - emê nikaribin silavê jî bidin hev û emê her mîna Mehmûdkî û Osmankî şerê hevdu bikin.

Ma gelo parastin û piştgiriya rojnameyeke ku zimanê kurdî parastiye û bi dehan Xwendevan, nivîskar û xebatkarên wê ji bo zimanê kurdî şehîd ketine xeyanet e.?! Di vê babetê de, ji min re taybetmendiya A.W. ya ji bo zimanê kurdî girîng e; siyaseta wê min girênade.

dawî

çapkirin