Dr. Zorab Aloian

Lo welato

 

Civakn serkevt areseriy di keyan de peyda dikin (Prenspeke siyaseta nglz)

Netewe referendma rojane ye (Nivskar ramangr frans Ernest Renan)

 

Pit ku di televziyona KurdistanTV de hevdtina birz Mesd Barzan bi nnern zdiyn Bar re hatib pkkirin, daxuyaniya hevbe ya komeleyn zdiyan li Almaniyay hate belawkirin. Ev du byer civna giregirn bi serpertiya birz Tehsn-Beg li ba Serok Herma Bar amadekirina tksteke siyas li devey welt hevdu tije dikin. Di v navber de ji gotinn nivskar siyasetmedarn Kurd mna Feleknas Uca Tosin Red diyar b, ku li civaka zdiyan okek girtiye. L ne bi ten zd, her weha Serok Kurdistan j sersamiya xwe derbir, gava got: Kes ji me bawer nedikir, ku di serdema n de titek weha rbide. zdiyn klassk (di bernameya televziyon de) zdiyn li Ewropay ji tirsa tevkujiyan rizgarby careke din xwed li nasnameya xwe ya taybet derketin. Heta niha dirma and xebata siyas ya nifn n di zdxan de der-dora ramana Kurdewar Kurdistan bn. L hate xuyakirin, ku Kurdistan bi xwe nabe derman hem derdan.

Hzn siyas yn Bar ber her tit bea Hukumet ya bi ser Partiya Demokrata Kurdistan ve metirsiya v rewa aloz dtin gavn xurt ji bo aramkirin avtin. Mixabin, rewenbrn Kurd hema bibjin b reaksiyon man. Li gor titn, ku min di van rojn daw de xwendin bihstin, s komn rewenbrn Kurd li singa v byer bdeng man: K ji ber xemgniy (netewetiya Kurdan hna j ne bi hz e), k ji ber dilsariy (Eger em v pirsa ereta pakevt ya rkar wek pirseke dn gengee bikin, gel Kurd w pare bibe), k j ji ber keyfxweiy (zd har bne, bila desttwerdana malbatn Misilmanan nekin ser xwe bidin ber xwe). Bi git helwsteke wisa peyda bye, her weku mirov bibje derbasby be hew. L opa v byer d derbas nabe. ima? Ji ber ku cihn Ezdiyan yn proz, yn ku di dema rejma Seddam de j nedihatin bhurmetkirin, di destpka erxa Kurdistana Azad de hatin ewtandin. kevneserphatiyn li ser qirkirina zdiyan ji dest Misilmanan ve, yn ku gncn zdiyan ji bapran bihstibn, careke din nzk xuya kirin.

 

Nameya Hevkariya Kurdn zd ji bo Serokn Kurdistan

Hjay gotin ye, ku ev nameya Hevkariya mal komeleyn zdiyan li Almaniyay (HEVKAR) ya ji 11 saziyan pkhat di 20 Sibat de apkir ji ar birvebirn Kurd re hate andin: Serkkomar raqa federal birz Celal Taleban, Serok herma Kurdistan birz Mesd Barzan, Serok parlamentoya Kurdistan birz Ednan Mift Serok hukumeta  Kurdistan birz Nrvan Barzan. Bi gotineke din, zd hem destgehn ferm li Bar nas dikin, wek yn xwe dipejirnin ji bo xwe nexweiy wan berpirsyar dibnin.

Di nameya xwe de Kurdn zd van byeran weke komployek li dij Kurdn zd werara prossa demokrasiy mafn mirovan li bar Kurdistan li qelem didin. Xwendina v hevoka siyas dikare weha be: Ev byereke ne lihevhat b; amadekarn w, yn ku nekarn herma Bar bi terror propaganday tk bibin, dixwazin di rya dutretiya dn re atiya Kurdistan birxnin.

Pit gotinn standart, ku Kurdistan mozayka Netew Ola ye ji kevin de weke derga at mirovayetiy ye amadekarn v namey dinin bra herkes (nameyeke vekir ye), ku mixabin zd di droka xwe de tj gelek komkuj, karesat malwraniy hatine... tev ku ev ferman komkuj bi nav ol bne, l tevaya van komkuj fermanan, di koka xwe de ji boy binbirkirin nehitina ziman kultra Kurd hatine li darxistin. Bi d re, di namey de neyarn Kurdistan wek pilandarn v byera daw tne binavkirin.

Bi nrna min, ev agahdar di war siyas de dirst e (politically correct), l rastiya w ya drok ne wisa sade ye. Dema eretn Misilmanan di rojgarn y de r dibirin ser zdiyan, armanca wan ne tkbirina ziman anda Kurd b. B guman, dewletn desthilatdar bi van ran kfxwe dibn, l di avn rkarn ber de Mizriyn royn de Kurdewariya dirst slam e, zd kafir in ji ber v hind mal milkn wan helal in. Li gor v chanbniy, Kurdek rasteqn Kurdek Misilman er ye. Misilmanek Hcaz yan Mexrb j bi sed qat ji zdiyan paktir e. L bel Hevkariya zdiyn li Almaniyay ne dikare, ne j dixwaze v pirs bine ser asteke brewer. Mebesta wan parastina herma Bar e t de parastina zdiyan e. Peyvn v namey cext li v siparaniy dikin: Parastina  hindikayiyan di nav de parastina zdiyan li bar Kurdistan erk ser mil hikumeta herma Kurdistan ye, hilgirtina v bar berpirsiyariyeke drok ye.

Di namey de xelake lawaz heye. Rast e, ku weke her car zdiyan bi sebir zanebna xwe ev pilan projekteyn bi qirj p derxistin. L dsan j ne di cih de ye, ku amadekarn v namey tdikoin, ji dervey welt zext bi kar binin: Eger hikumeta herma Kurdistan v rew bi weyek cid, bilez berpirsane areser neke em wek Hevkariya Mal Komeleyn zdiyan bi guman in ku ev yek ji bin kontrola me j derkeve, dibe ku hin titn ku em j naxwazin derkevin hol. Mirov bi hsan bawer nake, ku zdiyn li Almaniyay dikarin hembawermendn xwe li Bar kontrol bikin. tir bya, ku li vir basa bandora saziyn zdiyan ne basa kontrol - bihata kirin!

Daxwazn, ku di namey de hatibne birzkirin, rewa ne. Bingeha van daxwazan prenspa Kurdistaniyet parastina zdxan ye: Bi taybet xaln 1 (Bicanna benda 140 ya destr raq biweyek wek hev yeksan li tevaya devern Kurdistan) 5 (Pwst e hikumeta herma Kurdistan bi weyek yasay zdiyan pitrast bike ku d nema zd bi egera nasnameya Ol tj karesatn wisa dibin). L heyf mixabin, ku pdviya aksaziya nsttusiyonel, ango dar birvebir, nay goftigokirin.

 

Heft pniyarn serpiik

Kesn, ku areyeke dirjxayan ji v pirs re gotbj dikin, barek drok civak hildidin ser miln xwe. Ji bo van kesan rxistinan pniyarn min yn berbiav hene, nemaze yn bi mafn koman ve (bi nglz collective rights) girday:

1. Qazancn birvebirn Kurdan li Bar di war siyaseta navnetewey asaya dern de hjay serfiraziya hem Kurdan in. L bel avdrn siyas texmn dikin, ku xebata komeley xetim ye, projektn damezrandina civaka svl yan lawaz in yan j nnin. Cemawern Bar divt bne perwerdekirin, bipvebirin, ji nrn teng yn ol er bne rizgarkirin. Armanc ev e, ku azadiya kesan bibe sitna nasnemeya Kurdistan.

2. Pergala dadmend bi git dadgeh bi taybet divt serbest bin, ji bin kargariya hukumet partiyan derkevin. B guman, ev pvajo demeke dirj dixwaze, l destpka v pvajoy giring e.

3. Hukumeta Kurdistan pit windakirina Kurdn Feyl ji bo doza netewey (zorbeya wan niha nasnameya iyiyan parve dikin) divt v aiy dubare neke. Bila r li ber ke xortn chandt behredar ji civakn zdi, Kakey ebbak b vekirin dadmend, aborzan, siyasetmedar, mamoste, karsaz, leker, pols hunermendn wan bi hejmareke mezin tkevin nav hem destgehn ferm yn Herma Kurdistan nav nnertiya Kurdistan li Bexday. Ji bo v mebest xaln qann ji soz belnn siyas misogertir in. Ji ber v yek divt qannn li ser rjeyn hindikahiyn dn di Parlament, Hukumet, zanngeh hem destgehn dewlet de bne amadekirin. Serboriya Dewletn Yakby yn Amerkay gelek devern din diselimnin, ku avakirina neke karbidestn dewlet ji civakn cewaz di berjewendiya yektiya netewey de ye. Wisa diyar e, ku siyaseta hembzkirina Xaparz Turkmenan li Bar bi ser ketiye, niha j dora oln kok-Kurdistan ye.

4. Ji ber ku Kurdistan bye mnaka hevjna ziman, dn nijadan, ango bye dewleteke li gor modelln Rojavay pirnetewey, divt qannn taybet li dij andina kesan ji ber dn, ziman, nijad zayenda wan bne amadekirin. Ev qann divt cezayn dijwar ji bo kesn sucdar xuya bikin.

5. Hem dird tkstn proz li ba zdiyan bi Kurmanciya Jorn n Kurdn zd risteke mezin di pkanna alfabeta latn wjeya kurd de lstine dilzin. Lewma divt bi kman ji bo hermn zdiyan perwerde (yan beeke perwerdey) bi Kurmanciya Jorn tpn latn be. Serdestiya zaravey Kurmanciya Xwar (Soran) li Behdnan ziman tirk li Bakur bi h away zdiyan bi xwe ve girnadin. Kurmanciya Bakur bi tpn latn yek ji taybetmendiyn jiyana giyan ya zdxan ye pwst e, ku rz l b girtin.

6. Bila ji ferhenga siyasetmedar rewenbrn Kurd tirsa parebn derkeve. Civakn Rojavay yn serkevt rya gengee, qann cihbicihkirina mafan dabne ber xwe niha j gihitine armancn xwe. L dewletn Rojhilat bi bihaneya agirbaziy gelan diewisnin, desthikiy li kmneteweyan dikin di dawiy de dsan j pare dibin.

7. Ji bo ku dilgiraniya Sibata sala 2007an nemne, divt tkbirina gendeliy j bibe peywira Kurdan ya hevbe. Ji ber ku gendel nezan bi xwe re avtengiy dinin hesta netewey diriznin.

 

 

 

 

apkirin

copyright 2002-2006 info@pen-kurd.org