Skandalek n ya dermanfirotina Tirkiy:

Dr. Yekta: Xetera Helebceyeke n heye

Gabar iyan

 

Tirkiy, bi rya rketn xwe lacan xwarin difroe Iraq. Derket hol ku gelek ji derman xwarinn t firotin gen anj kevin bne. Ji ber firotina derman xwarinn kevin xiraby, hemwelatiyn Iraq tne jehrdayn. Pispor pirs dihnin zimn ku Herma Kurdistan j ji ber derman xwarinn kevin xiraby dikare ketibe bin xeterek e mezin. 

Pirs ne n ye. Ji z ve lac xwarin tn firotin. L ikn li hember sextekariya rketn Tirkiy ber niha ekere b pit byer kontrolkirina lacan xwarin ji aliy dezgehn bijjkiya Iraq Herma Kurdistan ve xurtir b. Dezgehn bijjikiy li Iraq Kurdistan sextekariya rketn Tirkiy ekere kir. Wezareta Iraq li ser pirs notayek protestoy da balyozxaneya Tirkiy li Baxday. Ji Wezareta Derve a Tirkiy hate xwestin ku li ser rketn dermanfiro, mercn xebata febrkeyn wan, birvebiriya wan away guhestina dermanan bo Iraq, zaniyariy bide wezareta Tenduristiy a Iraq. Ji Tirkiy heta xwestin ku, r bide komek doktorn Iraq ku werin Tirkiy da ku pirs ji nz ve biopnin. Di nava kom de niwnern kurda ji Herma Kurdistan j hene. Kesn dixwazin herin Tirkiy ev in: Dr. Ihsan Jaafer, Dr. Huseyin Al Beer, Dr. Ala Shallan Mdir Sihet y Duhok Luma Hazim. 

Wezareta kar derve a Tirkiy, bi Mdir Tevay y Dermanfiron Tirkiy re kete tkiliy ji wan zaniyar xwest. Pit tkiliyn wezareta Tirkiy bi rketn derman xwarinn re, Wezareta Kar Derve a Tirkiy bi ihtmalek mezin d bersivek neyn bide Iraq. avkaniyn tendurist y li Tirkiy Kurdistan dane zann ku pirs mezin e, skandal ji awira abor ve pita xwe dide pereyn mezin. Dema pirs b kolandin dikare skandalek berfirehtir derkeve hol. Tirsa her mezin ew e ku rketn Tirkiy bi zanabn, siheta bi hezaran hemwelatiyn Iraq kurda xistibe xeter.

 

Em, li ser xetera dermann kevin areseriya pirsa lacan li Herma Kurdistan, bi pispor pirs Dr. Yekta Uzunoglu re axifn. W li ser pirs agehdariyn girind da me. Fermo hevpeyvna bi Dr. Uzunoglu re:

 

- ima dermanfiron Tirkiy lacn xirabe, kevin difroe Iraq?

Bersiva v suale ev e : ima Iraq dsa wusa Kurd dermanan ji Turkiye distnin? rketn tirk li Iraq wusa j li Kurdistan ji xwe re taeronan peyda kirine, network a xwe ya mafyay saz kirine, saxiya mirovan bo wan, armanca xebata wan nn e. Malesef pir kesn ku taeront bo rketn tirka dikin, di dema diktatoriya Saddam Husyn de, dsa ew bne ku tcaret kirine - yan j bawen wan -.Yan bi wjeye geleri "ca" bne ro ew "ca" xwudan hikmek berbiav in di war "ticaret" de. L tit ku t kirin ji exlaq / Kodex / ticaret gelek dr e. Ev kes bo qezencn xwe hertit "difroin". Ku karn ku ew dikin, bi xwe gor kritern mirovatiy ne firotin e, le qetil e.

Hem mirovan qetil dikin hem j li serda dirav qezenc dikin.
Di her welatek de ticareta dermanan li bin hukm qanunan, li bin kontrola saziyn dewlet de ye. Berspirsiyar v byera tirajk li Kurdistan ber herkes, p tacirn tirk taeronn wan in, pa kesn ku bn rexnekirin karbidestn herm ne. awa hikumetek destura txalkirina dermanan ji welateki weka Tirkiy dikare bide? Ew Tirkiye ku bingeh siyaseta xwe li ser nijadperestiya dij hebna gel Kurd ava kiriye! Ev xeletiyn wisan cih pirs ye.

- Dermann kevin xirabe ji awira bijijk ve i bandor li Kurda dikare bike?

Piraniye dermanan bi xwe jahr in. Minak: wek antbotk. Le ku dozaj derman bo kutina mikrob virus be, ew derman e, le ku dozaj zde bilind be dibe jehr bo mirov. Dozaja bilind dikare mirovan bikuje anj bi kman hinek organan taxrb bike.
Dermann Kevin: Hinek derman in ku kevin dibin hikm dermanbn hunda dikin. L hinek j dibin jahr.
Dermann xirab: Dikare mirov nav demek kurt de bikuje, l dikare taxrbat bide hinek organn mirov. Ev taxrbata organan xwe pit demek dirj yan demek kurt nan dide, bi weyn cure-cure.
Ev "derman" n xirabe git zirar didin kezeba re hinek j gurikan. Ev zirar wek nexweyek xwe dikare pit salan j nian bide. Hinek derman dikarin dervay w da gen mirov xirab bikin. W dem zirare wan di nesln din de xwe nan dide. Yan, dikare xwe pit 5-10 salan di zarokan de nan bide zarok seqet - yan j al can yan j ji al ruh - werin diny. Hun dikarin dehhezaran zarukn seqet texmn bikin? W dem karbidestn ro w di ser kar hukm xwe de nebin, dibe ku nejn j, l zarukn seqet w bi wi seqetiy mahkum jiyanek bi kul bin.
Dervaye w ji hinek dermann xirab dikarin zirare bidin rih mirovan. Ger imkana uyin xebate azad hebya min d end pisporan bianda Kurdistana Baur Bakur ku lekolinek li ser "xwekutiyan" bikin. Lebikolin gelo ew ken ciwan ku xwe dikujin, dest davjin jiyana xwe, xwe diewitnin, berya van depresionan derman xwarine yan na, ger xwaribin i, kjan derman xwarine, xwna wan de pereyen kjan madeyn kimyew hene hd. hd. Ji ber ku hinek "dermann" antdepresiv ger xirab bin dikarin depresione h qurtir xurtir bikin bibin sedem gavn "har", wek xwekutin. Di v war de berpirsiyar k mezin para doktrorn Kurd Herm ye. Ew bi xwe dikarin li ser van pirsan grubn xebat saz bikin l bikolin.

Ta keng w hev leviya alikariy ji " derva " bin? Wek t zanin vietnam di nav er malxirab de xebata xwe ye ilm didomandin, kurd ima nakin? Piraniye belediyn Kurdistana Bakur li dest welatparzn kurd de ye, li Baur ji xwe dewlet ew in. ima ji sulane xwe yn jiyan re xwed dernakevin?
Ji alk- 80.000-100.000 pmerge dehhezaran pols- quweten asayi - tn xwed kirin ku hereme Kurdistan biparezin, l ji al din weka ku sing gel xwe vekiribin dibejin werin me bi pere me bikujin. Dermann xerab dikarin sedem sebebe trajedik ji ya Halepe mezintir bin.


- Di rewa ro de pwstiya Kurdistan bi febrkeya lacan heye, an na? ima heye?


araliy herm rejimn har in. Pwst e berpirsiyarn Herm saxiya gele xwe teslim "qeder", teslim peyayn van rejmn har hirhop nekin. Ger derman ne ji "ciranan", le ji welatek "dur" j bistnin, tu garant nne ku, deste hinekan neghije wan devern " dur " derman rast derman be. areser kirina derman wek sazkirina hezn parastin bo herm re giring e. Derman ne televzon, komptur yan otomobl e ku xirab derket "ten" zirare bide mirovek. Jiber ku derman ne derman be sax can mirov ji dest die veger cane nn e. Div ku karbidestn Kurdistana Baur suala derman xwarin bi dest xwe di Herm de areser bikin. Ger ev areser nebe, nujentirn ek j nikare gel w Herm biparze.

- Ji awira ekonomk ve, iqas na Herma Kurdistan ji bo lacan heye?

Kes nizane. Hinek derman hikumeta Baxda finanse dike, hinek ye herm serda gelek derman j bi kaax tn firotin-stendin. Statstk nn e. L gor texmnn gelek gilover ev hejmar ji endsed milon dolar emerk kemtir nn e.

- Ji bo Herma Kurdistan bibe xwediy febrkey lacan, derman li Kurdistan bn kirin, i xebatn bingehn pwst in?

Bere hertit div Parlementoya Kurdistan qanunan di v war de pk bne hejmar navn dermann ku wek derman qebul dike biwene. Firotin bikaranna "dermann" din j qedexe bike. Tevekn welatn nujen de derman li bin kontrola dewlet de ye. Wek t zanin li Swd ne ten derman li bin kontrol hikumet de ye, l dsa wusa dermanxane bi xwe j yn dewlete ne.

Dibe ku pisporn Parlemantoya Kurdistan di v war de tune be. Le bo pkanina lstek dermann bingehn pewstiya wan bo pisporan j nn e. Saziya Tenduristiya Yektiya Milletan deh salan e di v war de kar dike. Parlementoya Kurdistan bo qanunan dikare ji imkann v saziy istfade bike. Wek t zann bo areserkirina piraniya nexweinn mirovan di ertn welatn pademayn de ten 150-180 derman tr dike. ro di Kurdistan de hezaran derman ji dehan welatan heye. Ev xeterek gelek mezin e. Nave van 150-180 dermanan nas in. Piraniya saziyn xrxwaz bi van dermanen bingehn di welaten pademay de kar dikin di xebata xwe de gelek ser j dikevin.
Bo kirina van dermann bingehn bo 5 milon gel Kurdistana Baur febrkek ten bes e. Ku Hikumeta Herm bixaze febrkak wusa ji al teknoloj de di nav 6 mehan de dikare ava bibe, ger avah hazir be .

- Ji bo avakirina fabrkeyn lacan na abor iqas pwst e? Kjan welatn mezin li ser pirs pispor in mercn tkiliyek awa li gor berjewendiyn Kurda ye?

Febirika ki wusa irketn "navdar" km 500 milon dolar nakin. Le bizanebn dikare febrkek wusa bi 20-30 milon dolaran ava bibe. Wek li Tanzanya y. areserkirina v suale ne zehmet e. Bi 4 pisporn gelek ba di 4 warande dikare areser bibe :

1. Pisporek tandurist eyn dem de dplomat bo dayinustendin bi saziya tendirustiya Yektiya Milletan, saziyn xrxwazn navnetew di war tandirust de, bo dayinustendin li gel welaten pedayi uhd.

2. Pispor dermanas -farmakoloj -

3. Pispor teknolojiya dermankirin

4. Pispor tcareta pewistiyn hevr dermanan. Ji xwe pisporn ba gruhe xebata xwe bi xwe dike endamn gruhe xwe ji bi xwe peyda dike. Di v war de ev pispor dikarin ji pisporn Kurden Ewrup istfade bikin. Malesef deriyn Herma Kurdistan bo van pisporn Kurdn xeribiy re ta nuha girt ye. Sedem pedeuyina Isral ji destpk ta nuha ewe ku Isral kjan cih ji kjan quncika din here wir, w wek heoli-hemwelatiy xwe dikin singe xwe. Ev helwest mixabin e ku h j li Kurdistana Baur nn e.

Dibe ku di destpek de bi hinek rketn ba Hindistan re bo demek tkiliye ticar pewist be . dibe ku end seferiyn zanin bo Tanzaniya Hindistan pewst be, ji ber ku ev her du welat sualn xwe yen bingehn dermanan bi awak ba, rasyonel areser kirin / kirine dikin ji bo Kurdistan dikarin minak bin. Bo cihazn hesas Korya baur ku legere wan li Kurdistan ye, welateki bi sabet e.

Fabrikayek wusa li Kurdistan de dikare di webey navn de bersiva pewstiya tevek Iraq j bide bibe navenda farmakolojiya Iraq. Le pwst e hinek fireh dur were fikirandin.

Dr. Yekta Uzunolu k ye


1953 de li Farqn hatiye diny. 1971 ji bo xwendina bilind t Fransay. Li wir ziman frans dixwne. 1973 de t Prag. Pit xwendina tendurustiy, dibe doktor di 1980 de di gel hejmarek doktor li Kurdistan dixebite. Pitre t Almanya. Li wir di avakirina Enstituya Kurd a Pars Ensttuya Kurd a Bonn roln berbiav hildigre ser mil xwe. Pa vedigere Prag. Dr. Yekta di saxiya ehd nemir hja Evdirehman Qasimlo de j dersn abor werdigirt. Pa li ser makro ekonom xebit, li ser zaniyariya aboriy kur b. 1993 de li gel Serekomar ek Veclav Klaus hejmarek ekonomstn wir, li ser bingeha berhema xwe bi nav ``Perspektvn Aboriya komara ek`` xebatn aboriy dikin. Ji ber komployek di sala 1994 de t girtin. Ew di sala1997 de azad dibe. Di sala 2006 de xelata Frantisek-Krigel wergirtiye. Dr. Yekta zewiciye, du zarokn w hene li Komara ek dij (Zarathustra News).

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org