Dr.
Zorab Aloian
28.04.2008
Êvariya
Wêjeya Kurdî
di
Peymangeha Gel ya Bremenê de (Volkshochschule Bremen)
Ji
Payîza sala 2004an de, li bajarê Bremenê, li Bakurê Almaniyayê,
di Peymangeha Gel de, kûrsên zimanên kurdî bi serperêþtiya
Dr. Zorab Aloian têne dayîn. Îsal 3 kursên nû hatibûn
pejirandin:
1.
Seretayî, ji bo kesên ku kurdî nizanin - Grundstufe 1;
2.
Ji bo kesên ku rêya hînbûnê dane ber xwe - Grundstufe 2;
3.
Ji bo kesên Kurdaxiv ku fêrî wêje û rêzmanê dibin –
Literatur- und Praxiskurs.
Herçend
zorbeya beþdarên van kûrsan Kurd bin jî (bi koka xwe ji Bakur,
Baþûr-Rojhilat û Rojavayê), herweha þagirtên Tirk, Uruguayî
û Alman jî xwêdana xwe ji bo hînbûna Kurmanciya Jorîn dirêjin.
Di
çarçoveya projekteke Peymangeha Gel de bi navê SalonBildungBremen
(Perwerdeya Bremenê li Salonan), ya ku xwe disipêre salonên
sedsala 19an, di 28.04.2005an de beþdarên kûrsên zimanê kurdî
êvariyeke wêjeya kurdî derbas kirin. Di avahiya Xwendekarên
Evangelîst de (ya Zanîngeha Bremenê), weke 35 beþdar û temaþevanên
Kurd, Alman, Tirk û Ereb, li têkstên wêjeyî guhdarî kirin, yên
ku bi sazbendiya gel (CD yên Kurdên Ermenîstanê, Aynur, Çar
Newa û Kardeþ Türküler) û saza xwîþk û bira, Berfîn û Dêrsîm
Arslan, ve hatibûne xemilandin.
Birêvebirê
civînê, Dr. Zorab Aloian bi alîkariya malbata Gürlük (sê
neferên kîjanê bi xwe di warê perwerdeya kurdî de çeleng
in), basa wêneya þaþ li ser Kurdan û dîroka wan e giyanî
kir. Di destpêkê de, wek mînaka satîrê, kurteþanoyeke Ronî
Stêrk „Kurdistana Federal û Goþtê Nexweþ“ hate pêþkêþkirin.
Piþtre, li ser bingeha rawêjên, ku birêz Munzur Çem dabû Dr.
Zorab Aloian, þagirtekî ji Xarpûtê helbestên du afirînerên
bi zaraveya kirmancikî-dimilî-zazakî pêþkêþ kirin. Helbestên
Seyîdê Qajî ji Dêrsîmê (1871-1936) hesta zimên û xwezayê
derbirîbûn. Helbestvanê hemdem Mela Mehemdî ji Licê bi
nazikî rengên ala kurdî û rengên jîndaran hevber kiribûn.
Bi
dû re, helbestên klasîkî û nûjen hem bi kurdî, hem jî bi
zimanên almanî, tirkî, ispanî û rûsî hatin pêþkêþkirin.
Hevokên kevinare û yên Dema Navîn, bi taybetî yên Melayê
Cezîrî, Feqiyê Teyran û Ehmedê Xanî û têkstên helbestvanên
nûjen (Ahmed Arif, Nilgun Demîrkaya, Nazîf Telek û yên din),
gihane temaþevanan. Rista wergêran jî bi berz hatibû
nirxandin: Ricardo Gustavo Espeja (helbesta Hêvî Berwarî „Strîna
çirayeke sarbûyî“ ser ispanî), Kemal Burkay („Govenda
Kurda“ ya Eskerê Boyîk, ser tirkî) û Kerîm Eyûbî („Dil
ji min bir“ ya Melayê Cezîrî, ser rûsî).
Di
dawiyê de beþdar û temaþevanan bi goftigoyeke giþtî ve li
ser rewþa zanîn û perwerdeya zimanê kurdî li Bremenê
rawestiyan. Hizirên balkêþ hatin bi lêv kirin:
-
Perwerdeya zimanê kurdî hesta wekheviyê di nav zarok û dê û
bavan de xurt dike (wekheviya digel Alman û biyaniyên din);
-
Perwerdeya zimên divêt li derveyî siyaseta navxweyî û
dewletan bimîne;
-
Zanebûna zimanê kurdî pirçandiya kesayetiyê û diyaloga bi
malbatên Tirk, Ereb, Alman, Ermenî û Faris re hêsantir dike.
Bi
daxekî giran hate xuyakirin, ku televîziyon û rojnameyên
Kurdan – çi sedem dibin bila bibin - li himber nimûneyên mîna
vê êvara wêjeyî, giramgîr nînin.
Têbîniyeke
giþtî li ser vê êvara hunerî: Gava Kurd bala xwe didin ziman,
wêje û çanda xwe, dostên wan yên ne-Kurd dibine alîkar.