Dr. Zorab

Ceferqul

Ceferqul yek ji mezintirn helbestvann Kurdn Xorasan (Xuristan) b. Civaka Kurd ya v herm ji aliy s ahn Farisan ve di navbera sedsaln 16an 18an de ji Kurdistan hatib sirgnkirin. Eger ber nav deng Ceferqul ten di nav gel de bela bb, niha zanyarn Rojhilat ran lkolnan li ser newekeriya w diwenin.

 

Havnn Xuristan ne mna havnn Miyandowab ne: Qirniya germahiy xwdan dike kevir got bedenan ji kran tjtir dibire. Ceferquliy ayr ji kalik xwe bihstib, bi end xwezayiya Miyandowab li Behet di. raliy kalik Ceferqul efeqa sib z radib, silava xwe ji Xwed re diand bi d re nerehet ji gora ah-Ebbas re dixwest: L Xwed ji ruh te neraz be, bila hestyn te di bin erda Tewrz de birizin! Dema Ceferqul zarok b, ev gotinn bsinc ken w diann. L sal derbas bn w li hrsa kalik xwe y rehmet bi avek din mze dikir: la ral bi fermana ah Farisan zordar Ebbas ji xaka Miyandowab, ku w pa bibe Miyandob, hate rakirin li Xuristana nemvandar, di nav rn Turkmenan de hate binecih kirin.

Ceferqul d ketib temenek, wext mr mna zarokan li titn windaby digerin hstir li avan av didin. Kalemrn Kurd ji z de xatir xwe ji jiyan xwastibn Miyandowaba ezz li bra ciwanan nedihat. Ev derdek b.

Derdek din j Ceferqul nearam dikir: Bidrketina evna w, ya ku nav w mejiy w weke Riya Kadiz ezman bi hv dikir Melwar.

Helbestvan dengbj Kurmanc mna Turkmenn diraws fr dtar bb herdu malwraniyn xwe dikire stran:

Dilaw, pir mew mexrr,
Qirr ya cewaniy ,
Eyam ber nn,
Zr pelwaniy .

 Dawiya jiyan tirs nedikire dil Ceferqul. L ew brawestan dubare-, sbare- dehbare dikir: Xwezil min rojek Melwariya delal bidta! Xwezil Xwed riya min heta Miyandowab rast bikira, ger dibjin, ku Tirkn Ecem zeviyn me dinin hebna me dixebitnin.

Yk we yara xa xial,
Yk we lawi xa xursent,
Yk we fikr dawlet,
Yk we xiyal ferzent.

 Dsan j Ceferqul Xwednas b digot, ku her tit di dest Xwed de ye: Qenc Xerab. W nifir li tukes nedikirin, ji ber ku rza miriyan zanib:

Dilaw, pir mew mexrr,
Qirr ya cewaniy ,
ah-Ebbas cennet-mekan,
Je dun ki fan, .
Muhemmed Mustefa
Quran-kitaw dan, .

 Zaroktiya Ceferqul dihate bra w, dema prika w Xim varn zivistana nemerd rok vanokn Kurdan jre gil dikirin. Hing Ceferqul biray w Cemal di nav nivnan de vedileziyan mrxasiya Rostem Zal, nazdariya periyn bguneh sextebaziya dwn re, sp sor ji dmn prika sohbetxwe guhdar dikirin. Roj ew ji bihna gulan deng teyred sermest dibn. L niha Wey li min!

Dw-per qir kirin,
Rstem dastan ,
Gula baxane qune,
Gula erxiwan .

 Gava Ceferqul b panzdeh sal, simbln w d xuya dikirin, dil w kete qza Hesen Biradost ya bi nav Melwar. Melwar ji pemb qerqatir b, ji berf naziktir b, ji dara guzan qeengtir b. Lvn Melwariya ji la Biradost ji hinaran sortir bn, l feleka kambax xwazgniyn zengn andin ber der mala bav Melwariy. Wisa dilbera w mr dike ber xwe dide aliy zemna Iran. De were bizanibe, Melwar i p hat kda ?

Ceferquliy reben bi pey dikeve, gund ehrn Xuristan Iran li hev dixe, l dike-nake rast Melwariya xwe nah. Her weku ev kul tra w nake, di encama reke Uzbekan de gir n li Merva kevinare dikeve, ya bi ziman Turkmenan bb Mari. Biray Ceferqul y hezkir Cemal hate revandin. Ten Xwed dikare bizanibe, Uzbekn channedt i anbin ser w e dln din? Di kjan bazara koleyan de ew hatibin firotan? Li kjan aliy chan ew niha nan tis dixwin? Gelo ira Xwed nah hewara min?

Ne min bav e, ne bira,
Ne sera ne Saman e,
Ne min xew eql h,
Ne dn ne man e.

Bel, d bav Ceferqul ji pencer mirin, Xwed v nexweiya han nehne ber mala kesek. Pismamn Ceferqul li dunyay bela dibin, her yek die deverek, hevgirdana eran li xerbiy sist p dibe.

Niha Ceferqul gihtiye 50 saliya xwe, dirann w dikevin, porn w diwarin, avn w yn tij gir zar bi zor roj ev ji hev derdixin. ayr dilket dilikest bi saz kilamn xwe yn kurd, turkmen faris ve welat bi welat digere, heta digihne atekedyn Zerdetiyan. Li wir, li naveya Yezd ew l-l ye, ku bengniya xwe, bedbextiya millet xwe y sirgnkir, tengasiya afirandinn stranan di nav gir de biewitne. L avn Ceferqul hdka tne girtin, he w ji ser w cudah dibe, wneya daw bi deng kalik w di ber avn w de dilipite. Deng Ceferqul lawaz e:

Je duniy fann dew,
Navek je te bimne,
Erzayl dew mvan,
Kes nika vegerne.

W gav du kevotik li ser dara gzan, li keyeke Miyandowab dixwnin nav Melwariy digihnin milyaketn Xwed. Wex, ev nav Miyandowab Melwar ji ekir hinguv j rintir in, l ev rinay ji xelk re ma!