Bangewazî ji Raya Giştî ya Alman û Navneteweyî re, ku li himber binçavkirina nivîskarê Kurd Haydar Işik tevbigerin

Dr. Zerdeşt Haco

Serokê Navenda PENa Kurd

Di 5ê Tîrmehê, sala 2007an de di hinde parêzgehên Almaniyayê de li himber Kurdan lêgerîn û binçavkirin pêk hatin. Guman li van Kurdan dihate kirin, ku ew endam yan piştgiriên Kongra Gel in, ya ku li Almaniyayê wek sazî hatiye qedexekirin.

Yek ji kesên binçavkirî damezrînerek û Serokê berê yê Navenda PENa Kurd nivîskarê navdar Haydar Işik bû. Di heman rojê de lêpirsîna Haydar Işikê 69 salî, malxwê malbateke bi jin û 3 zarokan, pêk hat û polîsê lêgervan ew xiste gritîgeha demborî.

Mirov divêt têbigihije, çima kesekî wek Haydar Işik di pirtûkên xwe de rexne li civak û siyaseta Tirkiyê digire. Ew xelkê Dêrsîmê ye, herêma, li kuderê Kurdên Elewî dijîn. Li himber niştecihên Dêrsîmê artêşa Tirk bi dehan salan operasiyonên êrîşê pêk tîne, da ku berxwedana Kurdan ji holê rake.

Li himber hemû fişarên li dijî wî û welatê wî, Haydar Işik tucar, hîna di ciwantiya xwe de jî, rêya tund û zorê bi kar netanî. Piştî ku ew li Munixê di sala 1974an de cihwar bû, wî li wir dest bi mamostetiya dibistana pêşeyî kir û dersên zimanê tirkî dida zarokan. Her weha Haydar Işik wek nivîskarekî serbest dihate nasîn û rojnamevanekî çendîn rojnameyên bi zimanê tirkî bû.

3 heftêyan piştî weşanê, li Stenbolê romana Haydar Işik bi zimanê tirkî „Axayê Dêrsîmê“ hatibû qedexekirin. Pirtûka wî ya din „Tunekirina Dêrsîmê“ li Stenbolê ji aliyê sitiya Ayşe Nûr Zarakolu ya Xwedê jê razî weşandî, di sala 1998an de xelata ji bo weşangeran li Frankfurtê di Pêşangeha Pirtûkan de wergirt. Haydar Işik xwediyê pirtûkên din e jî, lê çendîn pirtûkên wî li Almaniyayê – her çend li vir azadiya ramanê heye – dihatin sansorkirin.

Di mala xwe de, nêzîkî Munixê, Haydar Işik ji ber nivîskariya xwe ji aliyê kesên nenas ve dihate pelamarkirin. Her weha nûnerên fermî yên Tirk li Almaniyayê jî li himber rexneyên Haydar Işik nerazîbûna xwe diyar dikirin.

Em Haydar Işik wek kesekî xwedî helwêst nas dikin, yê ku herdem zordarî red kiriye. Ne li Tirkiyê, ne jî li Almaniyayê wî zordarî bi kar aniye. Wî tek çekek ji bo parastina nivîsîna xwe pejirandiye – qelem. Ji ber vê yekê em çavşaş mane, ku ew di 69 saliya xwe de hatiye destgîrkirin û w`i bi xebata zordarî di saziyeke qedexekirî ya kurdî de suc dikin.

Guman li mirov digire, ku navgînên qanûnparastina Alman dixwazin berjewendiyên Tirkiyê li ser xaka Komara Almaniya Yekgirtî biparêzin û ku Haydar Işik bûye kelemek di çavên nijadperestên Tirk. Haydar Işik êdî bûye cangoriyê helwêsta siyasî, ji ber ku niha li wî wek li rêbirekî temaşe dikin.

Balkêş e, ku Almaniya ji hemû dewletên Yekîtiya Ewropayê bêhtir fişarê li dijî saziyên Kurdan dixebitîne, herçend bi awayekî giştî mirov texmîn dike, ku jiyaneke aştiyane di navbera Kurd, Tirk û Almanan de li vir pêk hatiye. Ev demeke dirêj e, ku Kurd li ser xaka Almaniyayê bi karên tund ranabin. Di heman demê de weke 800 000 Kurdên niştecihên Almaniyayê heta niha wek cemawerekî etnîkî û nijadî nayên pejirandin, li himber biryara Parlamenta Almaniyayê (Bundestag) ya sala 1991ê, li gor kîjanê divêt nasnameya Kurdan wek ya neteweyekî bê dîtin.

Bangewaziya me ji Kongreya PENa Navneteweyî li Dakarê (Senegalê) û raya giştî ya Alman û navneteweyî ev e, ku ji bo serbestberdana nivîskarê Kurd Haydar Işik tevbigerin. Em banga hukumeta Almaniyayê dikin, ku berjewendiyên dewleta Tirk ji mafê ramana azad bilindtir nenirxînin û Haydar Işik ji girtîgeha demborî derxînin.

Dr. Zerdeşt Haco

Serokê Navenda PENa Kurd

9ê Tîrmehê, sala 2007an

çapkirin